Governance is niet de ‘bevrijding’

Dit artikel publiceerde ik eerder vandaag op de Facebook-pagina van Houd Groningen Overeind (informatie- en actieplatform gaswinning), waar ik binnenkort stop als hoofdredactrice. Er zit een fantastisch team waar ik alle vertrouwen in heb. Vanaf nu richt ik me op leven ondanks de gaswinningsellende. Het kan zijn dat ik daar in de toekomst nog over schrijf op dit blog.

 

PS Teken en deel deze petitie: Laat Groningen Niet Zakken

************************************************

U kent ons bij HGO als ondersteuners van alle acties die er maar zijn. (Hoewel… acties waarbij direct of indirect de NAM betrokken is, ondersteunen wij niet.)

De fakkeltocht vonden we gewéldig. Duizenden mensen. Groot protest. En zelfs de burgemeesters liepen mee. Niet achter de mensen aan, maar voorop. Dat gaf het beeld dat zij ons zouden leiden in de strijd tegen het grote onrecht.

Wat velen niet weten, is dat de burgemeesters stevig beveiligd werden. Waarom? Omdat er veel onrust is in Groningen.

Die onrust wordt niet alleen veroorzaakt door het gerommel in de bodem. Dat is de ‘ramp in slow motion’, waardoor het Groninger land langzaam kapot gaat.

Nee, de onrust komt vooral door het bovengrondse gerommel. De burgemeesters hebben, net als de Commissaris der Koning (toentertijd Max van den Berg) het ‘pact met de duivel’ gesloten.

Ik doel daarmee op het publiek-private bestuursakkoord ‘Vertrouwen op Herstel. Herstel van Vertrouwen’, in de volksmond ‘het Miljard van Max’.

Dat akkoord is de basis geweest voor heel veel verdeel-en-heers. Gedupeerden worden overstelpt met loketten. Niet het Burgerlijk Wetboek, de Mijnbouwwet, de grondwet, het Europese Verdrag van de Rechten voor de Mens of de Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur zijn leidend. Nee. GELD is leidend. De redding van Groningen kost heel veel geld. Wie gaat dat betalen?

De NAM niet, want de NAM is Sinterklaas niet. De gasbel is van de NAM, en dikke pech voor de mensen die erbovenop wonen.

De overheid niet, want Groningen is bedoeld als pinautomaat. Dat systeem kun je niet zomaar omkeren. Stel je voor zeg.

Ik ben aan het afbouwen als hoofdredactrice bij HGO. Binnenkort draag ik het stokje voorgoed over. Mijn gezin en ik zijn namelijk in een rechtszaak verwikkeld. Ook wij staan, net als Sijbrand Nijhoff, lijnrecht tegenover de dure advocaten van de Staat, de NAM en EBN. Een andere uitweg is er niet. Dat is schrijnend, dat is pijnlijk. Ik heb na ruim 4 jaar geen tranen meer over, anders huilde ik erom.

Daar hoef ik geen aandacht voor. Het gaat niet om mij.

Nee, wat mij betreft komt er in de media nu eens echte aandacht voor de ramp in de ramp. We moeten los komen van ‘emo-televisie’. Groningen zit tjokvol tot op het bot gefileerde gedupeerden. Mensen van vlees en bloed, die stuk gaan, dag in dag uit. Mensen die stuk opstaan, en stuk de dag doorbrengen, en stuk gaan slapen. Als ze al kunnen slapen…

Wat steekt is dat burgemeesters hun eigen ingezetenen blijven uitleveren aan de ramp in de ramp. Er is een koers ingezet waardoor uiteindelijk de NCG als een soort onderkoning van Groningen over verregaande bevoegdheden beschikt.

Dat is lekker makkelijk voor burgemeesters. Zij gaan over de veiligheid van hun ingezetenen. De realiteit is dat ze mensen uit laten zetten, zonder hen te helpen in het eindeloze gevecht tegen de NAM. Ze staan niet naast burgers, maar procederen, zoals vorige week in het nieuws kwam met het scheve huis in Overschild.

Of neem nou Marijke van Beek, van de gemeente Eemsmond. Wat voegt een Stutstee toe, Marijke? (Ik zeg het maar hier, want op Twitter heb je me al twee jaar geleden geblokt. Terwijl iedereen weet dat ik niet scheld. Ik ben scherp, en kritisch, maar ik scheld niet.)

