Opdringerige, onhebberige mensen*

kafkaU heeft lang niet van me gehoord (en dat terwijl sommigen van u herhaaldelijk om een nieuw stuk vroegen – kennelijk voegt het iets toe, wat ik op dit hoekje van internet doe).

Mijn ‘stilte’ had redenen.

De belangrijkste reden is deze: een mens kan maar een bepaalde mate van samenloop van ongunstige omstandigheden verdragen. Gaat er langere tijd op veel fronten iets mis, dan kan zelfs iemand met jarenlange ervaring in het relativeren van de dingen des levens, daar aan onderdoor gaan.

Om dat te voorkomen, moest ik even pas op de plaats maken.

Helaas is de bezinning deels weer tenietgedaan door de gebeurtenissen van de afgelopen weken. Ik zal proberen er genoeg humor in te stoppen om het verteerbaar te maken. (Humor verkóópt, al weet ik niet wat ik zou willen verkopen. Ja, een optater, aan de meelezende bestuurlijke bobo’s en NAM-directeuren. Maar dat terzijde.)

Gezelligheid kent geen tijd

Op zondag 16 augustus toog ik naar Zeerijp, waar op de openbare weg bij de boorlocatie een bijeenkomst was georganiseerd om de beving bij Huizinge te herdenken.

Ik was van plan een uurtje of wat bij te kletsen met andere gedupeerden, en dan huiswaarts te keren om de zomervakantie samen met mijn gezin in alle rust af te sluiten. Het liep anders: een beveiliger reed een medegedupeerde aan.

Omdat er een en ander moest worden geregeld voor het slachtoffer (familie inlichten, ziekenhuis) was ik al met al pas ’s avonds laat weer thuis.

Ik was doodmoe, Twitter en Facebook explodeerden van terechte verontwaardiging, onze kinderen lagen al op bed (dus geen gezamenlijke afsluiting), en de volgende dag moest ik vroeg op, want school zou weer beginnen.

Leuk is anders. (Leuk was op die dag al drie volle jaren anders.)

Wie zullen we nu weer eens bellen?

Afgelopen zomer hebben we veel geluisterd naar podcasts van oude uitzendingen van Ronflonflon (weergaloos goede VPRO-radioproductie uit de jaren tachtig, met Wim T. Schippers).

Terwijl ik aan het begin van het nieuwe schooljaar bij EZ, provincie Groningen en gemeente Delfzijl informeerde wanneer er nou eens antwoord kwam op onze klacht over de Commissie Bijzondere Situaties d.d. 11 juni 2015, moest ik in eerste instantie denken aan de absurdistische sketches uit Schippers’ programma. In tweede (en derde, en vierde) instantie dacht ik enkel nog aan Kafka.

Een en ander staat in dit online krantenartikel beschreven.

Er werden niet alleen bestuurswettelijke termijnen overschreden en verbindingen verbroken omdat ik zou schelden (quod non), er werd ook ambtelijk geklaagd over ‘complexe materie’, en er werd moederlijk met me meegedacht (“Natuurlijk wilt u zich veilig kunnen voelen in uw eigen huis”).

Dit alles zonder dat daar een CONCLUSIE of RESULTAAT aan werd verbonden.

Al met al was het een potje verantwoordelijkheid afschuiven waar ik niet goed van werd.

Tel daar eens bij op dat de Commissie ons eind vorige week per brief eraan herinnerde dat het dossier woensdag 26 augustus 2015 (morgen dus) gesloten zou worden als wij niet akkoord gingen met het aanbod.

Da’s geen onschuldig spelletje Kafka meer. Da’s openlijk treiteren.

Een handjevol individuen, door overheidsinstanties gevraagd om een bestuurlijke regeling uit te voeren, sluit een dossier, eenzijdig, zonder hoor en wederhoor te hebben toegepast, terwijl er een officiële klacht loopt bij diezelfde overheidsinstanties.

En het dossier blijft alleen open als wij in onze wanhoop met dat idiote voorstel akkoord gaan. (Durf ik het te zeggen? Ja, ik durf het te zeggen: dat zou CHANTAGE zijn.)

Zoals alle brieven die wij van de Commissie krijgen, was de opsteller ervan dhr. Benus. Hij hangt in zijn vrije tijd de secretaris uit bij die Commissie, maar verder doet hij iets betaalds bij de GGD. Daarom heb ik hem telefonisch bij de GGD proberen te bereiken.

