Ik zie geen andere uitweg. U wel?

Elspeetse heide
Elspeetse heide

Op 7 mei twitterde ik, vanaf het vakantieadres waar mijn gezin tot rust probeerde te komen, en waar ik werkte, want als zelfstandige kan ik me geen pauze veroorloven:

“Ik heb vanavond op de Elspeetse heide gehuild. Wilde niet terug naar mijn kapotte huis, de bevingen, de risico’s, het gezeik, het vechten.”

Dat werd grif geretweet. De emoties werden duidelijk herkend door medegedupeerden en sympathisanten.

Helaas zijn dat niet de mensen die ons leven weer van het slot kunnen halen. Nee, daarvoor ben ik aangewezen op NAM en de Commissie Bijzondere Situaties. Over die laatste schreef ik al eens een vrij ontluisterend stuk.

We hebben door MIJN TOMELOZE INZET (*steekt veer in eigen reet*) eindelijk officieel erkende schade aan ons huis en zijn ook eindelijk erkend als “schrijnend geval”. Hoera!

Maar… de Commissie zou de Commissie niet zijn zonder nog meer ontluisterende feiten. Luistert en huivert.

Na de werkvakantie viel de brief met hun eerste besluit inzake ons ‘dossier’ me rauw op mijn dak.

Het besluit komt er kort gezegd op neer dat we toch ons onverkoopbare huis moeten zien te verkopen. In dat geval kunnen we maximaal EUR 30.000 aan compensatie tegemoet zien.

Door deze toezegging beschikt u over meer handelingsruimte bij het in de markt zetten van uw woning.

Hallo? Wat hebben wij het afgelopen jaar tot vervelens toe aan onze casemanager en ook aan de secretaris van die commissie uitgelegd? Het LUKT niet om het huis te verkopen voor een fatsoenlijke prijs. Er is in de periode 2011-2015 één bod geweest. Dat was vorig jaar zomer, toen we de vraagprijs in blinde paniek extreem hadden verlaagd naar EUR 135.000. (Het bod bedroeg EUR 105.000 – “take it or leave it”. Zo leert men de medemens kennen.)

Die prijsverlaging werd ingegeven door het feit dat ik doodziek werd van een zware, op mijn lichaam én geest inwerkende bromtoon van  productielocatie Bierum (aan de Uiteinderweg bij de zeedijk). Deze is eind 2013 opgeschaald, en sindsdien hoorden en voelden we af en aan die ziekmakende bromtoon. In de zomer was het er continu, zó erg dat ik er hartritmestoornissen, diarree, concentratiestoornissen, misselijkheid en weet ik wat allemaal van kreeg.

We trokken aan de bel bij alle instanties, tot de pers aan toe. NAM heeft er uiteindelijk na maanden iets aan gedaan, al weet ik niet wat. De trillingen en de druk op de oren is teruggebracht tot dragelijke proporties. Op sommige dagen word ik er nog wel misselijk van. Ik ben dan altijd benauwd dat het weer in volle sterkte terugkeert, en ik opnieuw omval.

Ziet u, als ik omval, valt mijn hele gezin om. Ik ben de werkezel van onze viereenheid. Dat is niet vrijwillig, net zomin als de problemen die mijn man ondervindt bij het genereren van voldoende eigen inkomen vrijwillig zijn.

Wat we óók uitvoerig aan de casemanager en de secretaris van de commissie hebben uitgelegd, is dat mijn mans immuunsysteem blijvend is aangetast door de ziekte van Lyme. Hoewel de bacterie inmiddels uit zijn lijf is verdwenen, blijft onder meer stress voor hem een ziekmakende factor van jewelste.

En wat krijg je als je huis steeds verder beschadigt, het niet lukt om het te verkopen voor een fatsoenlijke prijs, je drastisch inteert op je vermogen, je aan alle kanten tevergeefs om hulp vraagt, en je uit grote bezorgdheid alle informatie tot je neemt over de grote risico’s van gaswinning in Groningen, zoals beschreven door onder meer experts van NAM, TNO, KNMI en SodM?

Juist: stress. Megaveel stress.

Enfin, vandaag hebben we een dikke brief opgesteld en per mail (en in geval van de commissie ook per post) verstuurd naar iedereen die zich met de gaswinning in Groningen bemoeit.

