Huup-huup, Barbatruuk!

huis-barbapapaIn het boek ‘Het huis van Barbapapa’ krijgt Barbapapa het zwaar te verduren.

Het schattige kasteeltje dat hij met Barbamama en de Barbakoters betrekt, wordt ondanks hun felle protesten gesloopt.

Men biedt hen een flat in de stad aan, maar dat voelt als ophokken, en daar worden de Barba’s doodongelukkig van.

Na enkele spannende plotwendingen, waarbij onze held vele malen van gedaante wisselt, volgt een happy end: een heus Barbapapa-huis, omgeven door een permacultuur-achtige tuin.

Een plek waar flora, fauna en mens Barbapapa in harmonie samenleven.

Een blokkendoos is ook een oplossing

Gisteren werd de Crisis- en Herstelwet aangepast, zodat het kabinet het ‘herenakkoord‘ dat over de hoofden van de Groningers heen is gesloten, zonder tussenkomst van burgers en lokale bestuurders versneld kan uitvoeren.

Die analyse baseer ik onder meer op dit kritische stuk. Ook de Groninger Bodem Beweging en GroenLinks plaatsen kanttekeningen bij de nieuwste zet in het Groningse schaakspel.

Misschien dat ik iets te veel Barbapapa heb gelezen en iets te weinig bestuursrechtelijke werkjes, maar het lijkt erop dat men van plan is om ons in het kader van ‘maatregelen voor het vergroten van de veiligheid’ uit ons kasteeltje te halen en in een lelijke blokkendoos te stoppen.

Die blokkendoos zal ongetwijfeld energiezuinig zijn, en geheel volgens de regelen der aardbevingsbestendige kunst gebouwd. Twee grote voordelen ten opzichte van ons kasteel, dat bestaat uit enkele samengevoegde arbeidershuisjes. Met het groeien van de Barbafamilie van de vorige eigenaar zijn daar in de loop der jaren steeds stukjes bij gebouwd.

Toch is een blokkendoos niet helemaal wat wij in gedachten hadden. Zijn we nu de regie over ons leven compleet kwijt? Hoe zal onze toekomst eruitzien?

Joost mag het dan allemaal zo goed weten, maar ik tast vooralsnog in het duister.

Letterlijk: bijna dagelijks droom ik van een pikdonkere kamer, zonder ramen, zonder deuren. Daar jaag ik de hele nacht op de vele fel oplichtende vraagtekens die in denkwolkjes boven mijn hoofd verschijnen.

De ene schade is de andere niet

Verplicht verkassen is geen pretje, maar onze huidige situatie ook niet.

Op de kop af een jaar geleden schreef ik burgemeester Emme Groot van Delfzijl een brandbrief over onze situatie. Na veel gedram mijnerzijds (ambtenaar: “U schreeuwt echt om hulp, hè?”) werden we uiteindelijk doorgestuurd naar de Commissie Bijzondere Situaties.

Die commissie is ingesteld door minister Kamp, als onderdeel van het ‘herenakkoord’. Zij beheren een fonds dat de NAM op last van Kamp voor ‘speciale situaties’ heeft ingesteld. Onder Spoor 2, ‘Schadeafhandeling en waardevermeerdering’, wordt het als volgt geformuleerd:

Een onafhankelijke instantie, samen te stellen uit diverse door de Dialoogtafel aan te wijzen deskundigen met relevante ervaring op dit gebied.

Dat klinkt mooi. Officieel ook.

Maar de secretaris van de commissie vertelde ons in februari, tijdens een persoonlijk gesprek bij ons thuis, dat de commissie “niks” is: geen club, geen vereniging, geen rechtspersoon.

Niks.

Toch eiste de commissie van ons drie rapporten, op basis waarvan zij zouden bepalen of wij wel zo schrijnend zijn:

  1. Rapport ‘Financieel’
  2. Rapport ‘Psychisch’
  3. Rapport ‘Schade’

Om ons te begeleiden bij het verzamelen van de benodigde gegevens, werd ons een casemanager toegewezen. Zij zou ons aanspreekpunt zijn gedurende het hele proces. Met haar heb ik al die tijd via de mail gecommuniceerd, omdat ik me bij telefoongesprekken steeds slechter kan concentreren (rapport ‘Psychisch’). Bovendien leek het me verstandig om alles zwart op wit te hebben.