Dat WIL ik overigens helemaal niet (de GGD bellen). Met die hele GGD heb ik niks te maken. Ik wil de mensen spreken die verantwoordelijk zijn voor de regeling schrijnende gevallen. Ik wil dat ze me persoonlijk uitleggen waarom échte hulp in ons geval niet geboden wordt, en in andere gevallen wél. (Ik spreek wel eens iemand…)

Ook wil ik weten wat nu de status is van die schimmige Commissie. Ruim een jaar na het instellen van deze ‘tijdelijke oplossing’ zitten daar nog altijd dezelfde poppetjes in. Hebben ze nou al eens een rechtspositie? Is er een toezichthouder? Waarom is die Commissie voor de provincie volgens zeggen ‘een groot zwart gat’? Bij wie kunnen Groningers terecht als ze er met die Commissie niet uit komen?

(En zeg nou niet: bij de Onafhankelijk Raadsman, want die is adviserend lid van die Commissie. En zeg ook niet: bij Hans Alders, want die kent Jos Aartsen, prominent lid van de Commissie én bestuursvoorzitter UMCG, nog uit zijn tijd als voorzitter Raad van Toezicht UMCG – en met ouwe-jongens-krentenbrood zijn we in Groningen niet geholpen.)

Het zou allemaal niet zo erg zijn, als je die Commissie maar links kon laten liggen. Helaas is het de énige bestuurlijke regeling waar Groningers terecht kunnen als ze het allemaal niet meer kunt bolwerken: ziekte, werkloosheid, echtscheiding, een kapot huis dat niemand koopt voor een fatsoenlijke prijs, de dreiging van zwaardere bevingen, geïnstitutionaliseerde terreur in landsbelang.

Enfin, dhr. Benus bleek op vakantie, en wat de telefoniste van de GGD ook probeerde, ze kreeg niemand “van zijn afdeling” te pakken.

Ik stuurde daarom een mail naar maar liefst DRIE verschillende e-mailadressen. Enkele dagen later ontving ik, voor het eerst dit jaar, zowaar de gevraagde ontvangstbevestiging via een van die adressen (overigens niet het mailadres dat onderaan de brief stond, en waarvandaan ik al eens een foutmelding heb ontvangen).

Of daarmee de kous af is, en dat dossier dus open blijft: ik heb geen idee.

Zelfs de contactpersoon van de Nationale Ombudsman, aan wie ik na wat soebatten en Twitteren alles rondom de klacht heb mogen sturen, merkte op dat die laatste brief van de Commissie ‘wel érg bijzonder’ is.

Binnenkort ook bij u in het theater

Eens zien, wat heb ik verder nog voor grappigs meegemaakt?

Oh ja, op 19 augustus woonde ik met enkele medegedupeerden de theatervoorstelling van de Nationaal Coördinator Groningen in het Provinciehuis bij.

We vonden het een zeer meeslepende voorstelling (wat kan die Hans Alders goed acteren zeg, die heeft echt zijn roeping gemist). We leefden ons helemaal in, met een lach, een kuch, zo af en toe een uitroep.

Ik heb zelf die middag naar voren gebracht dat burgers die bij de Nationale Ombudsman klagen over de bestuurlijke spaghetti rondom de gaswinning, daar in eerste instantie te horen krijgen dat ze met die klacht naar dhr. Alders moeten gaan. Naar een acteur! Dat kán toch niet, in een rechtsstaat?

Het leek me dat de andere bezoekers van het theater dat wel een nuttige inhoudelijke aanvulling op het stuk zouden vinden. Want hoewel vermakelijk, dreigde het geheel na verloop van tijd te verzanden in abstracties over “objecten” uit de “bestaande voorraad” die moeten worden getoetst aan de “witte versie van de NPR” (of was het nu de groene versie?), en semantisch geneuzel over het woordje “slechts”.

(Tip voor de acteurs: pas als jullie de tekst he-le-maal uitonderhandeld hebben met de regisseur, beginnen aan de opvoering. Niet op het toneel nog kissebissen over woordjes, dat staat niet professioneel.)