In deze brief heb ik drie situaties geschetst. Hier volgen ze, in het kort:

Situatie vóór 16 augustus 2012

  • goed onderhouden en vrijwel onbeschadigd vrijstaand huis met 185 m2 woonoppervlak, op kavel van ca. 550 m2, met 40 m2 grote werkplaats, duurzaam gerenoveerd in periode 1999-2010, te koop sinds zomer 2011, vraagprijs EUR 225.000, herbouwwaarde EUR 350.000
  • hypotheek van 112.000 EUR (De gehele renovatie hebben we ZELF, door spaarzaam te leven, gefinancierd. Uw NM was verdikkeme het braafste burgertje van Nederland!!!)
  • gezien inkomenssituatie op dat moment voldoende mogelijkheid om kleine hypotheek mee te nemen naar nieuwe woning
  • geld opzijgezet voor kosten verhuizing en basisinrichting nieuwe woning

Situatie bij GEBODEN compensatie

  • beschadigd huis in bevingsgebied, na vier jaar zonder enig fatsoenlijk bod, op miraculeuze wijze alsnog verkopen voor ergens tussen de 0 en 135.000 EUR (er wordt gecompenseerd tot aan dit bedrag, zijnde het laagste verkoopbedrag, zie uitleg boven)
  • bijdrage van maximaal EUR 30.000 van Commissie / NAM (dit is inclusief de uitkomst van een beroep op de Waarderegeling)
  • hypotheek van EUR 112.000 aflossen
  • resteert een compensatie van maximaal EUR 23.000 (135.000-112.000)
  • gezien veranderde inkomenspositie als gevolg van aanhoudende stress door gaswinningsproblematiek geen mogelijkheid kleine hypotheek mee te nemen

Kortom, bij de GEBODEN compensatie staan we met lege handen. Sociale woningbouw kunnen we op korte termijn wel vergeten vanwege de lange wachttijden, dus dat wordt huren in de vrije sector. De ideale oplossing voor mensen met weinig geld en veel stress, toch? En wat geeft het dat mijn man zijn werkplaats (= zijn werkkapitaal, én zijn laatste houvast) moet opgeven? De wereld is maakbaar, dus hij ook!

Situatie bij ECHTE compensatie

  • NAM neemt ons huis over
  • wij zoeken een vergelijkbare woning, maar dan op een plek zonder de risico’s van de gaswinning
  • NAM koopt die vergelijkbare woning aan, en zet deze op onze naam
  • NAM geeft een garantiestelling aan onze hypotheekverstrekker, opdat wij de lage hypotheek mee kunnen nemen, ter verpanding aan de vergelijkbare woning
  • verhuiskosten en basis inrichtingskosten worden vergoed

Verder leek het ons ter compensatie van de inkomstenderving redelijk dat we gedurende het overgangsjaar wat leefgeld ontvangen, zodat we rustig kunnen opstarten op de nieuwe locatie.

Want ging onze voorkeur in 2011 nog uit naar een huis dicht bij de stad Groningen, dat is door alles wat wij te weten zijn gekomen over de Groningse gaswinning veranderd. Daarnaast hebben we er sinds een jaar mantelzorgtaken bij, die mede onze voorkeur voor een geheel andere omgeving bepalen.

Dit alles tot groot verdriet van onze nogal gevoelige zoon, die zijn onwijs leuke middelbare school in de stad Groningen niet wil missen. Het zou maar zo kunnen dat hij halverwege het schooljaar ‘getransplanteerd’ moet worden. Iedereen die een puberzoon heeft, weet hoe dramatisch dat kan verlopen voor schoolvriendschappen enzovoorts. (Hetzelfde geldt voor onze misschien nog wel gevoeligere dochter, maar die pubert nog niet. We hopen dat dat iets zal schelen…)

Of al dat geschreeuw helpt?

Dit alles en nog veel meer hebben we in onze brief aan de Commissie en vele andere ‘stakeholders’ geschreven. (Sorry Jan Vos, toch weer vervelende post van een complex geval. Het houdt pas op als we echt goed geholpen worden, snap je?)

We beëindigden onze brief als volgt:

Vinden wij het leuk om zo openlijk met onze problemen te moeten ‘leuren’? Nee, ABSOLUUT NIET. Maar uw afstotende, bureaucratische en weinig inlevende gedrag laat ons geen andere keus.

