Vernieuwend? Zo oud als de weg naar Rome

loesje-achternichtIn een artikel in Trouw doet Jacques Wallage een doekje open over de wijze waarop de Dialoogtafel, in zijn eigen woorden een ‘vernieuwend democratisch middel’, gesaboteerd werd door zowat alle partijen, behalve hijzelf, zijn mede-voorzitter Jan Kamminga en de maatschappelijke organisaties.

Sommige mensen noemen het ‘dapper’ dat Wallage een fijne trap na geeft.

Er schoten mij veel woorden te binnen bij het lezen van zijn stuk, maar ‘dapper’ hoorde daar niet bij.

 

Wallage is met 68 jaar pensioengerechtigd en heeft leuk bijverdiend aan het voorzitterschap van de Dialoogtafel. En er komt vast wel weer een andere schnabbel op zijn pad. Als je eenmaal in de PvdA-baantjescarrousel zit, dan is dat for life. Dus voor werk of positie hoeft hij niet te vrezen.

Dapper is als je al na twee, drie besloten bijeenkomsten van die mislukte Groningse landdag het cordon sanitaire doorbreekt en onomwonden stelt:

“Dit gaat niet werken, en wel hierom.”

Nog dapperder is het als je het voorzitterschap direct al wegwuift en die weigering in de media toelicht met verwijzing naar het feit dat die Tafel geen doorzettingsmacht heeft, en dat Kamp (EZ) dus als vanouds de touwtjes in handen heeft.

Had Wallage dát gedaan, dan was er anderhalf jaar geleden misschien een stevigere discussie losgebarsten over het democratische gehalte van het bestuurlijke akkoord “Vertrouwen op Herstel. Herstel van Vertrouwen.” (Want laten we wel wezen: dat rammelt aan alle kanten.)

Opperdapperst zou zijn geweest als hij openlijk zijn lidmaatschap van de PvdA had opgezegd toen die schizofrene partij keer op keer zoete democratische broodjes stond te bakken op de Grote Markt terwijl de as VVD-PvdA in Den Haag tijdens debatten keurig uitgelijnd was met de as Shell-Exxon.

Nog even terug naar dat interview in Trouw.

Wallages sneer naar partijgenoot William Moorlag is amusant, al is het rapport van Van Rossum een van de weinige goede dingen die uit Moorlags koker zijn gekomen.

Belangrijker vind ik deze zinsnede over de wens van overheden om de tafelgenoten te reduceren tot een adviesorgaan:

“Zelfs burgemeester Rodenboog, afgevaardigde namens de bevingsgemeenten en de waterschappen, wil dat. Terwijl Rodenboog toch zo’n beetje beschermheer is van gedupeerde Groningers.”

Ahum. Diezelfde Rodenboog betoogde op 3 september j.l., tijdens de laatste vergadering van de Dialoogtafel, dat de Commissie Bijzondere Situaties uitstekend functioneerde, en wilde deze ‘met warme hand’ overdragen aan NCG Alders. (Leest u maar na in het verslag op deze pagina).

Die laatste had de tegenwoordigheid van geest om het door mij al uitentreuren aangedragen mankement van die schrijnende commissie als hindernis op te werpen: de leden van de commissie zijn mogelijk hoofdelijk aansprakelijk voor de besluiten die ze nemen. Dus één-op-één overnemen van dat zootje ongeregeld is niet verstandig.

Dat ten eerste.

Ten tweede is het zo, dat Albert Rodenboog, evenals de meeste andere burgemeesters van de bevingsgemeenten, een enorm pak boter op zijn hoofd heeft.

Zoals u weet, praat ik nogal eens met medegedupeerden. Dat is gezellig en nuttig – we zijn hier om van elkaar te leren nietwaar. (Bent u gedupeerde, dan raad ik u met klem aan om medegedupeerden op te zoeken. Samen staan we sterker!)