Jammer genoeg werd onze belangstellende participatie niet op prijs gesteld. Toen het publiek op de eerste rang (of waren dat ook acteurs?) ons “te rumoerig” vond, werden we prompt van de publieke tribune verwijderd.

Slachtofferhulp

De laatste anekdote uit mijn turbulente leventje betreft een brief van Slachtofferhulp Nederland. Zij bleken van de politie te hebben vernomen dat ik onlangs betrokken ben geraakt bij een ingrijpende gebeurtenis.

Even dacht ik dat er een kentering had plaatsgevonden. De directie van Shell en Exxon (deel van de kleptokratische criminele organisatie die wereldwijd hele grote brokken maakt) was eindelijk opgepakt. De overheid was tot inkeer gekomen en zag in dat het dagelijks leven voor mijn man en mij, en voor vele medegedupeerden, los van de gaswinningsellende al één lange reeks kleine en grote crises is.

Iemand had gesnapt dat de dagdagelijkse kleine en grote crises extra op scherp worden gezet door het feit dat veiligheid en zekerheid ons in Groningen in landsbelang zijn ontnomen.

Ja, ik dagdroomde werkelijk dat Slachtofferhulp ons met eindeloos veel liefde en geduld zou bijstaan om ons recht te halen.

Kosteloze hulp, stond er immers in de brief, en voor mijn geestesoog zag ik al een dik rapport van een onafhankelijke bouwkundige verschijnen, waarin exact stond vermeld hoe het met de fundering en constructie van ons huis is gesteld. (Dat is de Heilige Graal voor veel Groningers die in gevecht met de NAM verwikkeld zijn.)

Op praktisch gebied, zo beloofde Slachtofferhulp, konden ze ons helpen met het invullen van formulieren van externe instanties.

Handig, mijmerde ik, want hoewel mijn man en ik ons best doen om het hoofd boven water te houden, komt er een tijd dat het geld óp is, en dan is het wel fijn om te weten dat er iemand is die voor ons de bijstandsformulieren wil invullen.

Dat kunnen wij zelf namelijk niet. Wij zijn daar nooit mee in aanraking gekomen, wij hebben geen verstand van dat soort zaken. Wij hebben sowieso geen verstand.

Als we dat wél hadden, was dit alles niet gebeurd. Dan zaten we niet muurvast in een beschadigd, onverkoopbaar huis in het economisch zwakste deel van de BV Nederland. Dan hadden wij óók ‘maatschappelijke relevantie’.

En toen sloegen zomaar eventjes de stoppen door, en tot grote schrik van de poes rolde er een woedende tirade uit mijn mond:

“Dat is toch wat jullie willen horen, bestuurlijke bobo’s en NAM-directeuren – dat het ONZE SCHULD is? Dat het instorten van het kaartenhuis niet komt door falend overheidstoezicht en buitenproportionele invloed van multinationals op datgene wat in dit achterlijke land doorgaat voor ‘visie’, maar door ons, de miertjes van mensen die toevallig bovenop het Groningenveld leven? Dat alles wat hier gebeurt ‘eigen schuld, dikke bult’ is. Toch? Toch?”

Pas later, toen de poes weer gekalmeerd was (en ik ook), begreep ik de werkelijke reden waarom Slachtofferhulp contact had gezocht:

Ik was getuige geweest van de aanrijding bij Zeerijp.

Zucht.

Ik geef toe, dat was een ingrijpende gebeurtenis. Al twijfel ik wat ik erger vind, de beveiliger die een dot gas gaf, of de politie die deze zaak steevast duidt als een ‘verkeersongeluk’.

 

* “Opdringerige, onhebberige mensen” is een van de vele wanhoopskreten van de getergde hoofdpersoon K. in “Het Proces”, van Franz Kafka. Volgens een ambtenaar van EZ / Overheidsdienst Groningen is dit boek ‘standaardkost voor ambtenaren – want zo moet het niet’. Waarvan akte.

 

Samen Groningen naar de kloten helpen

spin-aldersDe onderstaande tekst sprak ik op 1 mei 2015 uit tijdens het 1 mei Solidariteitsfestival op het Spuiplein te Den Haag. (Check ook de andere sprekers – wij vechten tegen dezelfde partijen en bedrijven!!!)

Ik heb er wat linkjes in gezet om een en ander te verduidelijken.

