Mijnbouwschade en het Burgerlijk Wetboek

wetboekSinds afgelopen zomer zijn we in Groningen twee bestuurlijke instanties rijker: de Nationaal Coördinator Groningen én de Commissie Meijdam. Beiden hebben het voornamelijk over ‘aardbevingen’, en daarmee spelen zij NAM (Shell en Exxon) in de kaart. Ik leg hieronder uit hoe ik tot die conclusie kom.

Burgerlijk Wetboek 6, Artikel 177, Lid 1

In de meeste uitlatingen van minister Kamp en de heren Alders en Meijdam komt het woordje ‘aardbevingsschade’ voor.

In het Tweede Advies van de Commissie Meijdam (dat als basis dient voor de plannen van NCG), wordt zelfs gesteld:

Daarnaast moet alle schade die ontstaat als gevolg van aardbevingen worden vergoed. Dat is een onomstreden en wettelijk bepaald gegeven.

Dat klopt. Maar tegelijkertijd geeft de Commissie hiermee een te beperkte voorstelling van zaken.

Hier volgt de letterlijke tekst van de wet:

BW 6 artikel 177 lid 1

De bodem in Groningen is voortdurend in beweging als gevolg van de gaswinning – op allerlei manieren. En al die bewegingen hebben effect op bijvoorbeeld het grondwaterpeil. Daarnaast is er ook nog wisselwerking tussen de bewegingen van de bodem en het type ondergrond (wat in extreme gevallen tot liquefactie leidt. Dit kan bij de dijken een probleem zijn.)

Iedere dag, ook als er géén beving heeft plaatsgevonden, ondergaan onze huizen de gevolgen van bewegingen in de bodem door exploitatie van de vele mijnbouwwerken die hier al ruim vijftig jaar het gigantische gasveld onder onze voeten leegzuigen.

En dat geeft iedere dag weer een beetje meer schade, want daar zijn onze huizen nooit op gebouwd. Zelfs als er in een straal van 20 km geen krachtige beving heeft plaatsgevonden, kan een huis na verloop van jaren ernstig beschadigd raken door beweging van de bodem als gevolg van mijnbouwexploitatie.

Niet-bevingsgerelateerd? Niet bij NAM/CVW

Een flinke scheur direct na een aardbeving wordt door NAM/CVW nog wel eens als A-schade gezien (‘bevingsgerelateerde schade’).

Maar als je hele huis langzaam wegzakt en scheurt, omdat het door de voortdurende beweging van de bodem uit z’n verband is getrokken, wordt het een ander verhaal.

Dan heet het al gauw een ‘complex geval’, met onder meer ‘zettingsschade’. En daar gaat NAM/CVW niet over.

Hans Alders ook niet, trouwens.

In een artikel in de Groninger Krant wordt dit nader verklaard:

Voor wat betreft zettingsschade, bodemdaling of peilwijzigingen ligt er geen rol voor de NCG. Wordt onomstootbaar vastgesteld dat schade is ontstaan door een van deze oorzaken is er een partij die verantwoordelijk kan worden gehouden. De huiseigenaren zullen dit zelf moeten opnemen en afhandelen.

NCG gaat dus écht enkel en alleen over ‘aardbevingsschade’. Het NCG-plan heet daarom ook ‘Aardbevingsbestendig en kansrijk Groningen’, en niet ‘Mijnbouwschadebestendig en kansrijk Groningen’.

Bij wie moet je dan wél zijn?

Wijst NAM/CVW de schade aan je huis af, dan kun je proberen je recht te halen bij de Commissie Bodemdaling Groningen.

Deze Commissie is, in tegenstelling tot NCG (die geheel onder EZ valt), een lekker ouderwetse publiek-private samenwerking tussen het Rijk en de provincie Groningen enerzijds, en NAM anderzijds.

