Wat het betekent om ‘Mensch’ te zijn

“Focus” – een van mijn oudere schilderijen

Voor vandaag had ik een snedig stukje klaarstaan, heel strategisch gepland op de vooravond van het zoveelste gasdebat.

Als u wilt kunt u het hier lezen:

Van Boefje Naar Braaf

Maar vanochtend bedacht ik dat ik voorlopig even kláár ben met mijn eigen snedigheid, en met die focus op gas, gas en nog eens gas.

 

Vanwege de gaswinningsperikelen heeft mijn hoofd het afgelopen jaar op volle toeren moeten draaien. Dat kan die supercomputer heel goed, en ik ben verguld met zijn tomeloze inzet en dienstbaarheid, maar alles overziend ben ik nu toch wel heel erg moe.

Ik wil al zó lang weer eens fijn onbekommerd spelen in de creatieve flow. En het komt er maar niet van, door de vreselijk drukke combinatie van fulltime werken / zorgen / actievoeren / proberen m’n recht te halen en wég te komen uit dit onveilige gebied.

Met hulp van familie en vrienden is het ons gelukt de komende vier weken een pauze in te lassen.

In die pauze ben ik offline, en proberen mijn man, mijn kinderen en ik weer gewoon te “zijn”, zonder dat we ons op allerlei mogelijke manieren hoeven te wapenen tegen de vele nadelige gevolgen van de gaswinning hier in Groningen.

Op mijn verlanglijstje staan:

  • Uitgebreid voorlezen, knutselen, ravotten, spelen met de knuffels, wedden welke vorm de wolken straks gaan aannemen, ironische pubergrapjes pareren, armpje drukken (en glorieus verliezen)
  • Samen met mijn man lange wandelingen maken, oeverloos kwebbelend over de waan van de dag, anno 1815 (of 1600, of 2000 BC – zijn interesses bestrijken vele eeuwen, en ik hobbel er graag achteraan)
  • Koken, en dan vooral langzame maaltijden, met kakelverse ingrediënten, zorgvuldig uitgezocht, te nuttigen onder genot van een langzaam ondergaande zon, ergens op een plek waar geen bromtoon is
  • Mijn hoofd uitzetten (dag kanjer, dank je wel, tot later!), en zonder enige coherente gedachte tekenen en schilderen, om later de resultaten te bekijken en ervan te leren wat het betekent om ‘Mensch’ te zijn
  • Hele avonturen beleven in één enkele REM-slaap, en dan wakker worden met de eerste regels van een gedicht in mijn hartkamertje, klaar voor een enerverend feestje met letters en woorden en zinnen

Ik wens iedereen die Groningen een warm hart toedraagt morgen een constructief gasdebat toe.

Of nee, dit keer heet het ‘overleg’ – dat klinkt alsof de diverse politieke partijen enige invloed kunnen uitoefenen op Kamp en zijn maniakale besluiten.

(Wéér dat snedige… NM, stop daarmee! Nu!)

Groningers strikken, zo doe je dat

strikjeInmiddels heb ik het langverwachte antwoord van Ben van Beurden binnen, op mijn vragen tijdens de aandeelhoudersvergadering op 19 mei j.l., én op de brief die ik erachteraan had gestuurd.

Of nou ja, antwoord…

Van NAM kwam er een lange brief met het obligate praatje over veiligheid, en enkele nader te analyseren antwoorden op mijn vragen over de tanks met aardgascondensaat in Farmsum.

Van Shell kwam er een eenvoudig briefje, waarin Michiel Brandjes, Company Secretary en General Counsel Corporate, het volgende verklaarde:

* Royal Dutch Shell heeft geen aansprakelijkheidsverklaring afgegeven voor NAM BV, maar Shell Nederland BV wél.

Onze Michiel wijst er fijntjes op dat die informatie ook in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te vinden is. Dat klopt.

Over NAM BV heeft de KVK niet veel te vertellen, maar over Shell Nederland BV kan ik tegen betaling een schat aan informatie krijgen. Zoals jaarrekeningen.

Uit de jaarrekening van 2013 blijkt dat deze overkoepelende holding een netto-resultaat van ca. 1,2 miljard euro boekte.

Hm, bekend cijfertje…

Kosten bestuurlijk akkoord provincie Groningen: 1,2 miljard euro.

Derving inkomsten staat door verlaging productieplafond Groningenveld 2015 naar 30 miljard kuub:  1,2 miljard euro.