Op 2 juli 2014 bestond het Shell Technology Centre in Amsterdam een volle eeuw. Bij die gelegenheid hield Ben van Beurden, de hoogste baas van Shell, ten overstaan van vele Invloedrijke Omes en Tantes, onder wie Koning (en vermoedelijk aandeelhouder) Willem-Alexander, een gloedvolle speech over de afgelopen honderd jaar.

Volgens hem waren het jaren waarin de mensheid door de technologie en techniek van Shell grote hoogtes heeft bereikt.

Volgens mij waren het ook jaren waarin wereldwijd vele oorlogen en conflicten zijn uitgevochten, mede omwille van de fossiele brandstoffen die Shell en soortgelijke bedrijven uit de grond halen.

Gewone burgers worden daar nogal eens de dupe van, maar een multinational als Shell weet altijd wel te profiteren van hoogoplopende ruzies tussen twee of meer landen.

In Nederland ontdekte Shell tijdens de Tweede Wereldoorlog bij het Drentse Schoonebeek een groot olieveld. Op dat moment was exploitatie wat lastig, om het eufemistisch uit te drukken. Maar na de oorlog stond de Nederlandse regering te popelen om met Shell en het Amerikaanse Exxon in zee te gaan. En dus was de Nederlandse Aardolie Maatschappij in 1947 een feit.

Enkele jaren later ontdekte de NAM het Groningenveld – een van de grootste gasvelden ter wereld. Een megavondst! Om de exploitatie daarvan in goede banen te leiden, werd de publiek-private samenwerking tussen de Nederlandse staat en de multinationals vastgelegd in het zogenaamde gasgebouw, dat deels buiten de wet staat en waar een klein groepje old boys tot op heden de dienst uit maakt.

De exploitatie verliep jarenlang probleemloos, en heeft van Nederland een ‘welvarend en sociaal land’ gemaakt.

Zonder de inkomsten uit aardgas hadden we de afgelopen decennia niet van die mooie regelingen kunnen opzetten voor iedereen die om wat voor reden dan ook niet kon werken. Zonder dat geld hadden we nooit zoveel kunnen investeren in onderwijs. Dan hadden we geen hoogwaardige kenniseconomie gehad, en ook geen stabiele middenklasse die zich kan wentelen in méér luxe dan alle generaties hiervoor.

Zonder aardgasbaten was Nederland waarschijnlijk lang een suf aardappel- en knollenland gebleven.

Er zitten echter altijd meerdere kanten aan een verhaal, al willen old boys zoals Ben van Beurden daar niet van horen. Feiten die hem niet goed uitkomen, laat hij gewoon weg.

In zijn speech van juli 2014 wijst hij bijvoorbeeld op enkele grote problemen van onze tijd, zoals armoede, klimaatverandering en luchtvervuiling.

Hij vertelt er niet bij dat armoede in grote delen van de wereld het bijproduct is van de eerder genoemde oorlogen en conflicten over fossiele brandstoffen. Ook omzeilt hij handig het gegeven dat klimaatverandering en luchtvervuiling voor een belangrijk deel te wijten zijn aan de verbranding van de fossiele brandstoffen die hij in zijn toko verkoopt.

Wel praat hij graag over de oplossing die Shell voor al die problemen heeft. En dat is, je raadt het al: aardgas.

Want aardgas is nét een tikkeltje schoner dan kolen en olie, de brandstoffen die de afgelopen honderd jaar het meest in trek waren. En toevallig kan Shell heel veel aardgas leveren. Een afzetmarkt vinden is geen punt. Shell heeft een groot netwerk binnen politiek, overheid en wetenschap. Die zullen dat aardgas wel eventjes bij boeren, burgers en buitenlui door de strot duwen.

Making a Difference

Voor Ben valt dit allemaal onder de noemer ‘Making a Difference’.

Of aardgas het verschil maakt, betwijfel ik, maar het pro-gaswinningsnetwerk van de old boys… nou en of! Daar weten wij in Groningen alles van!

Kijk, we hebben in Groningen te maken met een industriële ramp. De gaswinning veroorzaakt ondiepe bevingen, die door de complexe samenstelling van de Groningse bodem een opmerkelijk schadelijk effect hebben.

Tienduizenden huizen zijn reeds beschadigd, sommige zijn zelfs gesloopt. Eeuwenoude monumenten staan in de stutten. Het toekomstperspectief van honderdduizenden Groningers is voorgoed veranderd.

