Oproep aan het Landsbelang

Kijk, zo sta je in mijn driedelige Van Dale

Ik hoor van Sheila Sitalsing dat je in een geestelijke crisis verkeert. Man, wat voel ik met je mee! Het is niet niks om in abstractie te bestaan, en tegelijkertijd zoveel in je schoenen geschoven te krijgen, dat je welhaast moet geloven dat je tóch een concrete mensvorm in de wereld van alledag hebt.

Landsbelang, beste kerel, kun je je Groningen nog herinneren? Je bent hier in de jaren zestig een keertje op beleefdheidsbezoek geweest, toen er een lucratieve deal met Shell en Exxon moest worden gesloten. (In je eentje, je goeie ouwe vrind de Rechtsstaat had buikkramp die dag.)

De afgelopen decennia is er in jouw naam voor bijna 300 miljard euro aan gas uit de Groningse bodem gehaald. En nu zitten wij hier met de gebakken peren. Een concrete ramp, zichtbaar en voelbaar in de levens van vele duizenden mensen, wordt vakkundig ingezwachteld door een zeer vileine abstractie, genaamd de Governance. Dat is echt een miezerige knor.

Vele andere abstracte begrippen worden inmiddels al bij de provinciegrenzen geweerd door dat heerschap. Ik denk dat jij er nog wel door komt (jij hebt enige publicitaire waarde), maar de Rechtsstaat maakt geen schijn van kans. Ook de Menselijkheid, de Democratie en een hele wagonlading andere abstracte begrippen kunnen het wel schudden, hier in Groningen. Net als wij.

Den Haag, vrindje van de Governance, komt er uiteraard wel in. Die ouwe CV-rukker heeft ons proberen wijs te maken dat hij 100% van vlees en bloed is. Jij en ik weten wel beter, Landsbelang. (Ja, Den Haag was er ook bij, begin jaren zestig. Begint je al iets te dagen, of was je die dag brak???)

Beste Landsbelang, Groningen is tot de nok toe gevuld met concrete mensvormen die tot abstractie dreigen te verworden. “Bestaan wij eigenlijk wel?” Er zijn niet genoeg behandelaars in Groningen om die massale identiteitscrisis te bestrijden. Jij weet als geen ander hoe dit voelt…

Kom daarom als de duvel van die bank af, trommel al je abstracte kennissen en vrienden op, en help ons voor eens en altijd de scheidslijn tussen echt en niet-echt te herstellen. Wees een eindbaas, roep Den Haag tot de orde en bevrijd ons van de Governance!

Uitsluitingsbriefje voor Tjeenk Willink

Geachte heer Tjeenk Willink,

U heeft een paar partijen gevraagd om op papier te zetten waarom ze niet met elkaar door één deur kunnen – de zogenaamde uitsluitingsbriefjes.

Ons hier in Groningen is weer eens niks gevraagd, maar dat kunnen we u niet kwalijk nemen. Dat is staande praktijk. Groningen mag gas leveren, gas, gas en nog eens gas. Nu dat gas zorgt voor een industriële ramp van ongekende omvang, mogen de inwoners van deze prachtige provincie de Tienkamp doen. Naast ‘democratisch vernieuwende experimenten’ zoals de Dialoogtafel, hebben we ook de NAM-CVW-NCG-estafette, het Kastje-Muur doolhof, en de Oneindige Laaglandse Rechtsgang.

Nu zou u kunnen tegenwerpen dat uw partijgenoot Alders er toch is om ons te ontzorgen, maar als u een beetje televisie kijkt en kranten leest, dan weet u dat er heel erg veel onvrede is over diens ‘prestaties’ in Groningen. Op papier lijkt het heel wat, het Meerjarenplan van de NCG, maar de praktijk is weerbarstiger. Om met uw eigen woorden in de Kamer op 13 juni j.l. te spreken, bij ‘een gevoel van twijfel’ kun je niet gemakzuchtig zeggen: “We zijn eruit, met deze tekst kunnen we leven en dat is het dan”.

