“Omstandigheden? Ik bepaal de omstandigheden!”

Napoleon BorstbeeldOmdat geen mens zonder toekomstperspectief kan, en het onze danig is aangetast door de Nederlandse staat, Shell en Exxon, fietste ik gisteren naar Loppersum.

Daar spraken vertegenwoordigers van centrale en regionale overheden, belangenbehartigers van uiteenlopende stichtingen, bedrijven en groepen en overige belangstellenden met elkaar over de ruimtelijke toekomst van Nederland, en meer specifiek Groningen.

Daarbij werd het jaar 2040 als stip aan de horizon gebruikt.

 

Waar staat Groningen over 25 jaar?

Hoe is de provincie dan ingedeeld, welke concrete antwoorden hebben we gegeven op de Grote Vraagstukken, zoals de energietransitie, de krimp op het platteland en de groei van de stad, het watermanagement, onze gezondheid en veiligheid, en bovenal: onze kwaliteit van leven?

Er werd levendig gediscussieerd, en ik heb er oprecht van genoten om een hele dag in het gezelschap te vertoeven van mensen die menen dat ijzer met handen gebroken kan worden.

Het is fijn om voor de verandering eens niet cynisch en wanhopig te zijn, en te sparren over bottom-up initiatieven. Het is leuk om je voor te stellen dat je het als burger voor het zeggen hebt, terwijl de overheid over zichzelf heen buitelt van bestuurlijke vernieuwingsdrang.

Interessant is ook om dat allemaal te plaatsen tegen de achtergrond van het feit dat Groningen bij de laatste verkiezingen een dappere en min of meer geslaagde poging heeft gedaan zich te ontworstelen aan een eeuwigheid cliëntelistische sociaal-democratie. (Lees: de PvdA een schop onder de kont heeft gegeven.)

Toch kriebelde er iets.

’s Avonds laat bladerde ik nog eens door mijn aantekeningen en de uitgedeelde documenten.

Toen ik de eerste oogst van het Jaar van de Ruimte bestudeerde, begon het te jeuken. Niet lang daarna welde de wanhoop weer in volle hevigheid op.

“Urgentie. Solidariteit. Versnelling,” mompelde ik, “Jaja, maar vooralsnog is de praktijk hier in Groningen héél anders. Mensen gaan kapot, door de bestuurlijke chaos die bijna met opzet lijkt te zijn gecreëerd.”

Ik surfte naar de website en merkte op dat Hans Alders vanuit het Comité van Aanbeveling meekeek naar de ruimte.

Prompt kreeg ik overal rode vlekken.

Want onze Hans is nogal van de old boys methode (top-down), getuige dit overzicht van alle potjes waar deze PvdA-er en ex-gasgebouwman in roert.

Bovendien is hij de naamgever van de Alderstafel, een vorm van nep-democratie die model heeft gestaan voor de Dialoogtafel Groningen.

En over die Dialoogtafel ben ik niet zo te spreken. Het is een overlegorgaan zonder enige beslissingsbevoegdheid, waar een handjevol vertegenwoordigers van goedbedoelende en vaak withete belangengroeperingen het onder leiding van nog meer old boys à la Hans moet opnemen tegen het grove geschut van EZ en de NAM.

Dat werkt niet, en daar schreef ik eerder dit en dit over.

Terwijl ik met alle macht het cynisme over zoveel toevalligheid de kop in probeerde te drukken, kwam mijn man binnen. Bezorgd vroeg hij waarom ik zo moeilijk keek.

Ik vertelde hem over de kernvraag die eerder die dag gesteld was (‘Wie maakt Nederland?’) en over het antwoord van waaruit gewerkt werd (‘Wij maken Nederland’) om de immense opgave in Groningen te lijf te gaan.

“Aha,” zei mijn man, “maar dan vergeten ze die goeie ouwe Napoleon.”

En hij zette een 10 cm hoog borstbeeld van zijn grote liefde – ik ken mijn plek – voor me op tafel. Geprint met zijn eigen 3D-printer, een zelfbouwpakket dat hij met groot technisch vernuft en minimale middelen zó heeft aangepast dat er hele behoorlijke resultaten mee kunnen worden geboekt.