De eerste twee rapporten kostten al veel tijd en energie (en vormden een inbreuk op ons recht op privacy; daarover een andere keer meer), maar dat derde rapport… amai…

Want die schade bestond niet uit de onverkoopbaarheid van onze woning, of de onveiligheid van onze woning. Nee, de schade bestond uit aantoonbare fysieke schade als gevolg van de gaswinning.

En volgens de expert van de NAM was de schade aan onze woning natuurlijk allemaal C-schade (niet-bevingsgerelateerde schade).

Onze contra-expert maakte korte metten met die conclusie. Daar was de expert van de NAM (die intussen al drie keer van naam en bedrijf was gewisseld) het niet mee eens. Daarop volgde een schimmig steekspel, dat begin maart resulteerde in een overleg tussen expert en contra-expert. Wat dat opleverde, werd niet duidelijk.

Ondertussen ging het met rapport ‘Financieel’ en rapport ‘Psychisch’ bergafwaarts (lees: wij werden steeds armer en steeds bozer en ongeruster), mede doordat er al weer nieuwe schade was ontstaan.

Maar zonder rapport ‘Schade’ kan die nikserige commissie niks, en dus zette ik vorige week alles op alles om de status van de eerste schademelding boven water te krijgen.

Tot mijn vreugde bleek de C-schade inmiddels B-schade te zijn geworden (bestaande schade die is verergerd door de gaswinning). Dat betekende dat rapport ‘Schade’ eindelijk ook rond was.

Alle communicatie over de schade ging per mail. De casemanager kreeg netjes een CC-tje, evenals Commissaris van de Koning Max van den Berg, NAM-directeur Gerald Schotman, diens secretaresse Ageeth Kolenbrander en burgemeester Emme Groot.

Maar die casemanager heeft gewoon een baan, bij een heel andere baas, en doet dit werk erbij. Ze heeft dus weinig tijd om haar mail te lezen. Of misschien is ze op vakantie, of ziek.

Hoe dan ook, mijn CC-tjes drongen niet tot haar door. Ons nieuwste wapenfeit werd niet doorgegeven aan de secretaris van de commissie.

En zo kon het gebeuren dat wij gisteren, na maanden ZELF hard aan allerlei touwtjes te hebben getrokken, onze eerste officiële brief van de commissie ontvingen. Daarin stond dat wij niet ‘schrijnend’ zijn en ons dossier gesloten is.

Vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt*

U wilt vast wel weten waarom ik besloten heb de vuile was buiten te hangen, op een openbaar blog nog wel.

Welnu, hierom:

This message was created automatically by mail delivery software.

A message that you sent could not be delivered to one or more of its recipients. This is a permanent error. The following address(es) failed:

meldpuntbijzonderesituaties@ggd.groningen.nl

(ultimately generated from info@vangnetbijzonderesituaties.nl)

In zijn brief over de beslissing van de commissie vermeldde de secretaris zijn e-mailadres.

Omdat ik nu eenmaal een irritante betweter ben, mailde ik de casemanager en de secretaris om ze te vertellen dat zij eens wat beter met elkaar moesten communiceren.

Daarop ontving ik van het e-mailadres van de secretaris de bovenstaande ‘Mail delivery failed’-melding.

En dát, beste lezer, is waar het in de kern om gaat in wingewest Groningen:

yellow-marker

Integendeel. De trein staat gereed, protesteren tegen ophokken heeft geen zin en niemand zal achterblijven.

Ik vrees dat zelfs het aloude “Huup-huup, Barbatruuk” van die slimme Barbapapa niet helpt om deze bestuurlijke janboel te transformeren in iets wat recht doet aan de Groningers en hun problemen.

* Wijze woorden van Johan Cruyff, een man met Barbapapa-achtige kwaliteiten, getuige zijn befaamde uitspraak: “Je kunt beter ten onder gaan met je eigen visie dan met de visie van een ander.”