Een tijdje dacht ik dat ik de enige was die totaal overhoop lag met die Commissie Bijzondere Situaties, maar na wat gesprekken met deze en gene, ontdekte ik een patroon.

Burgemeesters in bevingsgemeenten hebben het razend druk door de gaswinningsellende. Die schrijnende gevallen zijn too much voor ze. De een kan wat beter empathie moduleren dan de ander (Rodenboog is daar erg goed in), maar allemaal willen ze zo snel mogelijk van die persoonlijke sores af. Ze hebben al genoeg op hun bordje met het eindeloze vergaderen over nog meer bestuurlijke spaghetti.

Intensief contact met dappere burgers die het aandurven om hun hele financiële en medisch/psychische hebben en houwen op tafel te leggen in een persoonlijk en vaak zeer emotioneel gesprek – nee, dat gaat te ver.

En dus vinden burgemeesters het maar wat fijn dat die commissie er is. Als burgers in wanhoop bij hen aankloppen, verwijzen ze die na een korte intake door, en daarmee is de kous af.

Begrijpelijk. Echt, dat meen ik. Ik begrijp die houding heel goed.

Wat ik niet begrijp, is dat iemand als Rodenboog het gore lef heeft om de Commissie Bijzondere Situaties AAN TE BEVELEN bij de NCG, terwijl er in zijn gemeente mensen zijn die nul op het rekest kregen bij die commissie, of wiens privacy ernstig werd geschonden, of die net als mijn man en ik met een kluitje in het riet werden gestuurd.

En die mensen hebben dat gemeld bij Rodenboog, of zijn zelfs nog een keertje extra bij hem op gesprek geweest. Resultaat? NIKS.

Kijk, en als dat nou het enige was, een bestuurder die het druk heeft met alle ellende, die wel ziet dat die commissie niet functioneert maar er vanuit gaat dat Alders dat gaat fixen – dan kon ik er nog mee leven. (Met heel veel moeite, dat geef ik toe.)

Maar zoals gezegd, ik spreek nog wel eens mensen. En via via hoorde ik dat andere ingezetenen van de gemeente Loppersum, bevriend met Rodenboog (of met vrienden van Rodenboog, het fijne weet ik er niet van) het afgelopen jaar op voorspraak van de burgemeester netjes zijn uitgekocht door NAM.

Een bestuurder die een commissie voor schrijnende gevallen warm aanbeveelt – hoewel hij wéét dat die club mensen in zijn eigen gemeente ondanks herhaalde verzoeken NIET heeft uitgekocht – en dan via dealtjes in achterkamertjes ervoor zorgt dat dat bij andere mensen wel gebeurt.

Je kunt nog zo veel ‘vernieuwende democratische middelen’ op Groningen loslaten, maar zolang het rot er niet uitgesneden wordt, geldt hier blijkbaar het recht van degene met de beste connecties.

PS Om de privacy van personen te waarborgen, ga ik niet in op vragen over specifieke gevallen.

PPS Ook mijn ‘eigen’ burgemeester, Emme Groot, was maar al te blij om ons door te sturen naar de Commissie. Ik weet dat hij nauwgezet in de gaten hield wat ik met enkele medegedupeerden hierover schreef op onder meer Twitter en Facebook. Ook opende hij altijd braaf de mailtjes die ik in CC naar hem stuurde. Maar ingrijpen? Aan de rem trekken? Me uitnodigen voor een gesprek, met de leden van die Commissie erbij? Niets van dit alles. Kan hem dat verweten worden? Ik zeg: “Ja”. En ik hoop dat hij het zichzelf verwijt dat hij niet openlijk naast zijn burgers is gaan staan.

PPPS Het is jammer dat bestuurders niet strafrechtelijk vervolgd kunnen worden.