Bij gelijkblijvende winning is er een grote kans op bevingen met hele stevige grondversnellingen. Daar zijn de huizen, flats, scholen, ziekenhuizen, kerken, kantoorgebouwen en fabrieken in Noordoost-Groningen en een flink deel van de stad Groningen niet op gebouwd.

Als zo’n stevige beving zich voordoet in de buurt van een plaats als Delfzijl, Hoogezand-Sappemeer of Groningen, zullen heel veel gebouwen instorten, met doden en gewonden als gevolg.

Om te voorkomen dat dat gebeurt, moeten 152.000 huizen en 18.000 overige gebouwen worden versterkt. Op basis van de huidige conceptnorm voor bevingsbestendig bouwen kost dat zo’n 30 miljard euro. Dat is een hoop geld, voor een handjevol ouwe bakstenen. Daar kun je beter een bank mee redden. Dan heb je namelijk gelijk een plek waar je weer wat old boys kunt stallen.

Regeren is vooruitzien, dat weet elke multinational

Hoe kunnen de Nederlandse staat, Shell en Exxon onder dat immense bedrag uit komen? Nou, bijvoorbeeld door die bouwnorm naar beneden bij te stellen – dan hoeft er voor de wet minder drastisch te worden versterkt.

Een andere optie is om huizen op te kopen op basis van de WOZ-waarde, die in het bevingsgebied de afgelopen jaren sterk is gedaald. Opgekochte huizen kun je leeg laten staan, en dan hoef je niet te versterken. Dat scheelt weer.

Een derde optie is om de gaskraan fors dichter te draaien. Volgens Staatstoezicht op de Mijnen neemt de kans op zwaardere bevingen in dat geval snel af, al zal de bodem nog lang onrustig blijven:

12 miljard

Bron: Reassessment of the probability of higher magnitude earthquakes in the Groningen field, SodM, januari 2013 – een onderzoek waarover voormalig inspecteur-generaal Jan de Jong in dit van harte aanbevolen stuk in het Financieele Dagblad zegt:

Als wij dat onderzoek niet zelf hadden gedaan dan was waarschijnlijk nu nog altijd niet duidelijk geworden hoeveel gevaar de gaswinning veroorzaakt.

Jan de Jong is overigens in 2014 vervangen door old boy Harry van der Meijden, die ruim 30 jaar bij Shell heeft rondgehangen, onder andere in Nigeria.

Het dichtdraaien van de kraan heeft grote gevolgen voor de Nederlandse schatkist, en voor de Nederlandse energiehuishouding. Onze overheid loopt al jaren aan de leiband van Shell en Exxon. Er zijn nauwelijks duurzame energiebronnen ontwikkeld. Wel is er een gasrotonde gebouwd, zodat we aardgas kunnen blijven importeren en exporteren, lang nadat ons eigen aardgas op is.

Kortom: Nederland is met behulp van aardgas klem gezet, en daar betaalt Groningen het volle pond voor.

Tot slot nog een opmerking over solidariteit – ik ben hier tenslotte op een Solidariteitsfestival.

In het meest ideale geval betekent solidariteit dat je elkaar in staat stelt om van het verblijf op aarde een leerzame ervaring te maken, met meer ups dan downs, zonder dat dit ten koste gaat van de mogelijkheden van toekomstige generaties om hetzelfde te doen.

In het slechtste geval betekent solidariteit dat de ene old boy de andere old boys te hulp snelt als zij in de problemen raken. En daarom verbaast het mij niet dat PvdA-er Hans Alders, die als Commissaris der Koningin nog in het gasgebouw gezeten heeft en zich tegenwoordig actief bezighoudt met het lobbyen voor de belangen van de gasindustrie, is benoemd tot Nationaal Coördinator Groningen.

Waar Hans Alders zijn energie in stopt

In zijn hoedanigheid van Nationaal Coördinator Groningen mag Hans straks fijn knopen doorhakken. Daartoe krijgt hij alle ruimte, want het herstel van Groningen is opgenomen in de Crisis- en Herstelwet. Dat betekent in theorie dat Hans als een soort onderkoning mensen uit hun huis kan laten zetten, om vervolgens te bepalen of hun huis gesloopt wordt, of van een stalen kooiconstructie wordt voorzien.