Via loket Stutstee kom je, na een lekker bakkie koffie, terecht bij een van de 1001 loketten in het Kafka-circus van NAM en NCG. Waar ook lekkere bakkies worden geschonken. Maar waar de wet niet of nauwelijks telt, en jij als gedupeerde gewoon in de wachtkamer komt te zitten.

Ondertussen staat het leven van gedupeerden van het eerste uur, zoals John Lanting, Hiltje Zwarberg, Annemarie de Haan (leeft nog in de keet bij haar onveilige huis in Onderdendam, ook te zien in ‘De Stille Beving‘) en vele anderen ‘on hold’. Zij troffen geen vriendelijke burgemeesters die naast hen stonden. Geen enkele toeschietelijkheid. Ongelooflijk, dat dit kan in Nederland.

Burgemeesters worden beveiligd bij de fakkeltocht. Dat is toch ongelooflijk, dat het zó moet, omdat geen bestuurder het lef heeft om een daad te stellen?

De ramp in de ramp is dat de bestuurders allemaal boter op hun hoofd hebben, en meegaan in het systeem dat al direct na de beving bij Huizinge is uitgerold. Commissie Meijer, Dialoogtafel, NCG en straks een onderkoning.

Ik schrijf dit stuk op persoonlijke titel. Na bijna 3 jaar, eerst bij Aardbevingen Groningen, en nu bij Houd Groningen Overeind, neem ik die ruimte. Want ik ben dit gekonkel echt spuugzat.

Samen sterk, dat betekent voor mij dat bestuurders breken met het bestuursakkoord en met de NCG. Terug naar de tekentafel.

Doorgaan met het uitrollen van dit bespottelijke systeem, dat van autonomie en democratie een lachterje maakt, betekent de voltooiing van wingewest Groningen – niet de bevrijding.

Nicolette Marié
scheidend hoofdredactrice HGO

Nú. Niet over tien jaar

Was het maar een rode kaart...
Was het maar een rode kaart…

Gisteren werd bekend dat NAM ‘veilig’ meer dan 27 miljard kuub gas denkt te kunnen winnen. Het is moeilijk om in het duistere brein van Shell- en Exxon-medewerkers te kijken, maar dit lijkt zo’n beetje de gedachtegang te zijn:

1) We leveren de BV Nederland een hoop centjes, dus vanuit die hoek geen klachten (en anders kunnen we nog dreigen met juridische stappen omdat we inkomsten derven)

2) We winnen flexibel en grijpen in zodra er een flinke beving plaatsvindt (“als het kalf verdronken is, dempt men de put”, of zoals wij dat bij Shell en Exxon zeggen: “hand aan de kraan” *)

3) We zetten kooiconstructies in sommige huizen om te voorkomen dat ze instorten, en als dat te duur is, gaan we slopen (maar de schade blijft komen, en die wijzen we bij voorkeur af)

Uiteraard buitelen de Groningers over elkaar om er schande van te spreken. Niks méér gas winnen. Minder! Heel veel minder! Klaar met NAM!

Ook politici roepen geïrriteerd dat het alleen maar omlaag mag gaan met die gaswinning. Jan Vos was daar vandaag bij Radio 1 zelfs bozig over. Die verontwaardiging is een beetje vreemd.

In de Prinsjesdagstukken 2015 heeft zijn collega Dijsselbloem voor de periode 2016-2020 33 miljard kuub per jaar laten noteren (pagina 33 van de EZ-begroting). Weliswaar met de kanttekening dat het kabinet eind 2015 een besluit over de toekomst van de gaswinning zou nemen – maar dat besluit is niet genomen. In plaats daarvan heeft de minister zich aan de uitspraak van de Raad van State gehouden. Die geldt tot er een nieuw besluit wordt genomen, ergens in dit jaar.

En nu? Krijgen we een herhaling van zetten? Gaan we weer fijn gasbingo spelen? Of komt de overheid over de brug met échte oplossingen voor de gedupeerde burgers in Groningen?

Overheid en onbehoorlijk gedrag

Laat ik onze eigen situatie als voorbeeld nemen. Na ruim anderhalf jaar heeft NAM / Commissie Bijzondere Situaties zonder enige hulp te bieden ons dossier gesloten. Ik heb begrepen dat de Nationaal Coördinator Groningen in een vrij laat stadium nog een halfhartige poging heeft gedaan om de boel vlot te trekken.