NAM/Commissie Bodemdaling Groningen baseert zich op bodemdalingsmodellen van NAM, en heeft als taak vast te stellen:

  • Welke handelingen, werken of werkzaamheden zijn aan te merken als maatregelen die redelijkerwijs noodzakelijk zijn ter voorkoming, beperking of herstel van schade ten gevolge van bodemdaling door aardgaswinning.
  • Welke kosten, hetzij van vorenbedoelde maatregelen, hetzij anderszins (compensaties) zijn aan te merken als kosten welke de NAM overeenkomstig de regels van de bodemdalingsovereenkomst zal vergoeden.

In 2014 heeft de provincie Groningen van NAM/Commissie Bodemdaling Groningen voor ingediende claims een vergoeding van 4 miljoen euro ontvangen. (Het gaat daarbij vooral om kosten voor gemalen en de waterhuishouding.)

Het Rijk heeft geen claim ingediend in dat jaar, en dus ook niets vergoed gekregen.

Negentig particulieren dienden wél een claim in, maar kregen ook niks vergoed, want:

De Commissie is van mening dat er geen causaal verband is tussen de opgetreden bodemdaling en de gemelde schade aan de woningen.

Tja. Dat krijg je als de helft van de leden van zo’n Commissie is benoemd door het bedrijf dat de ellende veroorzaakt. Als NAM/CVW al niet wil vergoeden, dan NAM/Commissie Bodemdaling Groningen ook niet.

Addertjes onder het gras

NAM zou NAM niet zijn, als er niet wat extra schotten tussen Groningers en BW 6 Artikel 177 lid 1 waren geplaatst.

Hier volgt het huidige, zeer ontmoedigende NAM-protocol:

Stap 1: Schademelding NAM/CVW

Je meldt je schade bij NAM/CVW, de VEROORZAKER van de schade.

NAM/CVW stuurt eigen inspecteurs om poolshoogte nemen. Die constateren: de schade is ‘niet-bevingsgerelateerd’.

Er komen andere oorzaken op tafel, zoals ‘zetting’, ‘slappe bodem’, ‘constructiefouten’, ‘achterstallig onderhoud’ en ‘ouderdom’.

Je huurt eventueel nog een contra-expert in, op kosten van NAM/CVW. Die krijgt veel minder uren vergoed dan de expert van NAM/CVW, maar doet toch zijn best.

Er volgt een verbeten gevecht.

NAM/CVW houdt voet bij stuk. De schade is en blijft ‘niet-bevingsgerelateerd’.

Stap 1a: Naar de rechter

De gang naar de rechter is voor mensen in Groningen vrijwel onmogelijk. Het gemiddelde inkomen in Groningen is niet zo hoog, en een rechtsbijstandsverzekering afsluiten is er ook niet meer bij. Staatssecretaris Dijkhof wil bovendien geen apart fonds hiervoor instellen.

De facto is Stap 1a voor het merendeel van de gedupeerden niet haalbaar.

Stap 2: Voorlopige uitspraak NAM/Commissie Bodemdaling Groningen

NAM/CVW verwijst je naar NAM/Commissie Bodemdaling Groningen. Daar klop je aan, en je vraagt om een onderzoek.

Uit dat onderzoek blijkt, hoe verrassend, dat de schade niet het gevolg is van bodemdaling. De voorlopige uitspraak luidt: claim afgewezen.

Stap 3: Naar de TCBB (Technische Commissie BodemBeweging)

Helaas heeft de TCBB slechts een adviserende functie. Bovendien zijn die adviezen niet bindend voor NAM/Commissie Bodemdaling Groningen.

Je gaat dus naar de TCBB, die geeft advies, en dat advies wordt genegeerd. Einde stap 3.

(Het lijkt misschien alsof dit allemaal in moordend tempo gebeurt, maar in werkelijkheid is een gedupeerde die bij stap 3 is aanbeland, al een paar jaar bezig.)

Stap 4: Definitieve beslissing NAM/Commissie Bodemdaling Groningen

Je zet dóór en vraagt om een definitieve beslissing van de NAM/Commissie Bodemdaling Groningen. Dat wil de Commissie je wel geven, maar dan moet je eerst “toetreden tot de Overeenkomst Groningen – NAM”.

