De Gaskolonie: de beerput gaat open

gaskolonieVoor ingewijden bevat het boek De Gaskolonie weinig nieuws. Wij wisten al dat het gas onder onze voeten eigendom is van NAM. Zelfs de ‘geheime afspraak’ die Gertjan Lankhorst, in 2005 directeur-generaal Energie bij het ministerie van Economische Zaken, met Shell en Exxon maakte over de gaswinning in Groningen wekt eigenlijk nauwelijks verbazing.

Onze Gertjan werd nog geen jaar later CEO van GasTerra, en is al jaren een van de stabiele factoren in het old boys network. (Over dat netwerk schreef ik hier en hier al wat uitvoeriger).

Een beetje goed ingevoerde gaswinningsgedupeerde kijkt hier dus niet van op. Wij, de inwoners van Groningen, weten zo langzamerhand wel hoe immens groot en diep de beerput is. We ervaren iedere dag hoe sterk de greep van Shell en Exxon is op onze leefomgeving, en hoe weinig de overheid eraan gelegen is om ons op integere wijze te helpen. De arrogantie die CEO Ben van Beurden van Shell onlangs tentoonstelde in een tv-interview (“Ik pomp alles op wat ik op kan pompen”) strekt zich namelijk ook uit naar de Nederlandse staat.

90% van de gasbaten verdwijnt in de schatkist. Door de productieverlaging, afgedwongen onder grote (gerechtelijke) druk vanuit vele groepen en instanties in Groningen, krijgt de staat veel minder geld, terwijl er wel flink moet worden gedokt voor schadeherstel en –preventie.

Wat uit het vandaag gepresenteerde boek naar voren komt, is het beeld van een overheid die keer op keer is gezwicht voor het grote geld en de druk van multinationals. Een overheid die ook nog eens een loopje neemt met de eigen democratische principes, en op een aantal punten de Tweede Kamer slecht informeert of zelfs buiten spel zet. (Een Tweede Kamer die zich dat overigens lange tijd liet aanleunen. Het was Groningen immers maar. Het Hoge Noorden. Op het gas na niet interessant.)

Niet alleen Shell en Exxon staan er door dit boek gekleurd op. Ook de Nederlandse staat komt er bekaaid vanaf. Je zou bijna zeggen: Nederland is verworden tot een ‘corpocratie’.

Nogmaals, voor ingewijden is het allemaal gesneden koek.

De kracht van dit boek, geschreven door drie dames die hun sporen hebben verdiend bij de NOS, zit ‘m in het toegankelijk maken van de op zich taaie materie voor een groot publiek. Dat doen ze door in heldere taal zo goed mogelijk antwoorden te formuleren op enkele kernvragen over de gaswinning in Groningen. Citaten uit interviews en al dan niet middels een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur verkregen documenten larderen het geheel.

Minpunten zijn er ook. Het had in mijn ogen een stuk scherper gekund. Ook wordt de rol van de NOS nogal uitvergroot, terwijl juist de NOS een van de landelijke mediakanalen is die erg lang heeft gewacht met kritische noten. (Wel tof dat die er nu zijn. Ga zo door!)

Verder mis ik verwijzingen naar een belangrijk deel van het Groningse verzet. Kor Dwarshuis heeft met zijn animaties sterk bijgedragen aan het inzichtelijk maken van de materie. Wim Blanken heeft met het open data-bevingenportaal de data van onder andere NAM en KNMI inzichtelijk gemaakt voor het grote publiek. Schokkend Groningen betekent al jaren ontzettend veel voor het openbreken van de beerput. De Groninger Bodem Beweging maakt als ‘gesprekspartner’ van allerlei instanties een krachtige vuist en stapt nadrukkelijk op de juridische barricade. Informatieplatform Aardbevingen Groningen (nu: Houd Groningen Overeind) bereikt via Facebook ruim 6300 mensen binnen en buiten Groningen met dagelijkse updates over het wel en wee in het wingewest. Hilda Groeneveld deelt op ondergroningen.nl al haar kennis over de ondiepe ondergrond. Herman Damveld publiceert al jaren o.a. over de gaswinning op Co2ntramine. Milieudefensie heeft recent een team op de gaswinning in Groningen gezet. GroenFront legt de vinger op de zere plek met aansprekende acties, een tijdje terug nog bij het hoofdkantoor van EBN.

Zelf heb ik er de afgelopen jaren op mijn eigen bescheiden wijze toe bijgedragen dat Groningen onder andere internationaal op de kaart is gezet. Daarnaast heb ik mensen met belangwekkende posities ervan proberen te doordringen dat het publiek-private handjeklap in deze provincie alle grenzen van het betamelijke overschrijdt.

En zo zijn er nog vele, al dan niet op de voorgrond tredende burgers die zich al jaren met hart en ziel inzetten voor een veiliger en rechtvaardiger Groningen.

De dames van de NOS hebben ongetwijfeld een groot deel van het door die keihard knokkende burgers en organisaties verzamelde materiaal bestudeerd, en er hun voordeel mee gedaan. Dat is prima, het is voor de Goede Zaak. En het is ook prima dat er op een parlementaire enquête aangestuurd wordt. Transparantie, we dromen er al jaren van in Groningen.

Maar bovenal hoop ik dat dit boek voor niet-ingewijden de ogen opent. Dat meer mensen op zoek gaan naar manieren om ons in Groningen actief te steunen. Een parlementaire enquête helpt ons namelijk niet automatisch om ons recht te halen.

Uit dit artikel van Follow The Money blijkt duidelijk dat wij inmiddels verzuipen in de commissies en instanties, die veel geld kosten maar niet echt goed functioneren. Ik schreef eerder al: in bijna alles is de afhandeling van onze schade tegenovergesteld aan hoe het zou moeten zijn. Ons ‘thuis‘ wordt daardoor ernstig aangetast.

Zoals Herman Sandman onlangs in het Dagblad van het Noorden stelde: de gaswinningsproblematiek en hoe ermee wordt omgegaan is het grootste naoorloogse schandaal in ons land.

Was u nog geen ingewijde, dan moet u het zeker worden. Lees De Gaskolonie, en kom in actie. Groningen verdient het! Samen sterk!