Rechten? Daar doen we in Groningen niet aan

Basic RGBOmdat de CEO van Shell mij in het ongewisse laat over de urgente vragen die ik hem vorige week heb gesteld (blijkbaar is “Mijnheer Van Beurden Wacht Met Antwoord” een ezelsbruggetje voor Menselijkheid Verloochenend Burgervragen Wegwuiven Middels Aan-de-laars-lapperij), duik ik vandaag maar weer eens in een ander onderdeeltje van onze Kafkaiaanse verwikkelingen.

Het onderdeeltje dat ‘Commissie Bijzondere Situaties’ heet.

Mijn stuk over hun belachelijke besluit en mijn reactie daarop is door duizenden mensen gelezen. Ik kreeg tientallen mailtjes, soms ter mentale ondersteuning, soms met wanhoopskreten waarvan de haren mij te berge rezen.

(Note to self: Het kan altijd erger. Mijn hart huilt voor de mensen die door het abominabele gedrag van de gaswinners en de overheid nóg dieper in de ellende zijn geraakt dan wij.)

De brief aan de Commissie had ik onder anderen doorgestuurd naar de leden van de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken. Van één van hen kreeg ik het volgende zo op het oog bemoedigende antwoord:

In het volgende debat zal ik in ieder geval aandringen op een Commissie Bijzondere Situaties die mensen centraal stelt i.p.v. regels. Afgelopen jaar was er flink wat kritiek op het functioneren van de Commissie. Daar moet nu echt verandering in komen.

Lief hè? Maar van die Commissie natuurlijk geen wóórd.

Nou is me bekend dat de Wijzen uit het Noorden slechts 1x per drie weken bij elkaar komen om wat te babbelen over de zieligerds die aan hun goede zorgen zijn toevertrouwd. Bovendien vermoed ik dat Hunne Doorluchtigheden mijn bloed wel kunnen drinken, en dus graag zullen talmen. Maar toch…

Achttien (18!!!) dagen wachten met het beantwoorden van een nogal beklemmende brief van een als ‘schrijnend geval’ aangemerkte bevingsgedupeerde, terwijl in velerlei opzichten iedere minuut telt – dat staat deze hulpverleners niet fraai.

De voorloper van het governance gebouw

Voor ik enkele grootse onthullingen doe, neem ik u even mee naar het ‘governance gebouw’, oftewel de nieuw op te zetten Overheidsdienst Groningen. De leiding daarvan zal in handen zijn van Hans ‘Gaslobbyist’ Alders. Hij mag als Nationaal Coördinator Groningen het programma ‘Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen’ optuigen met vele bestuurlijke toeters en bellen.

Als uitgangspunt voor dat programma wordt het in januari 2014 op ondemocratische wijze tot stand gekomen bestuurlijk akkoord ‘Vertrouwen op Herstel. Herstel van Vertrouwen’ gehanteerd.

Dit akkoord, keurig ondertekend door Minister Kamp namens het kabinet, Commissaris Der Koning Max van den Berg namens de provincie Groningen en de burgemeesters van negen bevingsgemeenten, is de voorloper van de publiek-private samenwerking die binnenkort met het ‘governance gebouw’ tot volle wasdom moet komen.

Zoals u op pagina 9 van het bestuurlijk akkoord kunt lezen, financiert NAM het merendeel van de regelingen, waaronder het ‘fonds Speciale Situaties’.

Heel mooi natuurlijk, maar is dat akkoord juridisch wel netjes afgedekt? Want Bart van der Leemput, toenmalig directeur van NAM, heeft de brief waarin hij aangeeft dat NAM de beschreven bijdrage zal uitvoeren én financieren, niet ondertekend.

Ik herhaal: onder de brief van NAM staat geen handtekening.

Uit het bestuurlijk akkoord is Dialoogtafel Groningen gerold (naar model van de Alders-tafels). Verder zijn er diverse regelingen in het leven geroepen voor schadeherstel, waardedalingscompensatie, waardevermeerdering en leefbaarheid. Die regelingen functioneren matig tot slecht. (Hoe slecht, dat horen we ongetwijfeld na de zoveelste enquête van Dialoogtafel Groningen.)

Het ‘fonds Speciale Situaties’ is doorontwikkeld tot de Commissie Bijzondere Situaties, die in dialoogtafel-dialect “nooduitgang” heet, “voor mensen die écht klem komen te zitten”.

Bij mijn weten is een nooduitgang een nuttige uitvinding die ervoor zorgt dat mensen bij brand of andere calamiteiten veilig het pand kunnen verlaten. Daartoe is een nooduitgang gebonden aan allerlei wettelijke voorschriften.