Ik probeer me voor te stellen hoe dat is gegaan:

NCG-medewerker (loopt naar het secretariaat van NAM / Commissie, dat toevallig in hetzelfde pand zit): “Hé, hoi, hoe gaat-ie? Nog iets leuks gepland voor dit weekend?”

NAM / Commissie: “Hoipipeloi. Ja, beetje relaxen, drukke week achter de rug. Veel ingewikkelde dossiers, veel mensen afgewezen.”

NCG-medewerker: “Ach, wat naar voor je… Nou, dan houd ik het kort. Kijk, deze mensen hebben geklaagd, misschien dat jullie toch maar eens hun huis moeten laten taxeren… Is maar een ideetje hoor, voel je niet verplicht of zo.”

NAM / Commissie: “Taxeren? Nee, gaan we niet doen. En in gesprek gaan we ook niet. Dat dossier sluiten we af. Veel te veel gedoe.”

NCG: “OK, jammer dan. Samen lunchen?”

Over de gang van zaken bij de Commissie hebben we een aantal maal geklaagd. Eerst bij de Commissie, toen bij de overheid, onder andere bij EZ. Die gaf de klacht uit handen aan de NCG, en die gaf na ruim vijf maanden bij monde van Hans Alders een (ontwijkend) antwoord. Dat wij daar zo lang op moesten wachten, is natuurlijk absurd. Iedere dag telt als je in de penarie zit en duidelijkheid wilt!

Dat vindt gelukkig ook de Nationale Ombudsman, bij wie wij over het gedrag van EZ/NCG hebben geklaagd. Vandaag publiceerde de Ombudsman een rapport waaruit duidelijk wordt dat EZ en NCG zich in dezen niet behoorlijk hebben gedragen. Onze klacht is dus gegrond verklaard.

Aan de ene kant is dat een mooi signaal. De overheid moet de burgers in Groningen veel sneller duidelijkheid geven. Daarbij moet worden aangesloten bij wat de burgers écht nodig hebben. Dat is een loffelijk streven dat wel met de lippen wordt beleden, maar in de praktijk nauwelijks ten uitvoer wordt gebracht.

Want aan de andere kant zijn onze problemen nog helemaal niet opgelost – en de problemen van vele duizenden andere Groningers ook niet. Onze huizen zijn als gevolg van de gaswinning beschadigd en onveilig, en daardoor slecht of niet verkoopbaar. We moeten vechten voor iedere cent schadevergoeding. En onze leefomgeving staat zwaar onder druk.

De overheid, lokaal, provinciaal en nationaal, luistert slecht en komt met flutoplossingen en extraatjes die nergens op slaan. Veiligheid en rechtvaardigheid – dáár gaat het om. Niet meer, en niet minder.

Het onrecht vreet aan de inwoners van de prachtige provincie Groningen. Zoals de nieuwe Commissaris der Koning René Paas onlangs in een interview op BNR Radio al stelde:

Groningen is behoorlijk mishandeld en dat moet worden rechtgezet.

Overheid en integriteit

Het ministerie van Economische Zaken en de Nationaal Coördinator Groningen hebben bij herhaling laten zien zich niet dienstbaar aan de burger op te stellen. Ook integriteit staat bij hen niet hoog in het vaandel.

Zo worden schrijnende gevallen door de overheid (Onafhankelijk Raadsman en burgemeesters bevingsgebied) doorgeleid naar een commissie die door de veroorzaker van de ellende (NAM) is ingesteld. Het geld voor de eventuele hulp van die Commissie Bijzondere Situaties komt dan ook van NAM. De commissie beschikt niet eens over een eigen bankrekening. En op beslissingen van de commissie heeft de overheid, in casu de NCG, blijkbaar geen enkele invloed.

Maar zelfs als de NCG wél invloed heeft, maakt dit instituut vreemde keuzes. Zo werd recent bekend dat enkele casemanagers die tot eind 2015 namens NAM het leven van ‘complexe gevallen’ zuur maakten, per 1 januari 2016 door NCG zijn ingehuurd om diezelfde complexe gevallen nu vanuit de overheid te ‘begeleiden’.