Hopen en verwachten, maar niet luisteren

mobiel-tankenparkOp de dag dat in de pers breed werd uitgemeten dat niet 30.000, niet 90.000 maar 152.000 woningen en flats in het gaswingebied (70% van het totaal) ingrijpend moeten worden verstevigd om instorten bij zware bevingen te voorkomen, gebeurden er dingen en werden er uitspraken gedaan die feilloos aantonen hoe weinig lokale bestuurders kunnen of durven inbrengen tegen het geweld van EZ, Shell en Exxon, en hoe groot de afstand tot de burger is.

Hopen en verwachten

Allereerst verklaarde PvdA-gedeputeerde William Moorlag met een verbeten gezicht dat het ministerie van Economische Zaken en de NAM hopen en verwachten dat het KNMI de krachten van de aardbevingen op een laag niveau kan gaan vaststellen – zodat mogelijk nog maar de helft van het genoemde aantal woningen verstevigd hoeft te worden.

Van Moorlag, die uit het bevingsgebied komt, wil ik nog wel geloven dat hij die hoop vooral koestert omdat hij Groningen een warm hart toedraagt. (Niet dat hem daarmee zijn klunzige opmerking vergeven is. Verre van zelfs.)

Maar zijn partijgenoot Dick Benschop, die na ruim 16 jaar fulltime piketdienst in Den Haag het pluche verruilde voor een leuke functie bij Shell, heeft 7,5 miljard klinkende redenen om een andere uitkomst te verwachten.

Dat zit zo.

Shell is aansprakelijk voor de helft van de schade. De andere helft neemt Exxon voor zijn rekening.

De kosten voor het aanpakken van 152.000 woningen en zo’n 18.000 andere gebouwen worden geschat op 30 miljard euro. Dat bedrag komt ten laste van Shell en Exxon.

Deze multinationals kunnen het geld makkelijk missen, gezien het feit dat ze in 2014 respectievelijk 15 miljard en 32,5 miljard dollar winst hebben gerealiseerd.

Maar waarom zouden ze? Wie dwingt hen? Vanaf het prilste begin hebben ze innige banden aangeknoopt met politiek, kennisinstituten en overheidsinstanties. Eén zo’n vergaderingetje van de Maatschap Groningen en de norm voor bestaande bouw, die op dit moment in de concept-NPR de helft bedraagt van de norm voor nieuwbouw, wordt nóg eens gehalveerd.

En dan zijn Shell en Exxon voor zo’n 7,5 miljard euro per bedrijf klaar. Scheelt toch weer een slok op een borrel. Terwijl de Nationale Coördinator Groningen (PvdA-er Hans Alders wordt genoemd), geholpen door de bepalingen in de Crisis- en Herstelwet, de bezem door het Groningse woningbestand haalt, pompen onze Dick en onze Joost de resterende 600 miljard kubieke meter gas uit de grond.

Niks koers verleggen

Aan het begin van de middag volgde het bericht dat de Vennenflat, waarover ik al eerder schreef, een kolos uit de vorige periode van wederopbouw, in de aanloop naar de geplande sloop in 2019 óók verstevigd gaat worden.

Aan wie hebben we deze krankzinnigheid nou weer te danken?

Tot 1 juli aanstaande wordt Delfzijl bestuurd door PvdA-er Emme Groot. (Enkele dagen geleden hoorden we dat ook deze burgemeester ermee ophoudt. Eerder dit jaar stapte Eduard van Zuijlen van de gemeente Menterwolde al op.)

Onze Emme is geboren en getogen in Delfzijl. Hij praat altijd met passie over de havenplaats, heeft hier echt iets willen neerzetten.

Om die reden denk ik dat hij de laatste jaren vele malen met zijn vuist op tafel heeft geslagen. Hij MOET een keer door het lint zijn gegaan, zo niet aan de Dialoogtafel, dan toch in een één-op-ééntje met Henk Kamp.