Het is NIET onze schuld dat ons huis beschadigd en onverkoopbaar is. Het is NIET onze schuld dat we met zoveel stress door het leven moeten gaan en daardoor zo in inkomen achteruit gaan. Het is NIET onze schuld dat de situatie van vóór augustus 2012 nooit meer terug zal komen.

Kom met een ECHTE oplossing, niet met dit in- en intrieste geneuzel om geld. Alleen al op productielocatie Bierum aan de Uiteinderweg wordt PER DAG een veelvoud verdiend van wat wij van u verwachten als faire compensatie.

Of het helpt? Ik weet het niet. NAM heeft de aandacht elders, zo lijkt. Bij de gedaalde olie- en gasprijzen soms? In ieder geval niet bij adequate hulp aan gedupeerden. Zo zitten Jan en Liefke Munneke ook al weer twee jaar in de shit met hun gestutte boerderij. Die willen ze hersteld hebben, maar zelfs over vergoeding van de reparatie van hun kapotte intercom doet NAM moeilijk.

Wat ik wel weet, is dat ik hier erg moe en verdrietig van word. We wilden gewoon ons met liefde opgeknapte huis voor een fatsoenlijke prijs verkopen aan mensen die er net zoveel plezier van zouden beleven als wij. Dat zou ons in staat stellen ons leven voort te zetten op een andere plek, die beter bij onze veranderde situatie past.

In plaats daarvan zitten we vast in een beschadigd en onverkoopbaar huis in cluster Oost, vlakbij de grootste productielocatie van het Groningenveld.

En al de eerste nacht na thuiskomst van de broodnodige ‘break’ heb ik slecht geslapen. Want ik mag er dan zo pittig en openlijk over kunnen vertellen – van binnen huil ik nog net zo hard als op die avond op de Elspeetse heide.

In alles, en dan bedoel ik echt álles, toont de BV Nederland zich bij de afhandeling van de problemen in Groningen op z’n smalst. Het is moeilijk om daar getuige van te zijn, en nog moeilijker om erover te schrijven.

Maar ik zie geen andere uitweg. U wel?

Samen Groningen naar de kloten helpen

spin-aldersDe onderstaande tekst sprak ik op 1 mei 2015 uit tijdens het 1 mei Solidariteitsfestival op het Spuiplein te Den Haag. (Check ook de andere sprekers – wij vechten tegen dezelfde partijen en bedrijven!!!)

Ik heb er wat linkjes in gezet om een en ander te verduidelijken.

Op 2 juli 2014 bestond het Shell Technology Centre in Amsterdam een volle eeuw. Bij die gelegenheid hield Ben van Beurden, de hoogste baas van Shell, ten overstaan van vele Invloedrijke Omes en Tantes, onder wie Koning (en vermoedelijk aandeelhouder) Willem-Alexander, een gloedvolle speech over de afgelopen honderd jaar.

Volgens hem waren het jaren waarin de mensheid door de technologie en techniek van Shell grote hoogtes heeft bereikt.

Volgens mij waren het ook jaren waarin wereldwijd vele oorlogen en conflicten zijn uitgevochten, mede omwille van de fossiele brandstoffen die Shell en soortgelijke bedrijven uit de grond halen.

Gewone burgers worden daar nogal eens de dupe van, maar een multinational als Shell weet altijd wel te profiteren van hoogoplopende ruzies tussen twee of meer landen.

In Nederland ontdekte Shell tijdens de Tweede Wereldoorlog bij het Drentse Schoonebeek een groot olieveld. Op dat moment was exploitatie wat lastig, om het eufemistisch uit te drukken. Maar na de oorlog stond de Nederlandse regering te popelen om met Shell en het Amerikaanse Exxon in zee te gaan. En dus was de Nederlandse Aardolie Maatschappij in 1947 een feit.

Enkele jaren later ontdekte de NAM het Groningenveld – een van de grootste gasvelden ter wereld. Een megavondst! Om de exploitatie daarvan in goede banen te leiden, werd de publiek-private samenwerking tussen de Nederlandse staat en de multinationals vastgelegd in het zogenaamde gasgebouw, dat deels buiten de wet staat en waar een klein groepje old boys tot op heden de dienst uit maakt.