Vandaag bereikte mij het bericht dat demissionair minister Kamp het aan het volgende kabinet overlaat om te beslissen over wat ik de ‘Wet Onderkoning Alders’ noem. Een sjiekere benaming die meer in uw straatje past, is ‘lex specialis’. Weer anderen hebben het over de ‘Groningen-wet’.

Persoonlijk vind ik die wet der wetten het ultieme zwaktebod. We hébben namelijk al een heleboel wetten, en die zijn in de loop der eeuwen op vrij democratische wijze tot stand gekomen. Dat Shell en Exxon dwarsliggen bij de handhaving van die wetten, mag geen reden zijn om met een totaal nieuwe wet te komen. Wie is hier eigenlijk de baas, mijnheer Tjeenk Willink?

U stelde de Kamer op 13 juni een aantal vragen, die ook best over ‘Groningen’ hadden kunnen gaan. “Hoe werk je tegelijkertijd in en aan een bestaand stelsel? Zou het mogelijk zijn om op zijn minst na te denken over de vraag of we eerst duidelijkheid zouden kunnen scheppen, ook in de kabinetsformatie, over de context waarbinnen de discussie moet worden gevoerd en over de feiten die deze context bepalen? Zou het daarna mogelijk zijn om de bereidheid te tonen om de discussie toe te spitsen op het gemeenschappelijke doel dat moet worden bereikt en op het traject op korte en lange termijn dat daartoe kan leiden?”

Allemaal vragen die het ‘zelfreferentiële systeem’ daar in Den Haag de afgelopen 5 jaar allemaal zó ontwijkend en onheus en ondemocratisch heeft beantwoord dat de gedupeerde Groningers er, excuzes le mot, geen reet mee opschieten.

Dat komt natuurlijk door dat zelfreferentiële. Hoe de Haagse politici de Groningse gebeurtenissen ervaren, is bepalend voor de betekenis die ze voor hen hebben.

Vanmiddag brengt de demissionaire premier Rutte voor het eerst sinds de beving bij Huizinge een officieel bezoek aan het wingewest. Hij onderhoudt zich met een uiterst zorgvuldig geselecteerd gezelschap. Hij bekijkt scheuren en stutten. Inspecteert kofferwoningen. Gaat met de duimen omhoog op de foto bij een energieneutraal dorpshuis.

Allemaal leuk en aardig, maar dhr. Rutte ERVAART niks. Hij ERVAART geen continue dreiging van beving op beving op beving, in combinatie met bodemdaling en al die andere gevolgen van de gaswinning. Hij ERVAART geen rechteloosheid en willekeur. Hij ERVAART niet dat zijn woning onherkenbaar verandert, zijn financiële basis onder zijn voeten vandaan wordt getrokken, zijn bestaan uit elkaar valt. Hij ERVAART geen breuk met het verleden, en hij ERVAART ook geen enorme blokkade als hij naar de toekomst probeert te kijken.

Voor dhr. Rutte had onze ellende de afgelopen vijf jaar vooral de BETEKENIS van ‘een aderlating voor de schatkist’. Dat het een humanitaire ramp is, in de achtertuin van een van de welvarendste landen van de wereld, en een rechtsstatelijk affront  – dat voelt hij in zijn zelfreferentiële bubbel niet, en dus hecht hij er geen waarde aan.

Mijnheer Tjeenk Willink, ik rond af met mijn persoonlijke uitsluiting.

Ik sluit iedere maatregel uit die mede door Shell en Exxon is bedacht, die niet op democratische wijze tot stand is gekomen en die niet te verenigen is met alle denkbare toepasselijke wet- en regelgeving.

En ik sluit iedere politieke partij uit met een leider die vindt dat ‘we het daar in Groningen hartstikke netjes geregeld hebben’.