In feite is het publiek-private gasgebouw niet afgebroken, maar uitgebreid met een Loket Burgerpraatjes. En achter dat loket zitten de oude vertrouwde stakeholders de Groningers op de oude vertrouwde manier te zieken.

Een paar tips voor de overheid

Vele duizenden mensen staan met de rug tegen de muur. Zelf denk ik dat alleen de juridische weg nog soelaas kan bieden. En daarom moet er geld beschikbaar worden gesteld om rechtszaken te kunnen voeren. Geld dat het Rijk en de provincie wél in kas hebben, maar de vrijwel kaalgeplukte Groningers niet.

Tip 1 is dus: trek die portemonnee, en wel nú. Niet over tien jaar. Er gaan nú mensen kapot, er zijn nú concrete stappen nodig om af te dwingen dat situaties op fatsoenlijke en voor iedereen gelijke wijze worden opgelost.

Bij de afwikkeling van problemen laat overheidsinstantie NCG keer op keer steken vallen. Met de juiste (integere) mensen aan het roer kan dat misschien voorkomen worden.

Tip 2 is dus: trek integere mensen aan. Wees niet bang om reeds aangestelde mensen de laan uit te sturen als blijkt dat zij niet vanuit burgerperspectief redeneren, maar vanuit de belangen van Shell, Exxon en het Rijk. Zoek naar mensen met hoofd én hart. Die zijn er. Heus.

En tip 3 is er een in de categorie ‘kansloos’, maar ik noem hem toch:

Ontneem Shell en Exxon de concessie. Nú. Niet over tien jaar. Want veilig gaswinnen kan niet in Groningen. Het experiment moet stoppen.

* Hier een interessant artikel over het hand-aan-de-kraan-principe oftwel ‘traffic light approach’ zoals toegepast in Oklahoma, waar ook veel geïnduceerde bevingen plaatsvinden. Let op de genoemde magnitudes – die zijn veel te hoog voor de situatie in Groningen! Bovendien stoppen bevingen en bodemdaling echt niet direct nadat gaswinning is stilgelegd.

Mijnbouwschade en het Burgerlijk Wetboek

wetboekSinds afgelopen zomer zijn we in Groningen twee bestuurlijke instanties rijker: de Nationaal Coördinator Groningen én de Commissie Meijdam. Beiden hebben het voornamelijk over ‘aardbevingen’, en daarmee spelen zij NAM (Shell en Exxon) in de kaart. Ik leg hieronder uit hoe ik tot die conclusie kom.

Burgerlijk Wetboek 6, Artikel 177, Lid 1

In de meeste uitlatingen van minister Kamp en de heren Alders en Meijdam komt het woordje ‘aardbevingsschade’ voor.

In het Tweede Advies van de Commissie Meijdam (dat als basis dient voor de plannen van NCG), wordt zelfs gesteld:

Daarnaast moet alle schade die ontstaat als gevolg van aardbevingen worden vergoed. Dat is een onomstreden en wettelijk bepaald gegeven.

Dat klopt. Maar tegelijkertijd geeft de Commissie hiermee een te beperkte voorstelling van zaken.

Hier volgt de letterlijke tekst van de wet:

BW 6 artikel 177 lid 1

De bodem in Groningen is voortdurend in beweging als gevolg van de gaswinning – op allerlei manieren. En al die bewegingen hebben effect op bijvoorbeeld het grondwaterpeil. Daarnaast is er ook nog wisselwerking tussen de bewegingen van de bodem en het type ondergrond (wat in extreme gevallen tot liquefactie leidt. Dit kan bij de dijken een probleem zijn.)

Iedere dag, ook als er géén beving heeft plaatsgevonden, ondergaan onze huizen de gevolgen van bewegingen in de bodem door exploitatie van de vele mijnbouwwerken die hier al ruim vijftig jaar het gigantische gasveld onder onze voeten leegzuigen.

En dat geeft iedere dag weer een beetje meer schade, want daar zijn onze huizen nooit op gebouwd. Zelfs als er in een straal van 20 km geen krachtige beving heeft plaatsgevonden, kan een huis na verloop van jaren ernstig beschadigd raken door beweging van de bodem als gevolg van mijnbouwexploitatie.

Niet-bevingsgerelateerd? Niet bij NAM/CVW

Een flinke scheur direct na een aardbeving wordt door NAM/CVW nog wel eens als A-schade gezien (‘bevingsgerelateerde schade’).