Googelen wij op ‘nooduitgang’ en ‘wet- en regelgeving’, dan komen we al gauw terecht bij de Commissie Alders (hé, daar heb je hem weer!). Die heeft naar aanleiding van onderzoek naar de tragische brand in Volendam gemeld dat de regelgeving ten aanzien van brandpreventie weliswaar voldoende is, maar niet altijd eenduidig wordt geïnterpreteerd en gehandhaafd.

In gewone-mensentaal: de wet schrijft iets voor, maar mensen / instanties houden zich er niet altijd aan.

Zijn de Wijzen van het Noorden illegaal bezig?

De Commissie Bijzondere Situaties bestaat uit de volgende personen:

  • dhr. Aartsen, voorzitter Raad van Bestuur UMCG
  • mevr. Ten Brink-De Vries, directeur intergemeentelijke sociale dienst van Delfzijl, Appingedam en Loppersum en voorzitter Raad van Commissarissen woningcorporatie Wold en Waard
  • mevr. Van Leeuwen-Seelt, directeur NL projecten BV en vice-voorzitter Raad van Commissarissen woningcorporatie Lefier, alsmede lid Raad van Toezicht van Interzorg, De Zijlen, Noorderpoort en Biblionet Groningen

en als adviserend lid:

  • dhr. Klaassen, Onafhankelijk Raadsman schadeafhandeling gaswinning Groningen en voorzitter College van Bestuur Stenden Hogeschool

Het secretariaat is in handen van dhr. Benus, afdelingshoofd FOR GHOR bij GGD Groningen. (Zowel het e-mailadres als het postadres van de Commissie zijn te herleiden naar GGD Groningen.)

De voornaamste taak van deze dames en heren is om de vele schrijnende gevallen in het bevingsgebied een nooduitgang te bieden.

Wat mij als gedupeerde interesseert, is de wijze waarop zij de wetten en regels waaraan zij hun taak menen te ontlenen, interpreteren en handhaven.

Zoals ik een tijdje geleden in dit stuk aangaf, is mij in een persoonlijk gesprek duidelijk gemaakt dat de Commissie “niks” is. Geen club, geen vereniging, NIKS. Dhr. Benus heeft letterlijk gezegd:

Wij zijn geen rechtspersoon. We zijn gevraagd door de minister om dit te doen.

De Commissie is wél hartstikke onafhankelijk, aldus dhr. Benus. Alleen bij de oprichtingsvergadering is NAM aanwezig geweest. Dat lijkt logisch; NAM moet immers betalen voor alles wat voortvloeit uit de bindende adviezen van de Commissie. Daarom zal er vooraf vast een en ander zijn doorgesproken.

Uit gesprekken met andere gedupeerden van de Commissie heb ik begrepen dat NAM ook aanschuift bij verdere bijeenkomsten van de Commissie. Desgevraagd heeft dhr. Benus mij bezworen dat dat niet het geval is.

Toch had ik al in een vroeg stadium zo mijn bedenkingen bij de wijze waarop deze Wijzen uit het Noorden met hun belangrijke taak omgingen.

Zo lag ons papieren dossier (waarin ongelooflijk veel medische en financiële gegevens zijn opgenomen) tot aan onze ‘schrijnend-verklaring’ in een kantoorkast in de instelling waar onze casemanager overdag werkt. Deze instelling heeft NIETS met ons van doen. Ter geruststelling gaf de casemanager aan dat alleen zij de sleutel van die kast had, en dat ze voor geheimhoudingsplicht had getekend.

Dat kan wel zijn, maar ik vind het een nogal rammelende oplossing – temeer daar veel van onze gegevens ook op de e-mailserver van die maatschappelijke instelling staan. We hebben namelijk vooral per e-mail gecommuniceerd.

Inmiddels zijn we ‘schrijnend’ verklaard. Als het goed is, betekent dat dat ons volledige dossier uit die kantoorkast is overgeheveld naar de kluis van dhr. Benus.

Die kluis bevindt zich ten kantore van de GGD Groningen, en dat is óók al een instantie waar wij NIETS mee van doen hebben…

Maar wacht, we zijn er nog niet, kwa dubieuze praktijken inzake privacy.

Want in de aanloop naar de ‘schrijnend-verklaring’ zijn er ‘deskundigen op medisch, psychisch en/of financieel-economisch gebied’ ingeschakeld om de aangeleverde gegevens door te nemen en er een oordeel over te vellen.

Wij hebben geen idee wie deze deskundigen zijn, noch hoe zij met onze gegevens zijn omgesprongen. Welke protocollen zijn er gehanteerd voor de gegevensverwerking? En hoe is dat gewaarborgd?

Tot overmaat van ramp vermeldt NAM BV in het Meldingenregister van het College Bescherming Persoonsgegevens dat er “gegevens betreffende de gezondheid” worden verwerkt van gebruikers/eigenaren van objecten in het getroffen gebied.