U heeft me niet om een uitsluitingsbriefje gevraagd, maar, om met uw eigen woorden te eindigen:

“Nooit wil ik het verwijt krijgen, noch dat mezelf kunnen maken: je stond erbij, je keek ernaar maar je deed niets; had het dan gezegd. Bij dezen.”

PS Ons hoeft u niet op te roepen om te bewegen. Dat doen we hier in Groningen al meer dan ons lief is.

Vernieuwend? Zo oud als de weg naar Rome

loesje-achternichtIn een artikel in Trouw doet Jacques Wallage een doekje open over de wijze waarop de Dialoogtafel, in zijn eigen woorden een ‘vernieuwend democratisch middel’, gesaboteerd werd door zowat alle partijen, behalve hijzelf, zijn mede-voorzitter Jan Kamminga en de maatschappelijke organisaties.

Sommige mensen noemen het ‘dapper’ dat Wallage een fijne trap na geeft.

Er schoten mij veel woorden te binnen bij het lezen van zijn stuk, maar ‘dapper’ hoorde daar niet bij.

 

Wallage is met 68 jaar pensioengerechtigd en heeft leuk bijverdiend aan het voorzitterschap van de Dialoogtafel. En er komt vast wel weer een andere schnabbel op zijn pad. Als je eenmaal in de PvdA-baantjescarrousel zit, dan is dat for life. Dus voor werk of positie hoeft hij niet te vrezen.

Dapper is als je al na twee, drie besloten bijeenkomsten van die mislukte Groningse landdag het cordon sanitaire doorbreekt en onomwonden stelt:

“Dit gaat niet werken, en wel hierom.”

Nog dapperder is het als je het voorzitterschap direct al wegwuift en die weigering in de media toelicht met verwijzing naar het feit dat die Tafel geen doorzettingsmacht heeft, en dat Kamp (EZ) dus als vanouds de touwtjes in handen heeft.

Had Wallage dát gedaan, dan was er anderhalf jaar geleden misschien een stevigere discussie losgebarsten over het democratische gehalte van het bestuurlijke akkoord “Vertrouwen op Herstel. Herstel van Vertrouwen.” (Want laten we wel wezen: dat rammelt aan alle kanten.)

Opperdapperst zou zijn geweest als hij openlijk zijn lidmaatschap van de PvdA had opgezegd toen die schizofrene partij keer op keer zoete democratische broodjes stond te bakken op de Grote Markt terwijl de as VVD-PvdA in Den Haag tijdens debatten keurig uitgelijnd was met de as Shell-Exxon.

Nog even terug naar dat interview in Trouw.

Wallages sneer naar partijgenoot William Moorlag is amusant, al is het rapport van Van Rossum een van de weinige goede dingen die uit Moorlags koker zijn gekomen.

Belangrijker vind ik deze zinsnede over de wens van overheden om de tafelgenoten te reduceren tot een adviesorgaan:

“Zelfs burgemeester Rodenboog, afgevaardigde namens de bevingsgemeenten en de waterschappen, wil dat. Terwijl Rodenboog toch zo’n beetje beschermheer is van gedupeerde Groningers.”

Ahum. Diezelfde Rodenboog betoogde op 3 september j.l., tijdens de laatste vergadering van de Dialoogtafel, dat de Commissie Bijzondere Situaties uitstekend functioneerde, en wilde deze ‘met warme hand’ overdragen aan NCG Alders. (Leest u maar na in het verslag op deze pagina).

Die laatste had de tegenwoordigheid van geest om het door mij al uitentreuren aangedragen mankement van die schrijnende commissie als hindernis op te werpen: de leden van de commissie zijn mogelijk hoofdelijk aansprakelijk voor de besluiten die ze nemen. Dus één-op-één overnemen van dat zootje ongeregeld is niet verstandig.

Dat ten eerste.

Ten tweede is het zo, dat Albert Rodenboog, evenals de meeste andere burgemeesters van de bevingsgemeenten, een enorm pak boter op zijn hoofd heeft.