Over olifanten en (onbenutte) kansen

leeuwin-olifant-vlagGisteren was ik in ’t Zandt, op een informatiebijeenkomst georganiseerd door de Dialoogtafel Groningen.

Voor degenen die daar ook aanwezig waren: mijn excuses voor de interrupties, zeker in het begin. Dat was irritant, ik geef het toe.

Waarom deed ik er dan aan mee?

Omdat ik bij mijn favoriete natuurdocumentaire ook altijd ben vóór de oude, verzwakte olifant die nooit een vlieg kwaad zou doen, en dus tègen de leeuwin die haar brutale, al best wel zelfstandige en weldoorvoede welpen wat extra vlees wil toestoppen.

Vooral het feit dat het grote logge beest niet lijkt te beseffen hoe sterk hij is, grijpt me aan.

Tijdens het kijken word ik iedere keer weer een beetje wee van binnen. Wee en plaatsvervangend opstandig.

Enfin, na een berisping van de sprookjesvertellers voorlichters heb ik me beperkt tot het maken van aantekeningen. Uit die aantekeningen deel ik met u de volgende notities over kansen.

Kans dat Kamp erkent dat de woningmarkt op z’n gat ligt

Bij het onderdeel ‘Waardevermeerderingsregeling’ werd terecht opgemerkt dat die 4000 euro niet opweegt tegen de waardevermindering van onze huizen. Gezien de totaal verkrampte woningmarkt in het bevingsgebied is het bijkans onmogelijk om te verkopen zonder persoonlijk faillissement.

Daarop kwam het gesprek op het woningmarktonderzoek dat de Dialoogtafel laat uitvoeren door Prof. Peter Boelhouwer van de TU Delft.

Wij achten de kans groot dat minister Kamp na ontvangst van onze eigen onderzoeksgegevens zal erkennen dat er echt een woningmarktprobleem is, en daarnaar zal handelen.

Hm… Minister Kamp, dat is toch de man die wél sorry kan zeggen, maar niet adequaat kan/wil handelen naar aanleiding van de erkenning dat er een grote kans is op bevingen met vérstrekkende gevolgen?

We zijn halverwege de aanval. De leeuwin hangt aan één van de voorpoten van de olifant. Hij bloedt. Hij trompettert luid. Hij schudt heen en weer. Maar hij trapt niet.

Kans dat gewone burgers doordringen tot Den Haag

Gelukkig snapte Jan Boer, voormalig VVD-wethouder te Loppersum en namens Groninger Dorpen lid van de Dialoogtafel Groningen, dat ik me vanwege mijn grote zorgen zo irritant opstelde. Omdat hij mij, en alle andere aanwezigen, graag wilde geruststellen, vertelde hij dat het vast en zeker beter zal gaan wanneer de Nationale Coördinator Groningen eenmaal is geïnstalleerd.

Want ondanks het feit dat Mark Dierikx, de rechterhand van VVD-minister Kamp, deelneemt aan de Dialoogtafel, lukt het maar niet om écht tot diezelfde minister door te dringen.

In plaats van zich af te vragen hoe dat nou komt, heeft de Dialoogtafel alle hoop gevestigd op een toeschietelijke en gulle Coördinator die al onze wensen zal vervullen.

Ze verlangen dus naar een soort Sinterklaas. Ik heb daar alle begrip voor. Ik vond het ook niet leuk om te horen dat de NAM die rol niet wilde vervullen. En daar was ik beslist niet de enige in, getuige deze ingezonden brief.

Het is de olifant gelukt om de leeuwin van zich af te schudden. Ze blijft echter om hem heen cirkelen. Hij ziet haar niet, verward, afgeleid door de pijn. “Leeuwin op vijf voor twaalf!” roep ik. “Trap dan!”

Kans dat het bevingsgebied alsnog perspectief biedt

Het Centrum Veilig Wonen hield een gloedvol praatje over de erkenningsregeling voor vaklieden. De redenering was deze: met de juiste competenties en wat extra communicatietraining kunnen we het schadeherstel, de bouwkundige inspecties én de preventieve versterking snel in goede banen leiden.