Hallo? Privacy? Leef je nog?

Toen ik dit ontdekte, begonnen alle alarmbellen te rinkelen. Die Commissie zou toch niet…?

Daarom heb ik twee belangrijke stappen gezet.

Inzage in ons NAM-dossier

Met een beroep op ons recht op inzage heb ik bij NAM een kopie opgevraagd van alle gegevens die het bedrijf over mijn man en mij (en ons kapotte huis) heeft verzameld.

Na een keer of vijf aandringen, en het toesturen van een vrijwel volledig onleesbaar gemaakte kopie van onze paspoorten (want mevrouwtje Legal van NAM moest natuurlijk wel eerst verifiëren dat wij zijn wie wij zijn), kreeg ik uiteindelijk een dik pakket papieren toegestuurd.

In dat pakket trof ik een scan aan van het toestemmingsformulier dat wij hebben moeten invullen om in aanmerking te komen voor ‘behandeling’ (of is het ‘mishandeling’ ?) door de Commissie Bijzondere Situaties.

Die scan bevat de volgende informatie die niet voor de ogen van NAM-medewerkers bestemd is:

  • BSN-nummers
  • Al onze telefoonnummers
  • Geboortedata
  • Naam huisarts
  • Naam hulpverleningsinstelling medisch/psychisch
  • Naam bank
  • Naam hypotheekverstrekker

Toen ik hierover verontwaardigd twitterde, werd me aangeraden een klacht in te dienen bij het College Bescherming Persoonsgegevens.

En dat ga ik zeker doen – zodra ik weet wie verantwoordelijk is voor de gegevensverwerking.

Juridische vragen omtrent gegevensverwerking

Om te achterhalen wie verantwoordelijk is voor de grove schending van onze privacy, heb ik op 14 april j.l. een officiële brief gestuurd naar de casemanager – per adres van de maatschappelijke instelling waar zij werkt.

Die brief met juridische vragen vragen heeft de casemanager volgens eigen zeggen direct doorgestuurd naar de Commissie, “want ik ben ook maar ingehuurd”.

In de brief die ik op 13 mei naar de Commissie stuurde over hun beledigende aanbod, heb ik nogmaals op beantwoording van de vragen aangedrongen. De brief aan de casemanager heb ik ten overvloede bijgevoegd.

Tot op heden heb ik nog geen antwoord mogen ontvangen, en dus heb ik vandaag een herinnering op de bus gedaan. Daar heb ik een termijn van twee weken aan verbonden.

Na die twee weken kan ik verdere juridische stappen nemen – maar tegen wie?

Is de Minister van Economische Zaken hiervoor verantwoordelijk, omdat de Commissie door hem is ingesteld? Is NAM verantwoordelijk, omdat dat bedrijf voor deze regeling betaalt? Of zijn de casemanager, de secretaris en de Wijzen van het Noorden hoofdelijk aansprakelijk?

Publiek-private puinzooi

Het lijkt mij dat we pas naar het goedbedoelde “mensen centraal ipv regels” van het Tweede-Kamerlid kunnen gaan, als de publiek-private puinzooi van de huidige voorloper van het ‘governance gebouw’ MET ONMIDDELLIJKE INGANG wordt gestaakt en grondig wordt herzien.

Mijn ongevraagde maar dringende advies aan alle betrokken bestuurlijke bobo’s:

Ga na of er voldoende wettelijke onderbouwing is voor de ‘nooduitgang’ en andere elementen van het bestuurlijk akkoord.

En ALS er een wettelijke basis aan ten grondslag ligt (hetgeen ik ernstig betwijfel): ga na of de bijbehorende regelgeving eenduidig wordt geïnterpreteerd en gehandhaafd.

Tot slot: een dubbele oproep

1) Heeft u ook te maken (gehad) met de Commissie Bijzondere Situaties, neem dan contact met mij op. Ik zou graag tijdens een informele bijeenkomst met lotgenoten ervaringen uitwisselen, om elkaar tot steun te zijn en samen een vuist te maken. Uiteraard is uw privacy gewaarborgd. Ik schrijf hier uitsluitend openlijk over onze eigen lotgevallen. Dat is al erg genoeg.

2) Juridische ondersteuning zou mij, en vele duizenden andere gedupeerden zéér welkom zijn. Dit privacygedoe is nog maar één van de vele juridische hobbels waar wij in Groningen over struikelen. Wilt u (belangeloos – helaas heeft vrijwel niemand de financiële middelen om dit gevecht aan te gaan) uw juridische expertise inzetten voor de Groningers, neem dan contact met mij op. Het moet afgelopen zijn met dit gedonder. Ook Groningers hebben rechten – HELP ONS!