In artikel 10 van die overeenkomst staat dat je afstand doet van het recht om op een andere wijze vergoeding van NAM te verlangen.

Je tekent bij het kruisje, NAM/Commissie Bodemdaling Groningen wijst je claim definitief af, en dat is dat.

Geen vergoeding, geen rechten. Zo doen we dat, in wingewest Groningen.

Dankzij NCG beter toegang tot het recht?

Ik heb een paar hele magere bewegingen in de goede richting bespeurd in het conceptvoorstel van NCG, dat vandaag online is verschenen:

De NCG vindt het belangrijk dat aardbevingsgedupeerden op adequate wijze hun schade kunnen verhalen. Daarom zal de NCG in overleg met betrokken partijen bekijken op welke wijze voorzien kan worden in adequate juridische bijstand ter aanvulling op de bestaande mogelijkheden en de reeds ontwikkelde protocollen bij schade en preventie.

En:

De Tcbb is een onafhankelijke commissie die adviseert over het verband tussen opsporing, winning van delfstoffen en bodembeweging. Wanneer schademelders bij de Commissie Bodemdaling geen positieve uitspraak krijgt over de connectie tussen schade en bodemdaling door gaswinning, kunnen ze zich wenden tot de Tcbb. De Arbiter aardbevingsschade kan uitspraken van de Tcbb betrekken in de uitspraak.

Blijkbaar ziet NCG in dat stap 1a (de gang naar de rechter) een volwaardige stap moet zijn. Dat is fijn, al wil ik wel graag weten wie de betrokken partijen zijn waarmee NCG gaat praten over juridische bijstand. Want als een van die partijen toevallig NAM heet, dan houdt het op.

Wat mij niks zint is dat er geen enkele inclinatie bij NCG is om het schadeprotocol uit de handen van NAM/CVW en NAM/Commissie Bodemdaling Groningen te rukken. Een schadeprotocol onder leiding van onafhankelijke (écht onafhankelijke, dus niet ‘Gronings’ onafhankelijke) instanties zou het aantal ‘complexe gevallen’ aanzienlijk verminderen.

Wel voegt NCG een ‘arbiter aardbevingsschade’ toe. (Let op, deze had dus ‘arbiter mijnbouwschade’ moeten heten.)

Met de instelling van een arbiter hebben NAM en CVW al ingestemd. Ons is weer eens niks gevraagd.

Maar, belooft NCG: de uitspraak van zo’n arbiter zal voor NAM bindend zijn, en voor particulieren niet.

Dat is NCG geraden ook.

Een bindende uitspraak van een arbiter zou betekenen dat er een extra schot tussen ons en Burgerlijk Wetboek 6 Artikel 177 lid 1 wordt geplaatst.

Dat zou heel raar en misschien ook illegaal zijn. Tussen ons en het Burgerlijk Wetboek mogen zelfs Kamp en zijn kornuiten niet komen. (Nog niet.)

Wie betaalt, bepaalt

vangnet-gatVoor de zoveelste keer neem ik u mee in onze Kafkaiaanse strijd om duidelijkheid te krijgen over de Commissie Bijzondere Situaties. Sinds mijn vorige blogartikel over dit uiterst grofmazige vangnet is er namelijk wel een en ander gebeurd. En omdat u altijd mee hebt gelezen en mee hebt geleefd, hebt u recht op een update.

Vorige keer vertelde ik dat de Commissie het dossier zou sluiten als wij niet op tijd op het aanbod zouden reageren – en dat terwijl onze klacht nog liep.

Ik had u graag willen melden dat ik heb kunnen afdwingen dat het dossier open blijft VANWEGE de klacht. Maar nee. Het dossier blijft weliswaar open, maar alleen omdat de Commissie toch per 1 januari 2016 wordt opgeheven.

We krijgen, zeer genereus, tot die datum de tijd om nog wat na te denken over het aanbod.