Verder verklaarde onze Michiel het volgende:

* Shell maatschappijen zijn geen partij bij het Mijnbouwschadefonds. Voor vragen met betrekking tot het fonds moet ik u verwijzen naar het Ministerie van Economische Zaken, of het secretariaat van de Technische Commissie Bodembeweging.

Dat klinkt alsof Shell / NAM geen flauw benul heeft van het belang van dat fonds.

Ik kan u vertellen: dat is niet het geval. Men weet het donders goed.

We gaan strikken!

In december 2013 heeft NAM op verzoek van EZ het gewijzigde winningsplan 2013 toegelicht, onder meer met een bijlage genaamd ‘Risicobenadering seismisch risico Groningen‘.

In die bijlage vinden we de onderstaande Bow-Tie. (Ik heb hem voor ’t gemak in het Nederlands vertaald):

bowtie-nam
Klik op het schema om vergroot weer te geven

In een Bow-Tie (‘vlinderstrikje’, een opvallend zwierig woord voor zo’n droge risico-analyse) staat altijd een ongewenste gebeurtenis centraal.

Die gebeurtenis heeft een oorzaak of aanleiding die vaak ook al niet zo gewenst is. Daarnaast heeft de gebeurtenis gevolgen die doorgaans nóg ongewenster zijn dan de gebeurtenis zelf.

Nu kun je proberen, zo leert de Bow-Tie-theorie ons, om de gebeurtenis te voorkomen door tussen oorzaak/aanleiding en gebeurtenis barrières op te werpen.

Tegelijkertijd kun je maatregelen nemen om de kwalijke gevolgen van de gebeurtenis zoveel mogelijk te beperken.

Heel logisch allemaal, en als we de Bow-Tie van NAM / Shell bekijken, dan zien we aan de kant van risicobeperkende maatregelen een zekere overlap met de dagelijkse praktijk anno 2015.

Mensen: er is een risicowijzer, er worden dorpenrondes en RIG-bijeenkomsten gehouden. Ook wordt er gedialoogtafeld bij het leven, en de lokale kranten staan vol met reclame uitleg van onder meer Centrum Veilig Wonen.

De ‘mentale impact’ van de (dreiging van zwaardere) bevingen is helaas onverminderd. Het vlinderstrikje is ter rechterzijde blijvend gekreukeld door het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Tegen onomstotelijk bewijs dat de veiligheid van burgers jarenlang geen prioriteit had, kan zelfs deze goedbedoelde folder van GGD Groningen niet op.

Gebouwen: er wordt schade hersteld en met de fameuze ‘versterking’ is inmiddels op kleine schaal begonnen, ook al is er nog geen bouwnorm. Ondertussen wordt er zo hier en daar een huis gesloopt, en investeert men er lustig op los om de leefbaarheid boven NAP te houden. Veel veiliger wordt het er voorlopig niet van.

En wat schetst onze verbazing? In het kader van maatregelen ter leniging van schade aan gebouwen (en dus de portemonnee van NAM / Shell), wordt in de Bow-Tie verwezen naar… het Waarborgfonds Mijnbouwschade.

Als uw maatschappij geen partij is bij dit fonds, mijnheer Brandjes, waarom dan ernaar verwijzen in een toch vrij kritieke grafische weergave van de wijze waarop NAM / Shell denkt het brandje in Groningen te blussen?

Milieu: ook hier hapert het. Er is bijvoorbeeld nog altijd geen risicoanalyse van Chemiepark Delfzijl. In de brief die Kamp vandaag aan de Tweede Kamer stuurde over het gasbesluit voor de tweede helft van 2015, schrijft hij:

De werkgroep onder leiding van Samenwerkende Bedrijven Eemsdelta (SBE) heeft op mijn verzoek inmiddels nog meer vaart en focus in dit proces gebracht. Bijvoorbeeld door een complete lijst met Groningse BRZO-bedrijven op te stellen op volgorde van potentieel risico en volgens die lijst de verdere onderzoeken op te starten. SBE heeft de provincie Groningen bereid gevonden om de niet-SBE leden aan te sporen om aan de onderzoeken mee te doen. Daarmee wordt in belangrijke mate invulling gegeven aan het advies van SodM om inrichtingen die vallen onder het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen hun bestaande kwantitatieve risicoanalyses te laten uitbreiden met scenario’s voor aardbevingen en faalkansen van insluitsystemen onder aardbevingen.

Chemiepark Delfzijl staat op bedrijventerrein Oosterhorn. De tanks met aardgascondensaat (officiële benaming: OSF, Opslag- en ScheidingsFaciliteiten) staan naast Chemiepark Delfzijl, op een stukje van het terrein dat ‘De Zeesluizen’ heet.