Ik denk dat Ben erg blij is met de benoeming van old boy Hans. Ook PvdA-er Dick Benschop, die als president-directeur van Shell Nederland binnen het gasgebouw op ten minste twee plekken aanschuift, namelijk de Maatschap Groningen en GasTerra, zal zijn partijgenoot met open armen ontvangen.

Samen Groningen naar de kloten helpen, zodat de laatste druppels aardgas uit de grond kunnen worden gepompt – dat schept immers een band!

Maar voor gedupeerde Groningers is dit de zoveelste klap in het gezicht. Dachten we bij de recente provinciale verkiezingen eindelijk afgerekend te hebben met de PvdA, komen die doorgedraaide sociaal-democraten er via de achterdeur gewoon weer in, met méér zeggenschap dan ooit.

ECHTE solidariteit en de Partij van de Arbeid: het blijft vloeken in de kerk.

Hopen en verwachten, maar niet luisteren

mobiel-tankenparkOp de dag dat in de pers breed werd uitgemeten dat niet 30.000, niet 90.000 maar 152.000 woningen en flats in het gaswingebied (70% van het totaal) ingrijpend moeten worden verstevigd om instorten bij zware bevingen te voorkomen, gebeurden er dingen en werden er uitspraken gedaan die feilloos aantonen hoe weinig lokale bestuurders kunnen of durven inbrengen tegen het geweld van EZ, Shell en Exxon, en hoe groot de afstand tot de burger is.

Hopen en verwachten

Allereerst verklaarde PvdA-gedeputeerde William Moorlag met een verbeten gezicht dat het ministerie van Economische Zaken en de NAM hopen en verwachten dat het KNMI de krachten van de aardbevingen op een laag niveau kan gaan vaststellen – zodat mogelijk nog maar de helft van het genoemde aantal woningen verstevigd hoeft te worden.

Van Moorlag, die uit het bevingsgebied komt, wil ik nog wel geloven dat hij die hoop vooral koestert omdat hij Groningen een warm hart toedraagt. (Niet dat hem daarmee zijn klunzige opmerking vergeven is. Verre van zelfs.)

Maar zijn partijgenoot Dick Benschop, die na ruim 16 jaar fulltime piketdienst in Den Haag het pluche verruilde voor een leuke functie bij Shell, heeft 7,5 miljard klinkende redenen om een andere uitkomst te verwachten.

Dat zit zo.

Shell is aansprakelijk voor de helft van de schade. De andere helft neemt Exxon voor zijn rekening.

De kosten voor het aanpakken van 152.000 woningen en zo’n 18.000 andere gebouwen worden geschat op 30 miljard euro. Dat bedrag komt ten laste van Shell en Exxon.

Deze multinationals kunnen het geld makkelijk missen, gezien het feit dat ze in 2014 respectievelijk 15 miljard en 32,5 miljard dollar winst hebben gerealiseerd.

Maar waarom zouden ze? Wie dwingt hen? Vanaf het prilste begin hebben ze innige banden aangeknoopt met politiek, kennisinstituten en overheidsinstanties. Eén zo’n vergaderingetje van de Maatschap Groningen en de norm voor bestaande bouw, die op dit moment in de concept-NPR de helft bedraagt van de norm voor nieuwbouw, wordt nóg eens gehalveerd.

En dan zijn Shell en Exxon voor zo’n 7,5 miljard euro per bedrijf klaar. Scheelt toch weer een slok op een borrel. Terwijl de Nationale Coördinator Groningen (PvdA-er Hans Alders wordt genoemd), geholpen door de bepalingen in de Crisis- en Herstelwet, de bezem door het Groningse woningbestand haalt, pompen onze Dick en onze Joost de resterende 600 miljard kubieke meter gas uit de grond.

Niks koers verleggen

Aan het begin van de middag volgde het bericht dat de Vennenflat, waarover ik al eerder schreef, een kolos uit de vorige periode van wederopbouw, in de aanloop naar de geplande sloop in 2019 óók verstevigd gaat worden.

Aan wie hebben we deze krankzinnigheid nou weer te danken?