Wat gebeurt er na 1 januari met ons dossier?

Dat kan ik u niet vertellen. Vraag het maar aan Hans Alders. U kunt dat doen op woensdag 4 november, als hij zijn plannen presenteert in Loppersum.

Doe hem van mij de onvriendelijke groeten.

Zeg maar dat het fijn was nooit meer wat van hem te horen na de e-mail die ik hem op 25 juni over het Commissie-gedonder stuurde (met CC naar enkele van zijn PvdA-partijgenoten, zoals Tjeerd van Dekken en Jan Vos).

Vraag hem wat “zeer grote spoed en voortvarendheid bij de afhandeling van alle bij de Commissie voorliggende gevallen” inhoudt. (Daar zou hij samen met de provincie Groningen op aangedrongen hebben.)

Vraag hem ook of hij het verschil kan uitleggen tussen “een standpunt bepalen” en mensen compleet negeren.

En tot slot, vraag hem hoe de provincie Groningen erbij komt dat “de zaak ter afhandeling is overgedragen aan de Nationaal Coördinator Groningen”.

Want nogmaals, ik heb van die hele Alders sinds juni dit jaar NIETS meer vernomen. (Van zijn partijgenoten overigens ook niet.)

Nou ja, op de automatische ontvangstbevestiging van die ene e-mail na dan. Met een veelzeggende voetnoot:

Let op: Dit bevestigt alleen dat uw bericht bij de geadresseerde is
weergegeven. Er is geen garantie dat de geadresseerde het bericht
daadwerkelijk heeft gelezen of de inhoud ervan heeft begrepen.

Zijn gemeente, provincie en EZ verantwoordelijk?

Nee. Althans, dat vinden zij zelf van niet. Ik citeer uit een brief van de afdeling Rechtsbescherming van de provincie Groningen:

De Commissie Bijzondere Situaties is een onafhankelijke instantie, ingesteld op verzoek van de minister van Economische Zaken door de NAM in overleg met de provincie Groningen. Zij behoeft over haar werkzaamheden geen verantwoording af te leggen aan de provincie.

Over dit antwoord deed de provincie bijna 16 weken.

Da’s netjes, vergeleken met het ministerie van Economische Zaken, of liever gezegd: de Haagse tak van de Overheidsdienst Groningen. Ondanks vele excuses van de behulpzame ambtenaar die ik bijna wekelijks hierover spreek, is de beantwoording van onze klacht nog altijd niet afgerond. (We zitten nu in week 21.)

Wel is mij telefonisch medegedeeld dat ook EZ de Commissie niet erkent als een regeling die valt onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan. De klacht wordt daarom behandeld als een burgerbrief.

Wie is er dan wél verantwoordelijk?

Dat vroeg ook de Tweede Kamer zich af. Begin dit jaar werd er een Kamervraag over gesteld.

Uit documenten in deze bijlage bij een WOB-besluit over de Commissie Bijzondere Situaties blijkt dat de Kamervraag door EZ is doorgestuurd naar de Commissie.

Kennelijk wist EZ na bijna een jaar nog niet helemaal hoe het zat.

Het antwoord van de Commissie vindt u in document 20 in de WOB-bijlage:

De Commissie is ingesteld op basis van de brief van minister Kamp van 22 januari 2014. De leden van de Commissie zijn door het openbaar bestuur aangezocht. De Commissie is als onafhankelijke instantie werkzaam. De besluiten die de Commissie neemt zijn voor de NAM bindend.

In het officiële antwoord van Kamp maakte EZ daar het volgende van:

De Commissie is als onafhankelijke instantie werkzaam. De besluiten die de Commissie neemt zijn voor NAM bindend. Uiteindelijk ben ik eindverantwoordelijk voor de aanpak van de aardbevingsproblematiek in Groningen.

En nu moeten meelezende Kamerleden even goed opletten. Er is namelijk een belangrijke zin weggelaten in het officiële antwoord van minister Kamp. Ik herhaal hem hier even:

De leden van de Commissie zijn door het openbaar bestuur aangezocht.