De gemeente Delfzijl is in 2005 gestart met een MER-procedure, en nu, anno 2015, is er een voorontwerpbestemmingsplan.

In dat voorontwerpbestemmingsplan wordt ‘De Zeesluizen’ als volgt  omschreven:

Dit is een bedrijventerrein voor het midden- en kleinbedrijf, gekenmerkt door scheepsbouw- en reparatie, opslagbedrijven en kleinere dienstverleners. Direct naast het bedrijventerrein liggen de zeesluizen, waaraan het terrein haar naam dankt.

In feite is er voor alle bedrijven binnen de onderstaande contouren op dit moment GEEN GELDEND BESTEMMINGSPLAN

chemiepark-binnen-oosterhorn
Contouren voorontwerpbestemmingsplan Oosterhorn. Klik op de kaart voor grotere weergave. Groen omlijnd: Chemiepark Delfzijl. OSF bevindt zich bij nr. 102, onder “Farmsum”

Uit het antwoord dat NAM gaf op één van mijn vragen over de OSF blijkt dat deze tanks niet onder het Besluit Risico’s Zware Ongevallen vallen. Dat betekent dat NAM op dit moment geen wettelijke verplichting heeft om een rampenbestrijdingsplan te maken voor de mogelijke uitkomst van het sommetje [zware beving + tanks aardgascondensaat].

En als iets wettelijk gezien niet hoeft, doet NAM het niet. Zoals Gerald Schotman, CEO NAM BV én bestuurder Shell Nederland BV, op 21 april 2015 tijdens een hoorzitting van de vaste TK-commissie EZ stelde:

Willen is iets anders dan moeten

Ook Staatstoezicht op de Mijnen is opgevallen dat een en ander nog wat te wensen overlaat bij Chemiepark Delfzijl. In het gisteren uitgebrachte Advies Seismisch Risico Groningen stelt SodM:

De risicoanalyses van NAM gaan over woningen. Bedrijven die vallen onder het Besluit Externe Veiligheid (bijvoorbeeld op het Chemiepark Delfzijl) zijn nog niet in de berekeningen meegenomen. Ook ontbreekt nog een beschouwing van het groepsrisico.

Het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen (BEVI) is bedoeld om mensen in de buurt van een bedrijf met gevaarlijke stoffen te beschermen. Bij een omgevingsvergunning milieu of een ruimtelijk besluit rond zo’n bedrijf moet het bevoegd gezag rekening houden met veiligheidsafstanden ter bescherming van individuen (plaatsgebonden risico) en groepen personen (groepsrisico).

Het bevoegd gezag inzake de OSF is het ministerie van EZ. Ik vermoed dat dat ministerie al jaren te weinig doet om plaatsgebonden risico’s en groepsrisico’s in kaart te brengen én maatregelen af te dwingen.

Hoe anders is te verklaren dat het ministerie van Infrastructuur en Milieu op 4 juni jongstleden een wijziging van de Regeling externe veiligheid inrichtingen heeft aangekondigd?

In deze wijziging wordt speciale aandacht besteed aan koppeling van het BEVI aan bepaalde mijnbouwwerken – onder andere die voor opslag van gevaarlijke stoffen. Me dunkt dat de OSF daar ook onder valt.

Waarom krijg ik toch de indruk dat de meest basale dingen (een beetje adequate wetgeving ten aanzien van zoiets gevaarlijks als een cluster tanks van NAM, met gemiddeld 20.000 m3 zwaar giftig, licht ontvlambaar én explosief aardgascondensaat op enkele honderden meters afstand van een woonwijk) pas ná de beving bij Huizinge op 16 augustus 2012 serieus zijn genomen?

Reputatie: is het te begrijpen dat iets als ‘reputatie’ als kwalijk gevolg van een zware beving in Groningen wordt neergezet in een analyse van een situatie die grote risico’s voor de VEILIGHEID VAN MENSEN met zich meebrengt?

Ik zeg: NEE. En daarom is het maar goed dat er van de reputatie van NAM weinig overblijft. Problemen in Twente, problemen in Drenthe, nieuwe problemen in Groningen.

Terug naar de basis

Nu we de rechterhelft van de strik hebben besproken, kunnen we naar de linkerhelft gaan kijken. De oorzaak/aanleiding voor de onwelkome gebeurtenis wordt omschreven als ‘opbouw van seismische energie als gevolg van reservoirdepletie’.