Stond *ik* in Emmes schoenen, dan had ik het ouwejongens-krentenbrood in de vuilnisbak gegooid en geroepen:

“Zeg, lullo, we liggen echt niet meer op koers hoor. Die Vennenflat moet zo gauw mogelijk gesloopt, ’t is veel te gevaarlijk. Vervelend voor de bewoners en bedrijven, maar liever het ongemak van een snelle verhuizing dan de impact van versteviging, gevolgd door sloop. In dit geval gaan zowel veiligheid als kosten voor de baat uit. De beuk erin!”

Wie weet hééft onze Emme wel iets van die strekking gezegd. Misschien wel meerdere keren. Maar versneld slopen betekent dat er nog meer ‘maatschappelijke onrust’ ontstaat. Het betekent ook dat de gemeente Delfzijl moet toegeven dat het niks wordt met dat hele Koers2022.

Zou onze Emme daarom opstappen? Staat hij iedere avond in de armen van zijn vrouw te huilen, uit verdriet om wat zijn geliefde Delfzijl wordt aangedaan, of uit frustratie, omdat hij zijn nalatenschap, zijn bestuurlijke plannen ziet mislukken? Of allebei een beetje?

Pak de bezorgde burger maar op

Het derde bericht dat mij bereikte op deze spannende dag was dat Bram Reinders, bezorgde inwoner van Delfzijl, voor het NAM-tankenpark met aardgascondensaat in Farmsum was aangehouden.

Die tanks staan op een paar honderd meter van het appartementencomplex waar Bram met zijn vrouw woont. Hun appartement is beschadigd door de bevingen. En sinds de beving van 1,0 recht onder het tankenpark hebben ze er grote zorgen bij.

Want de tanks zijn helemaal niet gebouwd op de gevolgen van de gaswinning zoals die zich nu openbaren. Hoe groot de risico’s zijn, is niet precies bekend, althans, niet bij Bram en andere bezorgde burgers, en mogelijk ook niet bij onze Emme.

De NAM is wel héél voorzichtig met die tanks. Want na een beving van 2,3 op 25 februari j.l. in de buurt van Appingedam reden er opeens veel meer vrachtwagens dan normaal af en aan, onder politiebegeleiding. Ook wemelde het terrein van de mannetjes die metingen verrichten aan de tanks.

Op die dag toog Bram naar het gemeentehuis, en ik ben hem met enkele andere bezorgde inwoners van Delfzijl te hulp geschoten. We overvielen Emme – hij had weinig tijd. Zijn ‘bevingsambtenaar’ heeft ons nog wel een tijd aangehoord.

Afgesproken werd dat we contact zouden houden. Maar in de weken daarop reageerde onze Emme zó ontwijkend op allerlei vragen, dat de meesten van ons al geen zin meer hadden in een ‘constructief gesprek’.

Persoonlijk schoot het me ook nog eens in het verkeerde keelgat dat er op mijn berichten inzake de streken van de Commissie Bijzondere Situaties niet werd gereageerd. Niet. Als in: niks, noppes, nada.

Enfin, vandaag had Bram er genoeg van. Bij de Raad van State had hij rechter Drupsteen al horen zeggen dat de NAM z’n zaakjes niet goed op orde heeft. De NAM gaf toen toe dat er wel degelijk aandachtspunten zijn in verband met de veiligheid van het tankenpark.

En onlangs was het tankenpark drie hele dagen dicht voor groot onderhoud.

Maar tekst en uitleg geven over de risico’s, dát doet de NAM dus niet. En onze Emme ook niet.

Ik heb wel wat anders te doen

Zodra ik hoorde dat Bram was opgepakt, ben ik naar Delfzijl gereden om te kijken of ik wat voor hem kon doen. Toen ik het politiebureau uit stapte, zag ik recht tegenover me, bij de deuren van de raadzaal, onze Emme staan. Recht van lijf en leden, met ernstige stem, stond hij een verslaggeefster van de NOS te woord.

Ik liep erheen en ging erbij staan. Na afloop van het interview (dat over de Vennenflat en de NPR-norm ging) ontvouwde zich het volgende gesprek:

Ik: “Mijnheer Groot, ik wil u óók iets vragen. Wist u dat Bram Reinders is opgepakt?”