De reden dat deze zin is weggelaten? Het is hoogstwaarschijnlijk een leugen.

Wie betaalt, bepaalt?

Een belangrijk document in de WOB-bijlage is de zogenaamde Factsheet Schrijnende Gevallen.

Dit is, blijkens de correspondentie hierover tussen twee EZ-ambtenaren, een ‘aangepaste versie’. Waarom de WOB-bijlage alle eerdere versies van deze factsheet niet bevat, weet ik niet. Maar dat terzijde.

De factsheet staat bol van de zinnetjes die het aloude gezegde ‘Wie betaalt, bepaalt’ perfect illustreren.

NAM stelt een fonds in voor speciale situaties.

Het geld, 15 miljoen voor een periode van 5 jaar, komt dus van NAM.

Het fonds zal worden beheerd door een onafhankelijke instantie.

Dit is een leugen. Op pagina 8 van deze zelf-evaluatie geeft de Commissie aan dat ze niet over een eigen bankrekening beschikken. Het budget is in beheer bij NAM.

… is NAM gevraagd om, als interim oplossing in overleg met de Provincie, een drietal deskundigen aan te stellen…

Niet EZ, niet de provincie, niet de gemeenten, maar NAM heeft de Commissie aangesteld.

Voor deze interim Commissie heeft NAM de volgende personen benaderd en bereid gevonden:

Waarna een opsomming volgt van de mensen die later inderdaad de Commissie hebben gevormd.

Een beetje ruimer, of een beetje krapper?

In document 13 in de WOB-bijlage geeft een EZ-ambtenaar aan dat een burgemeester zich zorgen maakt over het functioneren van de Commissie. Ze zouden onvoldoende gebruikmaken van hun mandaat.

Iemand van NAM is het daar volgens de ambtenaar roerend mee eens. Maar er komt een oplossing:

Ze zouden beide het gesprek aangaan dat commissie meer gebruik zou moeten maken van hun ‘discretionaire ruimte’. Dit zijn in principe twee opdrachtgevers, dus ik neem aan dat dit gesprek wel wat zal moeten opleveren.

Discretionaire ruimte is ambtenarentaal voor “de vrijheid nemen om zelfstandig te oordelen”.

Ten eerste staat dat dubbele opdrachtgeverschap haaks op de stelling van gemeente Delfzijl, provincie Groningen én EZ dat zij niet verantwoordelijk zijn.

Wie niet verantwoordelijk is, is ook geen opdrachtgever – tenzij de opdracht luidt:

Hé NAM, hier is onze kwetsbaarste groep burgers. Ze hebben financiële problemen, medisch/psychische problemen én een beschadigd huis. Wij trekken onze handen ervan af. Zie maar wat je ermee doet. Doei!

In dat geval heeft degene die over zichzelf zegt dat hij vanuit de overheid eindverantwoordelijk is voor de aanpak van de aardbevingsproblematiek een probleem. (En wie was dat ook al weer? Oh ja, minister Kamp!)

Ten tweede vraag ik me af of dat gesprek tussen burgemeester(s), NAM en Commissie wel heeft plaatsgevonden. Zo ja, dan heeft het niet veel ‘ruimte’ opgeleverd.

Over het starre handelen van de Commissie is eind november 2014 door RTVNoord-journalist Goos de Boer de rapportage Hulp schrijnende gevallen aardbevingsgebied faalt gemaakt.

Dat is aan bod gekomen tijdens een gesprek tussen de Dialoogtafel en de voorzitter van de Commissie, dhr. Aartsen. In document 15 in de WOB-bijlage toont hij zich verbaasd over de wijze waarop de Commissie in de media is geportretteerd.

Over de RTVNoord-rapportage zegt hij dat daarbij is gewerkt op basis van informatie van een voormalig casemanager van de Commissie. (Daarmee lijkt hij te impliceren dat voormalige casemanagers altijd de feiten verdraaien.)