NAM / Shell heeft bedacht dat er twee manieren zijn om te voorkomen dat die opgebouwde energie vrijkomt als (zware) beving. Deze ‘barrières’ zijn:

Drukegalisatie: door ervoor te zorgen dat de druk in het Groningenveld zo gelijkmatig mogelijk afneemt, hoopt NAM te voorkomen dat er breuken getriggerd worden of op andere wijze bevingen geïnduceerd worden. (Dit is een grove versimpeling van het technische verhaal.)

Het is mij al een tijdje een raadsel waarom er in cluster Oost (waar ik woon) in de loop der jaren steeds meer gewonnen wordt, terwijl in cluster Loppersum (op last van de rechter) de kraan is dichtgedraaid.

Daarnaast lijkt het mij vanuit oogpunt van veiligheid beter om per maand een vaste hoeveelheid uit de grond te halen, in plaats van als een kip zonder kop achter het weer aan te hollen, zodat er in koude winters pieken ontstaan.

Ook SodM denkt in die lijn, getuige de aanbeveling in het hierboven genoemde advies om op korte termijn te onderzoeken wat het effect is van kortdurende, sterke productiefluctuaties in de verschillende regio’s van het Groningenveld op de seismiciteit.

Het is toch gek dat dit anno 2015 nog aanbevolen moet worden, terwijl NAM / Shell drukegalisatie al in 2013 in die Bow-Tie noemt? Of valt deze barrière ook onder ‘willen is iets anders dan moeten’?

Stikstofinjectie: de druk op peil houden met behulp van stikstof is een idee dat al heel lang in Groningen rondwaart. NAM / Shell heeft het, naar ik begrepen heb, altijd afgewezen, omdat het te duur zou zijn.

SodM stelt dat deze tweede barrière alleen op lange termijn te realiseren is. Voor nu hebben we er dus weinig aan. Het is wel opmerkelijk dat er over een tijdje in Zuidbroek flinke capaciteit is voor stikstofconversie.

Dat stikstof is nu nog bedoeld om hoogcalorisch gas om te zetten in pseudo-Gronings gas. Wanneer we ons gebruik van gas drastisch beperken, kan die capaciteit over een jaar of tien, vijftien mogelijk worden ingezet om de druk in het Groningenveld op peil te houden.

Dat kost wel klauwen met geld – en de vraag is of het effect zal hebben. (Kamp: dat gaan we onderzoeken…)

Meer vragen dan antwoorden

Er is nog niks gedaan om ons te helpen. Het is fluisterstil van de zijde van de Commissie (op wat damage control na). Ook op mijn klacht heb ik nog geen reactie – niet eens een ontvangstbevestiging, wat toch netjes zou zijn geweest.

Ook nemen mijn zorgen alleen maar toe naarmate ik meer lees.

Om toch wat houvast te krijgen, heb ik geprobeerd om aan de hand van de Bow-Tie van NAM / Shell te inventariseren wat de stand van zaken is.

Ik had gehoopt wat helderheid te verschaffen (en misschien gemoedsrust), maar zo teruglezend roept het hele verhaal alleen maar meer vragen op.

En dat is dan weer typerend voor de gaswinningsellende. Aan de onzekerheid komt geen eind. We zijn omgeven door een wolk van vraagtekens. Dat is slopend.

Tegen beter weten in hoop ik dat onze overheid NAM / Shell dwingt een Bow-Tie te implementeren met een vakje ‘mensen’ dat twee keer zo groot is als de andere vakjes.

Gewoon, omdat we het waard zijn.

Samen Groningen naar de kloten helpen

spin-aldersDe onderstaande tekst sprak ik op 1 mei 2015 uit tijdens het 1 mei Solidariteitsfestival op het Spuiplein te Den Haag. (Check ook de andere sprekers – wij vechten tegen dezelfde partijen en bedrijven!!!)

Ik heb er wat linkjes in gezet om een en ander te verduidelijken.

Op 2 juli 2014 bestond het Shell Technology Centre in Amsterdam een volle eeuw. Bij die gelegenheid hield Ben van Beurden, de hoogste baas van Shell, ten overstaan van vele Invloedrijke Omes en Tantes, onder wie Koning (en vermoedelijk aandeelhouder) Willem-Alexander, een gloedvolle speech over de afgelopen honderd jaar.

Volgens hem waren het jaren waarin de mensheid door de technologie en techniek van Shell grote hoogtes heeft bereikt.