Zoals u weet, praat ik nogal eens met medegedupeerden. Dat is gezellig en nuttig – we zijn hier om van elkaar te leren nietwaar. (Bent u gedupeerde, dan raad ik u met klem aan om medegedupeerden op te zoeken. Samen staan we sterker!)

Een tijdje dacht ik dat ik de enige was die totaal overhoop lag met die Commissie Bijzondere Situaties, maar na wat gesprekken met deze en gene, ontdekte ik een patroon.

Burgemeesters in bevingsgemeenten hebben het razend druk door de gaswinningsellende. Die schrijnende gevallen zijn too much voor ze. De een kan wat beter empathie moduleren dan de ander (Rodenboog is daar erg goed in), maar allemaal willen ze zo snel mogelijk van die persoonlijke sores af. Ze hebben al genoeg op hun bordje met het eindeloze vergaderen over nog meer bestuurlijke spaghetti.

Intensief contact met dappere burgers die het aandurven om hun hele financiële en medisch/psychische hebben en houwen op tafel te leggen in een persoonlijk en vaak zeer emotioneel gesprek – nee, dat gaat te ver.

En dus vinden burgemeesters het maar wat fijn dat die commissie er is. Als burgers in wanhoop bij hen aankloppen, verwijzen ze die na een korte intake door, en daarmee is de kous af.

Begrijpelijk. Echt, dat meen ik. Ik begrijp die houding heel goed.

Wat ik niet begrijp, is dat iemand als Rodenboog het gore lef heeft om de Commissie Bijzondere Situaties AAN TE BEVELEN bij de NCG, terwijl er in zijn gemeente mensen zijn die nul op het rekest kregen bij die commissie, of wiens privacy ernstig werd geschonden, of die net als mijn man en ik met een kluitje in het riet werden gestuurd.

En die mensen hebben dat gemeld bij Rodenboog, of zijn zelfs nog een keertje extra bij hem op gesprek geweest. Resultaat? NIKS.

Kijk, en als dat nou het enige was, een bestuurder die het druk heeft met alle ellende, die wel ziet dat die commissie niet functioneert maar er vanuit gaat dat Alders dat gaat fixen – dan kon ik er nog mee leven. (Met heel veel moeite, dat geef ik toe.)

Maar zoals gezegd, ik spreek nog wel eens mensen. En via via hoorde ik dat andere ingezetenen van de gemeente Loppersum, bevriend met Rodenboog (of met vrienden van Rodenboog, het fijne weet ik er niet van) het afgelopen jaar op voorspraak van de burgemeester netjes zijn uitgekocht door NAM.

Een bestuurder die een commissie voor schrijnende gevallen warm aanbeveelt – hoewel hij wéét dat die club mensen in zijn eigen gemeente ondanks herhaalde verzoeken NIET heeft uitgekocht – en dan via dealtjes in achterkamertjes ervoor zorgt dat dat bij andere mensen wel gebeurt.

Je kunt nog zo veel ‘vernieuwende democratische middelen’ op Groningen loslaten, maar zolang het rot er niet uitgesneden wordt, geldt hier blijkbaar het recht van degene met de beste connecties.

PS Om de privacy van personen te waarborgen, ga ik niet in op vragen over specifieke gevallen.

PPS Ook mijn ‘eigen’ burgemeester, Emme Groot, was maar al te blij om ons door te sturen naar de Commissie. Ik weet dat hij nauwgezet in de gaten hield wat ik met enkele medegedupeerden hierover schreef op onder meer Twitter en Facebook. Ook opende hij altijd braaf de mailtjes die ik in CC naar hem stuurde. Maar ingrijpen? Aan de rem trekken? Me uitnodigen voor een gesprek, met de leden van die Commissie erbij? Niets van dit alles. Kan hem dat verweten worden? Ik zeg: “Ja”. En ik hoop dat hij het zichzelf verwijt dat hij niet openlijk naast zijn burgers is gaan staan.

PPPS Het is jammer dat bestuurders niet strafrechtelijk vervolgd kunnen worden.