De exploitatie verliep jarenlang probleemloos, en heeft van Nederland een ‘welvarend en sociaal land’ gemaakt.

Zonder de inkomsten uit aardgas hadden we de afgelopen decennia niet van die mooie regelingen kunnen opzetten voor iedereen die om wat voor reden dan ook niet kon werken. Zonder dat geld hadden we nooit zoveel kunnen investeren in onderwijs. Dan hadden we geen hoogwaardige kenniseconomie gehad, en ook geen stabiele middenklasse die zich kan wentelen in méér luxe dan alle generaties hiervoor.

Zonder aardgasbaten was Nederland waarschijnlijk lang een suf aardappel- en knollenland gebleven.

Er zitten echter altijd meerdere kanten aan een verhaal, al willen old boys zoals Ben van Beurden daar niet van horen. Feiten die hem niet goed uitkomen, laat hij gewoon weg.

In zijn speech van juli 2014 wijst hij bijvoorbeeld op enkele grote problemen van onze tijd, zoals armoede, klimaatverandering en luchtvervuiling.

Hij vertelt er niet bij dat armoede in grote delen van de wereld het bijproduct is van de eerder genoemde oorlogen en conflicten over fossiele brandstoffen. Ook omzeilt hij handig het gegeven dat klimaatverandering en luchtvervuiling voor een belangrijk deel te wijten zijn aan de verbranding van de fossiele brandstoffen die hij in zijn toko verkoopt.

Wel praat hij graag over de oplossing die Shell voor al die problemen heeft. En dat is, je raadt het al: aardgas.

Want aardgas is nét een tikkeltje schoner dan kolen en olie, de brandstoffen die de afgelopen honderd jaar het meest in trek waren. En toevallig kan Shell heel veel aardgas leveren. Een afzetmarkt vinden is geen punt. Shell heeft een groot netwerk binnen politiek, overheid en wetenschap. Die zullen dat aardgas wel eventjes bij boeren, burgers en buitenlui door de strot duwen.

Making a Difference

Voor Ben valt dit allemaal onder de noemer ‘Making a Difference’.

Of aardgas het verschil maakt, betwijfel ik, maar het pro-gaswinningsnetwerk van de old boys… nou en of! Daar weten wij in Groningen alles van!

Kijk, we hebben in Groningen te maken met een industriële ramp. De gaswinning veroorzaakt ondiepe bevingen, die door de complexe samenstelling van de Groningse bodem een opmerkelijk schadelijk effect hebben.

Tienduizenden huizen zijn reeds beschadigd, sommige zijn zelfs gesloopt. Eeuwenoude monumenten staan in de stutten. Het toekomstperspectief van honderdduizenden Groningers is voorgoed veranderd.

Bij gelijkblijvende winning is er een grote kans op bevingen met hele stevige grondversnellingen. Daar zijn de huizen, flats, scholen, ziekenhuizen, kerken, kantoorgebouwen en fabrieken in Noordoost-Groningen en een flink deel van de stad Groningen niet op gebouwd.

Als zo’n stevige beving zich voordoet in de buurt van een plaats als Delfzijl, Hoogezand-Sappemeer of Groningen, zullen heel veel gebouwen instorten, met doden en gewonden als gevolg.

Om te voorkomen dat dat gebeurt, moeten 152.000 huizen en 18.000 overige gebouwen worden versterkt. Op basis van de huidige conceptnorm voor bevingsbestendig bouwen kost dat zo’n 30 miljard euro. Dat is een hoop geld, voor een handjevol ouwe bakstenen. Daar kun je beter een bank mee redden. Dan heb je namelijk gelijk een plek waar je weer wat old boys kunt stallen.

Regeren is vooruitzien, dat weet elke multinational

Hoe kunnen de Nederlandse staat, Shell en Exxon onder dat immense bedrag uit komen? Nou, bijvoorbeeld door die bouwnorm naar beneden bij te stellen – dan hoeft er voor de wet minder drastisch te worden versterkt.

Een andere optie is om huizen op te kopen op basis van de WOZ-waarde, die in het bevingsgebied de afgelopen jaren sterk is gedaald. Opgekochte huizen kun je leeg laten staan, en dan hoef je niet te versterken. Dat scheelt weer.