Volgens mij waren het ook jaren waarin wereldwijd vele oorlogen en conflicten zijn uitgevochten, mede omwille van de fossiele brandstoffen die Shell en soortgelijke bedrijven uit de grond halen.

Gewone burgers worden daar nogal eens de dupe van, maar een multinational als Shell weet altijd wel te profiteren van hoogoplopende ruzies tussen twee of meer landen.

In Nederland ontdekte Shell tijdens de Tweede Wereldoorlog bij het Drentse Schoonebeek een groot olieveld. Op dat moment was exploitatie wat lastig, om het eufemistisch uit te drukken. Maar na de oorlog stond de Nederlandse regering te popelen om met Shell en het Amerikaanse Exxon in zee te gaan. En dus was de Nederlandse Aardolie Maatschappij in 1947 een feit.

Enkele jaren later ontdekte de NAM het Groningenveld – een van de grootste gasvelden ter wereld. Een megavondst! Om de exploitatie daarvan in goede banen te leiden, werd de publiek-private samenwerking tussen de Nederlandse staat en de multinationals vastgelegd in het zogenaamde gasgebouw, dat deels buiten de wet staat en waar een klein groepje old boys tot op heden de dienst uit maakt.

De exploitatie verliep jarenlang probleemloos, en heeft van Nederland een ‘welvarend en sociaal land’ gemaakt.

Zonder de inkomsten uit aardgas hadden we de afgelopen decennia niet van die mooie regelingen kunnen opzetten voor iedereen die om wat voor reden dan ook niet kon werken. Zonder dat geld hadden we nooit zoveel kunnen investeren in onderwijs. Dan hadden we geen hoogwaardige kenniseconomie gehad, en ook geen stabiele middenklasse die zich kan wentelen in méér luxe dan alle generaties hiervoor.

Zonder aardgasbaten was Nederland waarschijnlijk lang een suf aardappel- en knollenland gebleven.

Er zitten echter altijd meerdere kanten aan een verhaal, al willen old boys zoals Ben van Beurden daar niet van horen. Feiten die hem niet goed uitkomen, laat hij gewoon weg.

In zijn speech van juli 2014 wijst hij bijvoorbeeld op enkele grote problemen van onze tijd, zoals armoede, klimaatverandering en luchtvervuiling.

Hij vertelt er niet bij dat armoede in grote delen van de wereld het bijproduct is van de eerder genoemde oorlogen en conflicten over fossiele brandstoffen. Ook omzeilt hij handig het gegeven dat klimaatverandering en luchtvervuiling voor een belangrijk deel te wijten zijn aan de verbranding van de fossiele brandstoffen die hij in zijn toko verkoopt.

Wel praat hij graag over de oplossing die Shell voor al die problemen heeft. En dat is, je raadt het al: aardgas.

Want aardgas is nét een tikkeltje schoner dan kolen en olie, de brandstoffen die de afgelopen honderd jaar het meest in trek waren. En toevallig kan Shell heel veel aardgas leveren. Een afzetmarkt vinden is geen punt. Shell heeft een groot netwerk binnen politiek, overheid en wetenschap. Die zullen dat aardgas wel eventjes bij boeren, burgers en buitenlui door de strot duwen.

Making a Difference

Voor Ben valt dit allemaal onder de noemer ‘Making a Difference’.

Of aardgas het verschil maakt, betwijfel ik, maar het pro-gaswinningsnetwerk van de old boys… nou en of! Daar weten wij in Groningen alles van!

Kijk, we hebben in Groningen te maken met een industriële ramp. De gaswinning veroorzaakt ondiepe bevingen, die door de complexe samenstelling van de Groningse bodem een opmerkelijk schadelijk effect hebben.

Tienduizenden huizen zijn reeds beschadigd, sommige zijn zelfs gesloopt. Eeuwenoude monumenten staan in de stutten. Het toekomstperspectief van honderdduizenden Groningers is voorgoed veranderd.

Bij gelijkblijvende winning is er een grote kans op bevingen met hele stevige grondversnellingen. Daar zijn de huizen, flats, scholen, ziekenhuizen, kerken, kantoorgebouwen en fabrieken in Noordoost-Groningen en een flink deel van de stad Groningen niet op gebouwd.

Als zo’n stevige beving zich voordoet in de buurt van een plaats als Delfzijl, Hoogezand-Sappemeer of Groningen, zullen heel veel gebouwen instorten, met doden en gewonden als gevolg.