Tot 1 juli aanstaande wordt Delfzijl bestuurd door PvdA-er Emme Groot. (Enkele dagen geleden hoorden we dat ook deze burgemeester ermee ophoudt. Eerder dit jaar stapte Eduard van Zuijlen van de gemeente Menterwolde al op.)

Onze Emme is geboren en getogen in Delfzijl. Hij praat altijd met passie over de havenplaats, heeft hier echt iets willen neerzetten.

Om die reden denk ik dat hij de laatste jaren vele malen met zijn vuist op tafel heeft geslagen. Hij MOET een keer door het lint zijn gegaan, zo niet aan de Dialoogtafel, dan toch in een één-op-ééntje met Henk Kamp.

Stond *ik* in Emmes schoenen, dan had ik het ouwejongens-krentenbrood in de vuilnisbak gegooid en geroepen:

“Zeg, lullo, we liggen echt niet meer op koers hoor. Die Vennenflat moet zo gauw mogelijk gesloopt, ’t is veel te gevaarlijk. Vervelend voor de bewoners en bedrijven, maar liever het ongemak van een snelle verhuizing dan de impact van versteviging, gevolgd door sloop. In dit geval gaan zowel veiligheid als kosten voor de baat uit. De beuk erin!”

Wie weet hééft onze Emme wel iets van die strekking gezegd. Misschien wel meerdere keren. Maar versneld slopen betekent dat er nog meer ‘maatschappelijke onrust’ ontstaat. Het betekent ook dat de gemeente Delfzijl moet toegeven dat het niks wordt met dat hele Koers2022.

Zou onze Emme daarom opstappen? Staat hij iedere avond in de armen van zijn vrouw te huilen, uit verdriet om wat zijn geliefde Delfzijl wordt aangedaan, of uit frustratie, omdat hij zijn nalatenschap, zijn bestuurlijke plannen ziet mislukken? Of allebei een beetje?

Pak de bezorgde burger maar op

Het derde bericht dat mij bereikte op deze spannende dag was dat Bram Reinders, bezorgde inwoner van Delfzijl, voor het NAM-tankenpark met aardgascondensaat in Farmsum was aangehouden.

Die tanks staan op een paar honderd meter van het appartementencomplex waar Bram met zijn vrouw woont. Hun appartement is beschadigd door de bevingen. En sinds de beving van 1,0 recht onder het tankenpark hebben ze er grote zorgen bij.

Want de tanks zijn helemaal niet gebouwd op de gevolgen van de gaswinning zoals die zich nu openbaren. Hoe groot de risico’s zijn, is niet precies bekend, althans, niet bij Bram en andere bezorgde burgers, en mogelijk ook niet bij onze Emme.

De NAM is wel héél voorzichtig met die tanks. Want na een beving van 2,3 op 25 februari j.l. in de buurt van Appingedam reden er opeens veel meer vrachtwagens dan normaal af en aan, onder politiebegeleiding. Ook wemelde het terrein van de mannetjes die metingen verrichten aan de tanks.

Op die dag toog Bram naar het gemeentehuis, en ik ben hem met enkele andere bezorgde inwoners van Delfzijl te hulp geschoten. We overvielen Emme – hij had weinig tijd. Zijn ‘bevingsambtenaar’ heeft ons nog wel een tijd aangehoord.

Afgesproken werd dat we contact zouden houden. Maar in de weken daarop reageerde onze Emme zó ontwijkend op allerlei vragen, dat de meesten van ons al geen zin meer hadden in een ‘constructief gesprek’.

Persoonlijk schoot het me ook nog eens in het verkeerde keelgat dat er op mijn berichten inzake de streken van de Commissie Bijzondere Situaties niet werd gereageerd. Niet. Als in: niks, noppes, nada.

Enfin, vandaag had Bram er genoeg van. Bij de Raad van State had hij rechter Drupsteen al horen zeggen dat de NAM z’n zaakjes niet goed op orde heeft. De NAM gaf toen toe dat er wel degelijk aandachtspunten zijn in verband met de veiligheid van het tankenpark.

En onlangs was het tankenpark drie hele dagen dicht voor groot onderhoud.

Maar tekst en uitleg geven over de risico’s, dát doet de NAM dus niet. En onze Emme ook niet.