Een derde optie is om de gaskraan fors dichter te draaien. Volgens Staatstoezicht op de Mijnen neemt de kans op zwaardere bevingen in dat geval snel af, al zal de bodem nog lang onrustig blijven:

12 miljard

Bron: Reassessment of the probability of higher magnitude earthquakes in the Groningen field, SodM, januari 2013 – een onderzoek waarover voormalig inspecteur-generaal Jan de Jong in dit van harte aanbevolen stuk in het Financieele Dagblad zegt:

Als wij dat onderzoek niet zelf hadden gedaan dan was waarschijnlijk nu nog altijd niet duidelijk geworden hoeveel gevaar de gaswinning veroorzaakt.

Jan de Jong is overigens in 2014 vervangen door old boy Harry van der Meijden, die ruim 30 jaar bij Shell heeft rondgehangen, onder andere in Nigeria.

Het dichtdraaien van de kraan heeft grote gevolgen voor de Nederlandse schatkist, en voor de Nederlandse energiehuishouding. Onze overheid loopt al jaren aan de leiband van Shell en Exxon. Er zijn nauwelijks duurzame energiebronnen ontwikkeld. Wel is er een gasrotonde gebouwd, zodat we aardgas kunnen blijven importeren en exporteren, lang nadat ons eigen aardgas op is.

Kortom: Nederland is met behulp van aardgas klem gezet, en daar betaalt Groningen het volle pond voor.

Tot slot nog een opmerking over solidariteit – ik ben hier tenslotte op een Solidariteitsfestival.

In het meest ideale geval betekent solidariteit dat je elkaar in staat stelt om van het verblijf op aarde een leerzame ervaring te maken, met meer ups dan downs, zonder dat dit ten koste gaat van de mogelijkheden van toekomstige generaties om hetzelfde te doen.

In het slechtste geval betekent solidariteit dat de ene old boy de andere old boys te hulp snelt als zij in de problemen raken. En daarom verbaast het mij niet dat PvdA-er Hans Alders, die als Commissaris der Koningin nog in het gasgebouw gezeten heeft en zich tegenwoordig actief bezighoudt met het lobbyen voor de belangen van de gasindustrie, is benoemd tot Nationaal Coördinator Groningen.

Waar Hans Alders zijn energie in stopt

In zijn hoedanigheid van Nationaal Coördinator Groningen mag Hans straks fijn knopen doorhakken. Daartoe krijgt hij alle ruimte, want het herstel van Groningen is opgenomen in de Crisis- en Herstelwet. Dat betekent in theorie dat Hans als een soort onderkoning mensen uit hun huis kan laten zetten, om vervolgens te bepalen of hun huis gesloopt wordt, of van een stalen kooiconstructie wordt voorzien.

Ik denk dat Ben erg blij is met de benoeming van old boy Hans. Ook PvdA-er Dick Benschop, die als president-directeur van Shell Nederland binnen het gasgebouw op ten minste twee plekken aanschuift, namelijk de Maatschap Groningen en GasTerra, zal zijn partijgenoot met open armen ontvangen.

Samen Groningen naar de kloten helpen, zodat de laatste druppels aardgas uit de grond kunnen worden gepompt – dat schept immers een band!

Maar voor gedupeerde Groningers is dit de zoveelste klap in het gezicht. Dachten we bij de recente provinciale verkiezingen eindelijk afgerekend te hebben met de PvdA, komen die doorgedraaide sociaal-democraten er via de achterdeur gewoon weer in, met méér zeggenschap dan ooit.

ECHTE solidariteit en de Partij van de Arbeid: het blijft vloeken in de kerk.

Het is lastig varen op steeds woeliger baren

Vennen-blog
Koers2022 op de te slopen Vennenflat, geflankeerd door Shell.
Foto door Bram Reinders.

De gemeente Delfzijl (hierna te noemen: de rederij) houdt graag het maritieme karakter van de havenplaats hoog in het vaandel, en heeft daarom een koers naar het jaar 2022 uitgestippeld. De bijbehorende missie is als volgt verwoord:

Sinds enkele jaren is Delfzijl de snelst krimpende gemeente van Nederland, maar dat mag niet leiden tot leegstand en achteruitgang of verloedering maar moet juist uitdagen om met minder mensen beter te wonen, werken en recreëren.