Om te voorkomen dat dat gebeurt, moeten 152.000 huizen en 18.000 overige gebouwen worden versterkt. Op basis van de huidige conceptnorm voor bevingsbestendig bouwen kost dat zo’n 30 miljard euro. Dat is een hoop geld, voor een handjevol ouwe bakstenen. Daar kun je beter een bank mee redden. Dan heb je namelijk gelijk een plek waar je weer wat old boys kunt stallen.

Regeren is vooruitzien, dat weet elke multinational

Hoe kunnen de Nederlandse staat, Shell en Exxon onder dat immense bedrag uit komen? Nou, bijvoorbeeld door die bouwnorm naar beneden bij te stellen – dan hoeft er voor de wet minder drastisch te worden versterkt.

Een andere optie is om huizen op te kopen op basis van de WOZ-waarde, die in het bevingsgebied de afgelopen jaren sterk is gedaald. Opgekochte huizen kun je leeg laten staan, en dan hoef je niet te versterken. Dat scheelt weer.

Een derde optie is om de gaskraan fors dichter te draaien. Volgens Staatstoezicht op de Mijnen neemt de kans op zwaardere bevingen in dat geval snel af, al zal de bodem nog lang onrustig blijven:

12 miljard

Bron: Reassessment of the probability of higher magnitude earthquakes in the Groningen field, SodM, januari 2013 – een onderzoek waarover voormalig inspecteur-generaal Jan de Jong in dit van harte aanbevolen stuk in het Financieele Dagblad zegt:

Als wij dat onderzoek niet zelf hadden gedaan dan was waarschijnlijk nu nog altijd niet duidelijk geworden hoeveel gevaar de gaswinning veroorzaakt.

Jan de Jong is overigens in 2014 vervangen door old boy Harry van der Meijden, die ruim 30 jaar bij Shell heeft rondgehangen, onder andere in Nigeria.

Het dichtdraaien van de kraan heeft grote gevolgen voor de Nederlandse schatkist, en voor de Nederlandse energiehuishouding. Onze overheid loopt al jaren aan de leiband van Shell en Exxon. Er zijn nauwelijks duurzame energiebronnen ontwikkeld. Wel is er een gasrotonde gebouwd, zodat we aardgas kunnen blijven importeren en exporteren, lang nadat ons eigen aardgas op is.

Kortom: Nederland is met behulp van aardgas klem gezet, en daar betaalt Groningen het volle pond voor.

Tot slot nog een opmerking over solidariteit – ik ben hier tenslotte op een Solidariteitsfestival.

In het meest ideale geval betekent solidariteit dat je elkaar in staat stelt om van het verblijf op aarde een leerzame ervaring te maken, met meer ups dan downs, zonder dat dit ten koste gaat van de mogelijkheden van toekomstige generaties om hetzelfde te doen.

In het slechtste geval betekent solidariteit dat de ene old boy de andere old boys te hulp snelt als zij in de problemen raken. En daarom verbaast het mij niet dat PvdA-er Hans Alders, die als Commissaris der Koningin nog in het gasgebouw gezeten heeft en zich tegenwoordig actief bezighoudt met het lobbyen voor de belangen van de gasindustrie, is benoemd tot Nationaal Coördinator Groningen.

Waar Hans Alders zijn energie in stopt

In zijn hoedanigheid van Nationaal Coördinator Groningen mag Hans straks fijn knopen doorhakken. Daartoe krijgt hij alle ruimte, want het herstel van Groningen is opgenomen in de Crisis- en Herstelwet. Dat betekent in theorie dat Hans als een soort onderkoning mensen uit hun huis kan laten zetten, om vervolgens te bepalen of hun huis gesloopt wordt, of van een stalen kooiconstructie wordt voorzien.

Ik denk dat Ben erg blij is met de benoeming van old boy Hans. Ook PvdA-er Dick Benschop, die als president-directeur van Shell Nederland binnen het gasgebouw op ten minste twee plekken aanschuift, namelijk de Maatschap Groningen en GasTerra, zal zijn partijgenoot met open armen ontvangen.

Samen Groningen naar de kloten helpen, zodat de laatste druppels aardgas uit de grond kunnen worden gepompt – dat schept immers een band!

Maar voor gedupeerde Groningers is dit de zoveelste klap in het gezicht. Dachten we bij de recente provinciale verkiezingen eindelijk afgerekend te hebben met de PvdA, komen die doorgedraaide sociaal-democraten er via de achterdeur gewoon weer in, met méér zeggenschap dan ooit.

ECHTE solidariteit en de Partij van de Arbeid: het blijft vloeken in de kerk.