Maar als je hele huis langzaam wegzakt en scheurt, omdat het door de voortdurende beweging van de bodem uit z’n verband is getrokken, wordt het een ander verhaal.

Dan heet het al gauw een ‘complex geval’, met onder meer ‘zettingsschade’. En daar gaat NAM/CVW niet over.

Hans Alders ook niet, trouwens.

In een artikel in de Groninger Krant wordt dit nader verklaard:

Voor wat betreft zettingsschade, bodemdaling of peilwijzigingen ligt er geen rol voor de NCG. Wordt onomstootbaar vastgesteld dat schade is ontstaan door een van deze oorzaken is er een partij die verantwoordelijk kan worden gehouden. De huiseigenaren zullen dit zelf moeten opnemen en afhandelen.

NCG gaat dus écht enkel en alleen over ‘aardbevingsschade’. Het NCG-plan heet daarom ook ‘Aardbevingsbestendig en kansrijk Groningen’, en niet ‘Mijnbouwschadebestendig en kansrijk Groningen’.

Bij wie moet je dan wél zijn?

Wijst NAM/CVW de schade aan je huis af, dan kun je proberen je recht te halen bij de Commissie Bodemdaling Groningen.

Deze Commissie is, in tegenstelling tot NCG (die geheel onder EZ valt), een lekker ouderwetse publiek-private samenwerking tussen het Rijk en de provincie Groningen enerzijds, en NAM anderzijds.

NAM/Commissie Bodemdaling Groningen baseert zich op bodemdalingsmodellen van NAM, en heeft als taak vast te stellen:

  • Welke handelingen, werken of werkzaamheden zijn aan te merken als maatregelen die redelijkerwijs noodzakelijk zijn ter voorkoming, beperking of herstel van schade ten gevolge van bodemdaling door aardgaswinning.
  • Welke kosten, hetzij van vorenbedoelde maatregelen, hetzij anderszins (compensaties) zijn aan te merken als kosten welke de NAM overeenkomstig de regels van de bodemdalingsovereenkomst zal vergoeden.

In 2014 heeft de provincie Groningen van NAM/Commissie Bodemdaling Groningen voor ingediende claims een vergoeding van 4 miljoen euro ontvangen. (Het gaat daarbij vooral om kosten voor gemalen en de waterhuishouding.)

Het Rijk heeft geen claim ingediend in dat jaar, en dus ook niets vergoed gekregen.

Negentig particulieren dienden wél een claim in, maar kregen ook niks vergoed, want:

De Commissie is van mening dat er geen causaal verband is tussen de opgetreden bodemdaling en de gemelde schade aan de woningen.

Tja. Dat krijg je als de helft van de leden van zo’n Commissie is benoemd door het bedrijf dat de ellende veroorzaakt. Als NAM/CVW al niet wil vergoeden, dan NAM/Commissie Bodemdaling Groningen ook niet.

Addertjes onder het gras

NAM zou NAM niet zijn, als er niet wat extra schotten tussen Groningers en BW 6 Artikel 177 lid 1 waren geplaatst.

Hier volgt het huidige, zeer ontmoedigende NAM-protocol:

Stap 1: Schademelding NAM/CVW

Je meldt je schade bij NAM/CVW, de VEROORZAKER van de schade.

NAM/CVW stuurt eigen inspecteurs om poolshoogte nemen. Die constateren: de schade is ‘niet-bevingsgerelateerd’.

Er komen andere oorzaken op tafel, zoals ‘zetting’, ‘slappe bodem’, ‘constructiefouten’, ‘achterstallig onderhoud’ en ‘ouderdom’.

Je huurt eventueel nog een contra-expert in, op kosten van NAM/CVW. Die krijgt veel minder uren vergoed dan de expert van NAM/CVW, maar doet toch zijn best.

Er volgt een verbeten gevecht.

NAM/CVW houdt voet bij stuk. De schade is en blijft ‘niet-bevingsgerelateerd’.

Stap 1a: Naar de rechter

De gang naar de rechter is voor mensen in Groningen vrijwel onmogelijk. Het gemiddelde inkomen in Groningen is niet zo hoog, en een rechtsbijstandsverzekering afsluiten is er ook niet meer bij. Staatssecretaris Dijkhof wil bovendien geen apart fonds hiervoor instellen.