Een nieuw tijdperk, een nieuwe vloot

Begin jaren zestig sloot het concern waar de rederij deel van uitmaakt een lucratief contract met enkele in nevelen gehulde figuren (hierna te noemen: de NAM). Een paar jaar later verkondigde de rederij de blijde boodschap dat het aantal passagiers in Delfzijl en aanpalende zompen dankzij de vestiging van allerhande (zware) industrie zou toenemen tot 100.000 in het jaar 2000.

In die periode verrees onder meer de hierboven afgebeelde Vennenflat. Een tien verdiepingen tellend monument voor vernieuwingsdrang, lelijk in al zijn windbrekende kracht.

Om allerlei redenen was de bezettingsgraad van de vloot niet optimaal. In het jaar 2000 telde Delfzijl nog niet eens één-derde van de gedroomde 100.000 passagiers. Sindsdien loopt het aantal gestaag terug.

Aanleiding voor de rederij om een heel nieuw blik subsidies open te trekken, dit keer niet om het tij te keren, maar om het in het niet te doen vallen tegen de achtergrond van een felblauwe hemel en zachtgeel zonnetje. Op de voorgrond denke men er zelf een mollig kindje in matrozenpakje bij, emmertje en schepje in de hand.

De boodschap is duidelijk: ook eb biedt kansen, al vaart het een stuk lastiger!

De oude vloot is aan vervanging toe

In haar afstudeerscriptie ‘Naar een aardbevingsbestendig sloopbeleid’ betoogt Michelle Hu, studente Aarde en Economie aan de VU, dat een sloopscenario waarbij 10% vaker aardbevingen per jaar plaatsvinden en slechts 50% van de woningen wordt teruggebouwd het meest gunstig is, zowel voor de NAM als voor woningcorporaties.

In het kader van Koers2022 werd in 2012 een actieplan opgesteld, en ja hoor, de Vennenflat moest eraan geloven. Vervelend was wel dat bewoners het eerste bericht over de sloop van de flat moesten vernemen via de pers. Wat communicatie betreft kan de rederij nog wel een tandje bij zetten.

Inmiddels is er een datum geprikt: in 2019 is het zover.

Stel nou dat zich vóór die tijd een geïnduceerde beving met een flinke grondversnelling voordoet, precies onder de Vennenflat.

Hoe gunstig zou dát sloopscenario zijn voor de NAM?

Omdat een dergelijke sloopactie onder het kopje “Nationale Ramp” valt, rukt ongetwijfeld het leger uit. Als Groningen dan toch wemelt van de militairen, kunnen ze gelijk even het puin afvoeren. Dat doen zij vast sneller, efficiënter en goedkoper dan een gelegenheidssyndicaat van commerciële bedrijven.

De beving scoort ongetwijfeld 4,5 of hoger op de schaal van Richter, en dus treedt de Rampenwet in werking. Dat betekent dat minister Plasterk van Binnenlandse Zaken de kosten voor de NAM kan dempen door een maximum voor de vergoeding aan gedupeerde bewoners vast te stellen.

Tot slot zullen er na deze bijzonder effectieve sloopactie vermoedelijk niet zo veel bewoners overblijven om te herhuisvesten.

U ziet: dit scenario heeft zo zijn voordelen.

(Vergeeft u me dat ik menselijk leed bij mijn nare hersenspinsels even buiten beschouwing laat. Dat doen de NAM en de Nederlandse staat met hun “pappen en nathouden”-regime tenslotte ook.)

Recht zo die gaat!

De rederij gooit het roer om: op de plek van de Vennenflat moet iets anders komen. (Wat mij betreft liefst iets wat minstens even goed de wind afvangt.)

Omdat bekend is dat er zwaardere bevingen kunnen plaatsvinden, moet daar bij de bouw natuurlijk rekening mee worden gehouden.

In Nederland is alles omtrent bouwen geregeld in Bouwbesluit 2012. Hoewel er sinds 23 april 2004 een Europese norm voor bevingsbestendig bouwen is (Eurocode 8, EN 1998), wordt over juist die norm in het bouwbesluit niks gezegd.

Wel wordt er keurig verwezen naar Eurocodes 1 t/m 7 en 9.