Dat de bevingen zwaarder worden, en de problemen groter, moesten we niet zien als een domper op ons bestaan.

Integendeel. Jan Emmo Hut stelde:

Het gaat om de kans die erin zit om te kijken om datgene wat er gebeuren moet te combineren met economisch perspectief, zodat zich uiteindelijk zelfs méér mensen hier willen vestigen.

Had de olifant nou maar die trap gegeven. Nu heeft de leeuwin er haar jongere zus bij gehaald! Ik zit op het puntje van mijn stoel. “Twee tegen één, durven jullie wel!”

Kans dat Veiligheidsregio Groningen juist handelt

Toen ik de mevrouw van de Veiligheidsregio Groningen onderbrak om aan te geven dat er in het Incidentbestrijdingsplan Aardbevingen een verkeerd uitgangspunt wordt gehanteerd, viel dat niet in goede aarde.

Ietwat verbolgen merkte ze op dat er naast het criterium ‘doden’ nog vele andere criteria meewegen bij het opstellen van een risicoprofiel, en dat er op basis van al die criteria bij elkaar een plan is opgesteld.

Dat een risicoprofiel niet afhangt van één enkel criterium snap ik wel.

Maar het lijkt mij dat een juiste inschatting van het aantal te verwachten doden nogal essentieel is – al was het maar omdat je dan een beetje weet hoeveel bodybags je op voorraad moet hebben.

De olifant siddert. Aan iedere achterpoot hangt een leeuwin. Een oor is gescheurd, en zie ik daar een beetwond op zijn slurf? “Hou vol,” gil ik, “hou vol!”

Kans dat we een veel groter risico lopen dan gedacht

Tot slot het verhaal van mijnheer De Haan (NAM). Hij zei trots dat er steeds meer en beter wordt gemeten. En al die meetgegevens worden door wetenschappers uit de hele wereld onderzocht. De bedoeling is om te komen tot een nauwkeuriger inschatting van de risico’s.

Want, aldus mijnheer de Haan:

De kans op een beving van 4,8 zoals we die nu hebben berekend, is gebaseerd op een model met veel onzekere factoren, en daarom is deze berekening aan de conservatieve kant.

O-kee…

Sinds de risicoanalyse van Staatstoezicht op de Mijnen weten we dat er bij een zwaardere beving in één klap meer slachtoffers kunnen vallen dan bij bijvoorbeeld een ramp bij Schiphol. Het groepsrisico in het gebied beïnvloed door de Huizinge-beving is volgens het SodM zelfs vergelijkbaar met het landelijk groepsrisico bij overstromingen.

Maar blijkbaar is dat achterhaalde informatie. De kans dat we dat groepsrisico in de praktijk gaan ervaren, is onmetelijk groot.

Terwijl de doden zich in mijn hoofd opstapelden, sprak mijnheer de Haan de volgende cryptische woorden:

U moet niet de werkelijkheid omdraaien naar wat u wilt zien.

De olifant is moe, doodmoe. Terwijl hij kreunend in elkaar zakt, nog vóór de eerste stukken van zijn lijf worden gescheurd, zet ik de DVD-speler uit. Hoe vaak ik deze documentaire ook kijk, ik haal nooit de aftiteling. Dat trek ik niet.

Nee, dat trek ik niet.

Uiteindelijk zijn we allemaal een complex geval

Bingo CardsVandaag wilde ik het eens hebben over de ‘complexe gevallen’. Want die zijn er in overvloed, in wingewest Groningen. En er komen er dagelijks meer bij.

Mensen die dolgraag dóór willen met hun leven, maar gevangen zitten in hun onverkoopbare, risicovolle woningen en een gekmakend juridisch steekspel met de NAM.

(Ik weet waar ik het over heb. Op papier lijk ik heel wat, maar in real life ben ik, mét mijn gezin, inmiddels hartstikke complex. Complex en schrijnend. Dankzij de NAM en de Nederlandse staat leiden wij in allerlei opzichten een nogal uitzichtloos bestaan. Dat gaat zelfs een evenwichtig mens niet in de kouwe kleren zitten.)