Op de datum van de uitzending antwoordde Goos de Boer op Twitter op een vraag van Mirjam Wulfse van VVD Groningen echter dat hij met 15 gedupeerden, casemanagers en burgemeesters had gesproken:

goos-mirjam

Ook zei Goos dat de Commissie in een groot deel van de afgesloten zaken niets of weinig voor de mensen heeft gedaan, en weigert commentaar te geven.

Dat de Commissie zich niet in het geschetste beeld herkent, heeft waarschijnlijk vooral te maken met oogkleppen, wensdenken en wegmasseren van ongemakkelijke feiten. (De Dialoogtafel heeft er niet op doorgevraagd. Logisch, want ook daar zaten de ‘opdrachtgevers’ aan tafel.)

Dan is er nog het kostenplaatje, dat ook al weinig ‘ruimte’ uitstraalt.

Uit de zelf-evaluatie van de Commissie maak ik op dat er inmiddels zo’n 3,5 miljoen euro is besteed, aan 131 zaken, waarvan 84 afgehandeld.

Onder ‘afgehandeld’ valt ook ‘afgewezen’, en daar heb ik geen data van kunnen vinden, dus het is een beetje gokken hoeveel er gemiddeld per zaak is besteed. Ervan uitgaande dat de helft uit afwijzingen bestaat (een nogal forse aanname, al zou het me niet verbazen), is er zo’n EUR 83.000 per niet-afgewezen afgehandelde zaak uitgegeven.

Da’s geen vetpot, als je bedenkt dat mensen naast fysieke schade aan het huis ook waardedaling en restschuld bij eventuele (gedwongen) verkoop hebben, en inkomensverlies, en kosten voor psychologische hulp, en nog heel veel meer. Bovendien heeft de Commissie 10 woningen opgekocht – en niet de minste ook. Haal je die kosten eraf, dan zakt het gemiddelde bedrag per afgehandelde zaak aanzienlijk.

Tot slot bevat document 15 nog een curieuze aanwijzing dat de Commissie, of althans dhr. Aartsen, meer op heeft met ‘krapper’ dan met ‘ruimer’.

In een gesprek met de burgemeesters blijkt hij namelijk te hebben aangegeven dat zij hun poortwachtersfunctie wel eens wat kritischer zouden mogen uitvoeren.

De problemen in Groningen stapelen zich huizenhoog op, steeds meer mensen komen in financiële en medisch/psychische nood door de gaswinningsellende, en dus moet er aan de poort meer worden afgewezen, uit budgettaire overwegingen.

Zou dat de gedachte zijn geweest?

Overigens is mij niet duidelijk of Aartsen c.s. betaald worden voor deze geldbesparende tactieken ten faveure van hun opdrachtgevers.

In documenten 8 en 9 in de WOB-bijlage vraagt NAM aan EZ of ze de Commissie niet net zo’n vergoeding moeten aanbieden als Onafhankelijk Raadsman Klaassen. Het is dan april 2014, de Commissie is nog maar net van start.

De NAM-medewerker stelt dat Aartsen er niet zo’n problemen mee heeft om onbezoldigd te werken, maar wie weet is dat sindsdien wel veranderd en heeft deze Wijze van het Noorden toch nog lekker kunnen cashen op het spelletje ‘van ruim naar krap’.

Opvallend is natuurlijk ook dat NAM over die vergoeding met EZ overlegt. Als EZ niet (mede-) verantwoordelijk is voor de Commissie, hoeft EZ toch ook niet om raad te worden gevraagd?

Conclusie

Wie betaalt, bepaalt. Dat geldt al sinds 1963 in Groningen, en niets duidt erop dat dit intussen is veranderd.

Maar dat gemeenten, provincie en EZ zich niet verantwoordelijk achten voor de gedragingen van deze Commissie, is een gotspe. Zij zijn in ieder geval medeplichtig. Ze hebben hun zorgplicht verzaakt. En dat is een zeer ernstige zaak.