Ik heb wel wat anders te doen

Zodra ik hoorde dat Bram was opgepakt, ben ik naar Delfzijl gereden om te kijken of ik wat voor hem kon doen. Toen ik het politiebureau uit stapte, zag ik recht tegenover me, bij de deuren van de raadzaal, onze Emme staan. Recht van lijf en leden, met ernstige stem, stond hij een verslaggeefster van de NOS te woord.

Ik liep erheen en ging erbij staan. Na afloop van het interview (dat over de Vennenflat en de NPR-norm ging) ontvouwde zich het volgende gesprek:

Ik: “Mijnheer Groot, ik wil u óók iets vragen. Wist u dat Bram Reinders is opgepakt?”

EG: “Nee, dat wist ik niet. Dat is een zaak van de politie.”

Ik: “Maar u bent hoofd van de politie. En u wéét hoe die man eraan toe is, welke zorgen hij heeft. Hoe staat het met de risico-analyse van het tankenpark?”

(Verslaggeefster vertrekt. EG draait zich om naar de raadzaal, klopt op de deur.)

Ik: “Geeft u mij geen antwoord?”

EG (draait naar rechts, kijkt me kort aan, begint te lopen): “U zou toch nog langs komen?”

Ik: “Ja, maar daar had ik geen zin meer in. Want ik heb u mails gestuurd. En u heeft ze ontvangen en geopend, ik wéét dat u ze heeft geopend. Maar u antwoordt niet eens.”

EG (loopt door, kijkt niet op of om): “Ik heb wel wat anders te doen.”

Ik (volg als een hondje, de irritatie zelve): “Ja, loopt u maar weg. Waarom reageert u niet?”

EG (buigt het hoofd, loopt dóór): “Ik heb wel wat anders te doen.”

Ik (schreeuwend, woedend nu): “Na 1 juli bent *u* hier weg. Maar wij zitten hier nog. Zonder risico-analyse! Bedankt, namens de burgers van Delfzijl!”

Verstandige beslissingen

Ondertussen blijkt Henk Kamp een bliksembezoek te hebben gebracht aan Groningen. Willem Groeneveld van Sikkom was iets te kritisch en kreeg prompt orders van de politie om op 100 meter afstand van de minister te blijven.

En de VVD-er zelf, stoïcijns als altijd, gooide er weer een paar maffe soundbites uit, die in Kor Dwarshuis’ Kamp Talk Radio niet zouden misstaan:

We moeten zorgen dat we verstandige beslissingen nemen met betrekking tot de omvang van de gaswinning en de manier waarop we gas winnen. Daarnaast moeten we die dingen doen, die nodig zijn om de huizen te versterken en om te zorgen dat de bewoners worden gecompenseerd voor alle overlast die ze ondervinden.

Ruim 2,5 jaar na de beving bij Huizinge, vele gasdebatten en een vernietigend rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid later, terwijl de bestuurlijke chaos zijn tol eist en de ene na de andere burgemeester opstapt, heeft de baas van mini-staat EZ het droogjes over ‘verstandige beslissingen’.

Werkelijk alles wat in wingewest Groningen bedisseld wordt, van het regenteske herenakkoord met de spiegeltjes en kraaltjes, de tandeloze Dialoogtafel en de onder-curatele-stelling van Groningen middels de Crisis- en Herstelwet tot aan de Nationaal Coördinator Groningen stinkt.

Het riekt naar ONMACHT van de kant van lokale en regionale bestuurders, en ONWIL van de kant van EZ, Shell en Exxon.

Wat nou burgerperspectief?

De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft bij het rapport een paar algemene aanbevelingen gegeven. Het kabinet heeft braaf beloofd om ze op te volgen.

Een van die aanbevelingen luidde:

Zorg dat het burgerperspectief structureel en herkenbaar meegenomen wordt in de besluitvorming door provincie en gemeenten een rol te geven.

Hoe een en ander precies moest worden vormgegeven, vertelde de Onderzoeksraad er niet bij. Dat werd blijkbaar, zoals dat zo leuk heet in bobotaal, ‘aan het speelveld overgelaten’.

Ik ben een flexibel persoon. Van veel zaken in het leven, ja van het leven zélf kan ik zowel voorkant als achterkant zien en waarderen.

Maar zoals het spelletje vandaag gespeeld werd, gaat mij te ver. En dan staan we, vermoed ik, nog maar aan het begin…

PS Bram is weer thuis. Zijn actie werd overgenomen door anderen.