De facto is Stap 1a voor het merendeel van de gedupeerden niet haalbaar.

Stap 2: Voorlopige uitspraak NAM/Commissie Bodemdaling Groningen

NAM/CVW verwijst je naar NAM/Commissie Bodemdaling Groningen. Daar klop je aan, en je vraagt om een onderzoek.

Uit dat onderzoek blijkt, hoe verrassend, dat de schade niet het gevolg is van bodemdaling. De voorlopige uitspraak luidt: claim afgewezen.

Stap 3: Naar de TCBB (Technische Commissie BodemBeweging)

Helaas heeft de TCBB slechts een adviserende functie. Bovendien zijn die adviezen niet bindend voor NAM/Commissie Bodemdaling Groningen.

Je gaat dus naar de TCBB, die geeft advies, en dat advies wordt genegeerd. Einde stap 3.

(Het lijkt misschien alsof dit allemaal in moordend tempo gebeurt, maar in werkelijkheid is een gedupeerde die bij stap 3 is aanbeland, al een paar jaar bezig.)

Stap 4: Definitieve beslissing NAM/Commissie Bodemdaling Groningen

Je zet dóór en vraagt om een definitieve beslissing van de NAM/Commissie Bodemdaling Groningen. Dat wil de Commissie je wel geven, maar dan moet je eerst “toetreden tot de Overeenkomst Groningen – NAM”.

In artikel 10 van die overeenkomst staat dat je afstand doet van het recht om op een andere wijze vergoeding van NAM te verlangen.

Je tekent bij het kruisje, NAM/Commissie Bodemdaling Groningen wijst je claim definitief af, en dat is dat.

Geen vergoeding, geen rechten. Zo doen we dat, in wingewest Groningen.

Dankzij NCG beter toegang tot het recht?

Ik heb een paar hele magere bewegingen in de goede richting bespeurd in het conceptvoorstel van NCG, dat vandaag online is verschenen:

De NCG vindt het belangrijk dat aardbevingsgedupeerden op adequate wijze hun schade kunnen verhalen. Daarom zal de NCG in overleg met betrokken partijen bekijken op welke wijze voorzien kan worden in adequate juridische bijstand ter aanvulling op de bestaande mogelijkheden en de reeds ontwikkelde protocollen bij schade en preventie.

En:

De Tcbb is een onafhankelijke commissie die adviseert over het verband tussen opsporing, winning van delfstoffen en bodembeweging. Wanneer schademelders bij de Commissie Bodemdaling geen positieve uitspraak krijgt over de connectie tussen schade en bodemdaling door gaswinning, kunnen ze zich wenden tot de Tcbb. De Arbiter aardbevingsschade kan uitspraken van de Tcbb betrekken in de uitspraak.

Blijkbaar ziet NCG in dat stap 1a (de gang naar de rechter) een volwaardige stap moet zijn. Dat is fijn, al wil ik wel graag weten wie de betrokken partijen zijn waarmee NCG gaat praten over juridische bijstand. Want als een van die partijen toevallig NAM heet, dan houdt het op.

Wat mij niks zint is dat er geen enkele inclinatie bij NCG is om het schadeprotocol uit de handen van NAM/CVW en NAM/Commissie Bodemdaling Groningen te rukken. Een schadeprotocol onder leiding van onafhankelijke (écht onafhankelijke, dus niet ‘Gronings’ onafhankelijke) instanties zou het aantal ‘complexe gevallen’ aanzienlijk verminderen.

Wel voegt NCG een ‘arbiter aardbevingsschade’ toe. (Let op, deze had dus ‘arbiter mijnbouwschade’ moeten heten.)

Met de instelling van een arbiter hebben NAM en CVW al ingestemd. Ons is weer eens niks gevraagd.

Maar, belooft NCG: de uitspraak van zo’n arbiter zal voor NAM bindend zijn, en voor particulieren niet.

Dat is NCG geraden ook.

Een bindende uitspraak van een arbiter zou betekenen dat er een extra schot tussen ons en Burgerlijk Wetboek 6 Artikel 177 lid 1 wordt geplaatst.

Dat zou heel raar en misschien ook illegaal zijn. Tussen ons en het Burgerlijk Wetboek mogen zelfs Kamp en zijn kornuiten niet komen. (Nog niet.)