Dat, en het feit dat er met de privacy van de gedupeerden van deze Commissie op ronduit schandalige wijze is omgesprongen, is mogelijk de reden waarom de behulpzame EZ-ambtenaar flink wat juristen heeft moeten raadplegen tijdens het verzamelen van informatie voor de beantwoording van onze klacht (pardon, ‘burgerbrief’).

Vernieuwend? Zo oud als de weg naar Rome

loesje-achternichtIn een artikel in Trouw doet Jacques Wallage een doekje open over de wijze waarop de Dialoogtafel, in zijn eigen woorden een ‘vernieuwend democratisch middel’, gesaboteerd werd door zowat alle partijen, behalve hijzelf, zijn mede-voorzitter Jan Kamminga en de maatschappelijke organisaties.

Sommige mensen noemen het ‘dapper’ dat Wallage een fijne trap na geeft.

Er schoten mij veel woorden te binnen bij het lezen van zijn stuk, maar ‘dapper’ hoorde daar niet bij.

 

Wallage is met 68 jaar pensioengerechtigd en heeft leuk bijverdiend aan het voorzitterschap van de Dialoogtafel. En er komt vast wel weer een andere schnabbel op zijn pad. Als je eenmaal in de PvdA-baantjescarrousel zit, dan is dat for life. Dus voor werk of positie hoeft hij niet te vrezen.

Dapper is als je al na twee, drie besloten bijeenkomsten van die mislukte Groningse landdag het cordon sanitaire doorbreekt en onomwonden stelt:

“Dit gaat niet werken, en wel hierom.”

Nog dapperder is het als je het voorzitterschap direct al wegwuift en die weigering in de media toelicht met verwijzing naar het feit dat die Tafel geen doorzettingsmacht heeft, en dat Kamp (EZ) dus als vanouds de touwtjes in handen heeft.

Had Wallage dát gedaan, dan was er anderhalf jaar geleden misschien een stevigere discussie losgebarsten over het democratische gehalte van het bestuurlijke akkoord “Vertrouwen op Herstel. Herstel van Vertrouwen.” (Want laten we wel wezen: dat rammelt aan alle kanten.)

Opperdapperst zou zijn geweest als hij openlijk zijn lidmaatschap van de PvdA had opgezegd toen die schizofrene partij keer op keer zoete democratische broodjes stond te bakken op de Grote Markt terwijl de as VVD-PvdA in Den Haag tijdens debatten keurig uitgelijnd was met de as Shell-Exxon.

Nog even terug naar dat interview in Trouw.

Wallages sneer naar partijgenoot William Moorlag is amusant, al is het rapport van Van Rossum een van de weinige goede dingen die uit Moorlags koker zijn gekomen.

Belangrijker vind ik deze zinsnede over de wens van overheden om de tafelgenoten te reduceren tot een adviesorgaan:

“Zelfs burgemeester Rodenboog, afgevaardigde namens de bevingsgemeenten en de waterschappen, wil dat. Terwijl Rodenboog toch zo’n beetje beschermheer is van gedupeerde Groningers.”

Ahum. Diezelfde Rodenboog betoogde op 3 september j.l., tijdens de laatste vergadering van de Dialoogtafel, dat de Commissie Bijzondere Situaties uitstekend functioneerde, en wilde deze ‘met warme hand’ overdragen aan NCG Alders. (Leest u maar na in het verslag op deze pagina).

Die laatste had de tegenwoordigheid van geest om het door mij al uitentreuren aangedragen mankement van die schrijnende commissie als hindernis op te werpen: de leden van de commissie zijn mogelijk hoofdelijk aansprakelijk voor de besluiten die ze nemen. Dus één-op-één overnemen van dat zootje ongeregeld is niet verstandig.

Dat ten eerste.

Ten tweede is het zo, dat Albert Rodenboog, evenals de meeste andere burgemeesters van de bevingsgemeenten, een enorm pak boter op zijn hoofd heeft.