EG: “Nee, dat wist ik niet. Dat is een zaak van de politie.”

Ik: “Maar u bent hoofd van de politie. En u wéét hoe die man eraan toe is, welke zorgen hij heeft. Hoe staat het met de risico-analyse van het tankenpark?”

(Verslaggeefster vertrekt. EG draait zich om naar de raadzaal, klopt op de deur.)

Ik: “Geeft u mij geen antwoord?”

EG (draait naar rechts, kijkt me kort aan, begint te lopen): “U zou toch nog langs komen?”

Ik: “Ja, maar daar had ik geen zin meer in. Want ik heb u mails gestuurd. En u heeft ze ontvangen en geopend, ik wéét dat u ze heeft geopend. Maar u antwoordt niet eens.”

EG (loopt door, kijkt niet op of om): “Ik heb wel wat anders te doen.”

Ik (volg als een hondje, de irritatie zelve): “Ja, loopt u maar weg. Waarom reageert u niet?”

EG (buigt het hoofd, loopt dóór): “Ik heb wel wat anders te doen.”

Ik (schreeuwend, woedend nu): “Na 1 juli bent *u* hier weg. Maar wij zitten hier nog. Zonder risico-analyse! Bedankt, namens de burgers van Delfzijl!”

Verstandige beslissingen

Ondertussen blijkt Henk Kamp een bliksembezoek te hebben gebracht aan Groningen. Willem Groeneveld van Sikkom was iets te kritisch en kreeg prompt orders van de politie om op 100 meter afstand van de minister te blijven.

En de VVD-er zelf, stoïcijns als altijd, gooide er weer een paar maffe soundbites uit, die in Kor Dwarshuis’ Kamp Talk Radio niet zouden misstaan:

We moeten zorgen dat we verstandige beslissingen nemen met betrekking tot de omvang van de gaswinning en de manier waarop we gas winnen. Daarnaast moeten we die dingen doen, die nodig zijn om de huizen te versterken en om te zorgen dat de bewoners worden gecompenseerd voor alle overlast die ze ondervinden.

Ruim 2,5 jaar na de beving bij Huizinge, vele gasdebatten en een vernietigend rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid later, terwijl de bestuurlijke chaos zijn tol eist en de ene na de andere burgemeester opstapt, heeft de baas van mini-staat EZ het droogjes over ‘verstandige beslissingen’.

Werkelijk alles wat in wingewest Groningen bedisseld wordt, van het regenteske herenakkoord met de spiegeltjes en kraaltjes, de tandeloze Dialoogtafel en de onder-curatele-stelling van Groningen middels de Crisis- en Herstelwet tot aan de Nationaal Coördinator Groningen stinkt.

Het riekt naar ONMACHT van de kant van lokale en regionale bestuurders, en ONWIL van de kant van EZ, Shell en Exxon.

Wat nou burgerperspectief?

De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft bij het rapport een paar algemene aanbevelingen gegeven. Het kabinet heeft braaf beloofd om ze op te volgen.

Een van die aanbevelingen luidde:

Zorg dat het burgerperspectief structureel en herkenbaar meegenomen wordt in de besluitvorming door provincie en gemeenten een rol te geven.

Hoe een en ander precies moest worden vormgegeven, vertelde de Onderzoeksraad er niet bij. Dat werd blijkbaar, zoals dat zo leuk heet in bobotaal, ‘aan het speelveld overgelaten’.

Ik ben een flexibel persoon. Van veel zaken in het leven, ja van het leven zélf kan ik zowel voorkant als achterkant zien en waarderen.

Maar zoals het spelletje vandaag gespeeld werd, gaat mij te ver. En dan staan we, vermoed ik, nog maar aan het begin…

PS Bram is weer thuis. Zijn actie werd overgenomen door anderen.