Niet het minste stukje van de opgave

Napoleon was niet alleen een briljante man die hard werkte aan vooruitgang en verandering – hij was ook tuk op oorlog. Dat hij het metrisch stelsel heeft ingevoerd, en de basis heeft gelegd voor gelijke rechten en plichten voor alle burgers (nou ja, alle gegoede burgers), doet daar niks aan af.

Wat deze verlichte despoot betrof heiligde het doel de middelen. Om zijn snel uitdijende rijk een beetje onder de duim te houden, koos Napoleon voor uniformiteit. Binnen zijn leger was die erop gericht iedereen gelijke kansen te bieden. Uitgaan van individuele capaciteiten – weliswaar een nobel streven, maar het resulteerde er voornamelijk in dat de man snel en effectief oorlog kon voeren.

“Als Napoleon nu, in deze tijd, Groningen had ingelijfd in zijn rijk,” aldus mijn man, “had hij er zo snel mogelijk een florerend gebied van willen maken. Dan had hij niet gepiept over kansen creëren terwijl er een tikkende tijdbom onder de grond op hem wachtte. Nee, hij had heel pragmatisch alle voor- en nadelen op een rijtje gezet, en daarna had hij een keuze gemaakt. Of alles platgooien en heel misschien herbouwen, daarbij zodanig compenserend dat het volk zich niet tegen hem zou keren en productief en dienstbaar zou blijven. Of de gaswinners met harde hand de deur uit, en alles op alles zetten om het gebied aan toekomstbestendige inkomstenbronnen te helpen.”

Ik pakte het geprinte borstbeeldje op. De mini-Napoleon woog bijna niks. Onder zijn neus hing een aandoenlijke plastic druppel.

Wat wij in Groningen nodig hebben, is inderdaad een moderne Napoleon, en dan niet de light versie.

Welnee. Ouderwets de beuk erin!

We hebben ons eigen tweekoppige monster nodig. Iemand die zich volledig inzet voor grote veranderingen en daarbij een vleugje berekenend idealisme op z’n tijd niet schuwt. Tegelijkertijd moet het een eersteklas schurk zijn, een man (of vrouw!) die zich met veel strategisch vernuft en een flinke portie koppigheid te buiten gaat aan een stevig potje knokken met de Heilige Drie-eenheid van staat, Shell en Exxon.

Wat me na een dag lang praten over toekomstperspectief voor Groningen uiteindelijk het meest heeft geërgerd, is dit:

Iedereen was het erover eens dat de kraan fors dichter moest om het risico op zware bevingen drastisch te beperken, en dat zowel NAM als EZ nodig een toontje lager moesten zingen.

Maar geen van de aanwezigen beschikte over de middelen om dat doel op korte termijn te verwezenlijken.

Aan grote veranderingen hebben we in Groningen helaas niks zolang dát stukje van de opgave niet gedekt is.

4 gedachten over ““Omstandigheden? Ik bepaal de omstandigheden!””

  1. toen ik de aankondiging van die bijeenkomst zag, vroeg ik me af waarom het overdag was. Dat leek me een manier om mensen die (betaald of onbetaald) werk hebben grotendeels buiten te sluiten. Dat heb ik de organisatie ook laten weten en ik kreeg er een flut-antwoord op terug. Ook op mijn vraag wie de organisatie betaalt, kreeg ik geen antwoord.
    Vandaar dat ik niet gekomen ben. Maar voor een volgende keer kunnen we er misschien met een paar mensen naar toe gaan en een paar fundamentele vragen stellen.
    Hartelijke groeten,
    Herman

  2. Het enige toekomst perspectief voor Groningen is te realiseren door de operator van het Groningen gasveld te vervangen door een capabele organisatie (Triple G), die in samenwerking met de overheid, de instituten en universiteiten en de industrie er voor zullen zorgen dat:
    – het gasveld met een duurzame missie wordt geopereerd gedurende de transitie periode
    – het gasveld geschikt wordt voor de toekomst met hernieuwbare energie (geothermie, power to gas, hydro energie en ander nog te ontwikkelen hernieuwbare energievormen
    – de leveringszekerheid van energie 100% is
    – geen aardbevingen en bodemdalingen meer voorkomen in Groningen

    Het kan allemaal, maar wie doorbreekt de hegemonie van de grote multinational met een overheid die er gedwee achteraan loopt?

    Dit is de grootste vraag die momenteel belangrijk is om te beantwoorden.

Reacties zijn gesloten.