Zoals u weet, praat ik nogal eens met medegedupeerden. Dat is gezellig en nuttig – we zijn hier om van elkaar te leren nietwaar. (Bent u gedupeerde, dan raad ik u met klem aan om medegedupeerden op te zoeken. Samen staan we sterker!)

Een tijdje dacht ik dat ik de enige was die totaal overhoop lag met die Commissie Bijzondere Situaties, maar na wat gesprekken met deze en gene, ontdekte ik een patroon.

Burgemeesters in bevingsgemeenten hebben het razend druk door de gaswinningsellende. Die schrijnende gevallen zijn too much voor ze. De een kan wat beter empathie moduleren dan de ander (Rodenboog is daar erg goed in), maar allemaal willen ze zo snel mogelijk van die persoonlijke sores af. Ze hebben al genoeg op hun bordje met het eindeloze vergaderen over nog meer bestuurlijke spaghetti.

Intensief contact met dappere burgers die het aandurven om hun hele financiële en medisch/psychische hebben en houwen op tafel te leggen in een persoonlijk en vaak zeer emotioneel gesprek – nee, dat gaat te ver.

En dus vinden burgemeesters het maar wat fijn dat die commissie er is. Als burgers in wanhoop bij hen aankloppen, verwijzen ze die na een korte intake door, en daarmee is de kous af.

Begrijpelijk. Echt, dat meen ik. Ik begrijp die houding heel goed.

Wat ik niet begrijp, is dat iemand als Rodenboog het gore lef heeft om de Commissie Bijzondere Situaties AAN TE BEVELEN bij de NCG, terwijl er in zijn gemeente mensen zijn die nul op het rekest kregen bij die commissie, of wiens privacy ernstig werd geschonden, of die net als mijn man en ik met een kluitje in het riet werden gestuurd.

En die mensen hebben dat gemeld bij Rodenboog, of zijn zelfs nog een keertje extra bij hem op gesprek geweest. Resultaat? NIKS.

Kijk, en als dat nou het enige was, een bestuurder die het druk heeft met alle ellende, die wel ziet dat die commissie niet functioneert maar er vanuit gaat dat Alders dat gaat fixen – dan kon ik er nog mee leven. (Met heel veel moeite, dat geef ik toe.)

Maar zoals gezegd, ik spreek nog wel eens mensen. En via via hoorde ik dat andere ingezetenen van de gemeente Loppersum, bevriend met Rodenboog (of met vrienden van Rodenboog, het fijne weet ik er niet van) het afgelopen jaar op voorspraak van de burgemeester netjes zijn uitgekocht door NAM.

Een bestuurder die een commissie voor schrijnende gevallen warm aanbeveelt – hoewel hij wéét dat die club mensen in zijn eigen gemeente ondanks herhaalde verzoeken NIET heeft uitgekocht – en dan via dealtjes in achterkamertjes ervoor zorgt dat dat bij andere mensen wel gebeurt.

Je kunt nog zo veel ‘vernieuwende democratische middelen’ op Groningen loslaten, maar zolang het rot er niet uitgesneden wordt, geldt hier blijkbaar het recht van degene met de beste connecties.

PS Om de privacy van personen te waarborgen, ga ik niet in op vragen over specifieke gevallen.

PPS Ook mijn ‘eigen’ burgemeester, Emme Groot, was maar al te blij om ons door te sturen naar de Commissie. Ik weet dat hij nauwgezet in de gaten hield wat ik met enkele medegedupeerden hierover schreef op onder meer Twitter en Facebook. Ook opende hij altijd braaf de mailtjes die ik in CC naar hem stuurde. Maar ingrijpen? Aan de rem trekken? Me uitnodigen voor een gesprek, met de leden van die Commissie erbij? Niets van dit alles. Kan hem dat verweten worden? Ik zeg: “Ja”. En ik hoop dat hij het zichzelf verwijt dat hij niet openlijk naast zijn burgers is gaan staan.

PPPS Het is jammer dat bestuurders niet strafrechtelijk vervolgd kunnen worden.