Volgens minister Kamp valt het allemaal wel mee met die aanwas van complexe gevallen. In reactie op PvdA-er Jan Vos zei de minister tijdens de Herhaling van de Gasbingo het debat-in-hoofdlijnen over het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid:

“De heer Vos sprak over een aantal schrijnende gevallen. Hem kennende bedoelt hij de complexe gevallen die er op dit moment zijn, gevallen die je niet gemakkelijk tot een conclusie kunt brengen, maar waaraan allerlei aspecten verbonden zijn en waarbij knopen moeten worden doorgehakt. Hij zei dreigend dat hij voor omkering van de bewijslast is als die 250 gevallen er voor het eind van dit jaar nog zijn. Ik laat graag aan de heer Vos over wanneer hij welke standpunten inneemt, maar ik kan hem zeggen dat ik het met hem eens ben over die 250 complexe gevallen. Die moeten voor het eind van het jaar tot een uitkomst gebracht worden. 75 gevallen zijn al tot een uitkomst gebracht, terwijl 75 gevallen worden opgenomen in de aanpak preventief versterken en daarmee ook zijn opgelost. Dan houd je nog zo’n 100 gevallen over die op dit moment in behandeling zijn. Die moeten voor het eind van dit jaar afgerond zijn.

Ik vind dat de werkelijke schade ruimhartig vergoed moet worden en dat de 250 complexe gevallen voor het eind van het jaar opgelost moeten zijn. Ik denk dat dat van groot belang is voor de sfeer en Groningen en ook voor de voortgang van het hele proces. De heer Vos legt daar terecht de nadruk op en ik zie dat als een aansporing om te doen wat ik net heb gezegd.”

(Stenogram teruglezen? Klik op deze link, scroll naar item 5 onderaan.)

Het klinkt allemaal zo lekker voortvarend, vindt u niet? Voor mensen die niet in het bevingsgebied wonen, klinkt het misschien zelfs wel cool. Wat goed, denken zij, een man die doet wat hij zegt. (De VVD-ers onder hen zeggen het een beetje corpsballerig: “Die kerel déúgt, zeg. Kamp for president”.)

Ruimhartig. Eind van het jaar opgelost. Wat zeuren die Groningers nog?

Maar wacht… over complexe gevallen hoorde ik onlangs, tijdens een raadsvergadering in de gemeente Delfzijl, hele andere cijfers, uit de mond van burgemeester Emme Groot.

Er zijn op dit moment wel 1.000 complexe gevallen, gaf hij aan, en daarnaast zijn er nog eens 3.000 iets minder complexe gevallen, en die moeten allemaal worden opgelost.

Ook meende de burgemeester er goed aan te doen de gemeenteraad eens ernstig toe te spreken. (Want de raadsleden deden een spelletje dat verdacht veel op een ‘Gasbingo for Dummies’ leek.)

Emme Groot is niet zo outspoken, dus toen hij de woorden “vreselijk moreel dilemma” in de mond nam, wist ik hoe laat het was. Alles gaat hier naar de mallemoere. Kan kort duren, kan lang duren. Weg huis, weg geld, weg alles wat je ooit opgebouwd had in je leven.

Enfin. Ik doe een kleine voorspelling. (Sommige dingen kan ik niet goed meer, door de zorgen enzo, maar voorspellen lukt nog wel.)

En die voorspelling is: over een jaar of vijf zijn er niet 1.000, maar 10.000 complexe gevallen. Minstens.

En Kamp, of zijn opvolger (is er eigenlijk wel een VVD-er te vinden die daadkrachtig genoeg is om in zijn voortvarende voetsporen te treden?), zal onderzoek na onderzoek na onderzoek laten doen.

(Nog een voorspellinkje, een macabere: er is een kans dat een van die onderzoeken zal gaan over het opmerkelijk hoge aantal zelfmoorden in Groningen. Want het spel áchter de gasbingo wordt hard gespeeld, door Shell en ExxonMobil, en door “onze” overheid.)