Gebruik van Eurocode 8 is uit hoofde van het bouwbesluit in Nederland nog niet verplicht, al mogen partijen onderling best afspreken dat ze iets bouwen conform Eurocode 8.

Dat staat haaks op het feit dat landen Eurocode 8 moeten vertalen naar een eigen nationale norm voor veiligheidsniveaus en waarden voor aardbevingsbelasting.

Duitsland en België hebben dat al gedaan. Nederland niet – minpuntje voor het braafste kapiteintje van de zeevaartschool.

Waarom eigenlijk niet?

Al tijden is de noodzaak bekend. In 2010 is het expliciet benoemd in deze paper. De auteurs maken zich hard voor het omzetten van Eurocode 8 in richtlijnen voor bevingsbestendig bouwen ten bate van onder meer Groningen, waar zich immers geïnduceerde bevingen met een kortdurende, maar pittige grondversnelling voordoen.

Twee van die auteurs, te weten mijnheer Van Eck van het KNMI en mijnheer Vrouwenvelder van de TU Delft/TNO, waren in 2011 betrokken bij een rapport over maximale schade door geïnduceerde bevingen (toegespitst op Bergermeer). Daarin wordt wél genoemd dat er in Nederland geen bouwvoorschriften zijn voor belasting van trillingen buiten een gebouw, maar over Eurocode 8 wordt niks gezegd.

In 2012, na de beving bij Huizinge, was de radiostilte niet meer houdbaar. Eindelijk werd besloten vaart te zetten achter het verwerken van de (relatief strenge) Eurocode 8 in een nationale norm.

Omdat zulks een paar jaar duurt, besloot minister Kamp in 2014 een tijdelijke Nederlandse Praktijk Richtlijn te laten ontwikkelen. Ondertussen, zo meende hij, moest men maar bouwen conform Eurocode 8. Die raad is bij mijn weten door niemand in het bevingsgebied opgevolgd.

En nu wreekt het zich dat men zo lang heeft gewacht. Gezien de ernst van de situatie moet er haast worden gemaakt met de pogingen tot bouwkundig versterken. De stuurgroep NPR (waartoe ook mijnheer Vrouwenvelder behoort) hanteert daarom voor bestaande bouw de helft van de NPR-sterkte-eis die geldt voor nieuwbouw.

Pure rechtsongelijkheid dus.

Dit alles kunt u nalezen in het rapport Impact Assessment Nederlandse Praktijk Richtlijn – Aardbevingsbestendig bouwen, dat begin februari 2015 verscheen. De beloofde tijdelijke richtlijn is nog altijd niet definitief.

Voor de bewoners van de Vennenflat is het misschien wel een bof dat hun woning wordt gesloopt. Als er geen zware beving tussendoor komt, krijgen zij straks wellicht een schip dat speciaal voor de meest woelige baren is gebouwd.

Maar voor eigenaren van een bestaande woning in Delfzijl, en voor huurders van een woning die niet op de nominatie staat om gesloopt te worden, is het zuur. Zonder dat ze erom gevraagd hebben, zijn zij veroordeeld tot een slordig opgelapte sloep.

Zij zullen het emmertje van dat schattige matroosje nog hard nodig hebben.

Negatief reisadvies

Bij de koers die de rederij aanhoudt om in 2022 tot “beter wonen, werken en recreëren” te komen, komt de vloot mogelijkerwijs in aanraking met steeds woeliger baren. Het is zéér de vraag of de gehele vloot daar in 2022 tegen bestand zal zijn.

Daarom raad ik mijn medepassagiers aan om bij de eerste de beste gelegenheid van boord te gaan en een dikke claim in te dienen bij het concern waartoe de rederij behoort. Zij hadden beter moeten weten, en zich nooit voor onbeperkte tijd mogen inlaten met de in nevelen gehulde figuren.

En verder hoop ik vurig dat het Shell-tankstation niet terugkeert in het straatbeeld van Delfzijl. Dat zou een fijn symbolisch statement zijn, een opmaat voor een cruise in de verre toekomst, die wellicht wél de gewenste ontspanning brengt.

(Het verhaal van de NPR gaat uiteraard op voor alle gemeenten waar zich bevingen voordoen. Ik heb Delfzijl als voorbeeld gebruikt.)