Een doel waar we NU wat aan hebben

gevoelstemperatuur-1Op de vrijmarkt scoorde mijn dochter gisteren het hiernaast afgebeelde voorwerp.

“Wat DOET het eigenlijk?” vroeg ik.

Ze haalde gemelijk haar schouders op. “Iemand heeft het bedacht en gemaakt, dus zal het wel een doel hebben.”

Een gevaarlijke aanname. Niet alles is immers bedacht met een doel, althans, niet een doel waar wij in het hier en nu wat aan hebben.

Precedentwerking

“Er komt eind deze week een handhaver langs.”

Het is twee dagen voor Koningsdag, en mijn groenteman klinkt somber. Ik weet niet wat de handhaver gaat doen, maar ik weet wel door wie de handhaver gestuurd wordt: de gemeente Eemsmond.

Met hen ligt mijn groenteman, Henk Landwehr, al sinds 2005 in de clinch. Hij wil bij zijn bedrijf Goudgewas in Roodeschool namelijk ook brood verkopen, en dat mag niet. In het bestemmingsplan van de gemeente is zijn perceel gekoppeld aan ‘grondgebonden agrarische activiteiten’. Op dat van zijn buren, een bloemenwinkel, rust de bestemming ‘detailhandel’. Zo is het, en zo moet het blijven. Als iedereen zomaar toestemming krijgt om uitgebreid winkeltje te spelen, is het hek van de dam.

Precedentwerking noemt men dat met een duur woord. Ook de NAM is er beducht voor. Als bekend wordt dat ook maar één Groninger ruimhartig is gecompenseerd voor materiële en immateriële schade, kunnen Shell en Exxon wel opdoeken. Dus mondje dicht over zaakjes die achter gesloten deuren worden geregeld, en voor de rest de boel lekker traineren.

Ik zie niet in wat er tegen is op meer lokale winkels. Terug naar vroeger, toen ieder dorp nog drie bakkers, vier slagers en vijf groenteboeren had – gezellig toch? Ja, het zou de dood in de pot kunnen zijn voor supermarkten en andere ketenwinkels. En nee, het past niet bij de gemeentelijke visie dat voorzieningen in enkele ‘kerndorpen’ moeten worden gebundeld om krimp te bestrijden.

Maar honderdvijftigduizend woningen strippen en versterken dan wel slopen en herbouwen past ook niet in die visie, en toch zullen bestuurders ermee moeten dealen op een wijze die recht doet aan de noden van de burgers. Doen ze dat niet, dan verliezen ze hun bestaansrecht.

Terug naar mijn groenteman, die duidelijk benauwd is voor wat komen gaat.

“En Sieger dan?” vraag ik. “Die zou toch gaan babbelen met Marijke?”

Een hoger denk- en werkniveau

Sieger is Sieger Dijkstra, een rasondernemer die vorig jaar september is benoemd tot voorzitter van de Economic Board Groningen. Hij heeft van de NAM en de provincie een zak met geld gekregen om de economie in Noordoost-Groningen op te vijzelen, ondernemers te stimuleren én de werkgelegenheid te behouden.

De reden? Groningers bezwijken onder het juk van aardbevingen, krimp en economische crisis.

Dat van die werkgelegenheid is in het geval van mijn groenteman van groot belang, en niet alleen voor hem, ook voor de gemeente. Hij heeft namelijk tien mensen in dienst, onder wie enkelen met een beperking, via Ability.

De leiding van dat werk-leerbedrijf is in handen van wethouder Sienot van de gemeente Eemsmond. Hij is een man met een missie. Op zijn LinkedIn-profiel zegt hij:

Ik krijg er energie van mensen en organisaties mee te helpen (uit te dagen) vanuit hun eigen kennis en kracht te opereren en daardoor op een hoger denk- en werkniveau te brengen.

Warme welwillende woorden. Maar de uitdaging van nodeloos ingewikkelde en tegenstrijdige wet- en regelgeving heeft mijn groenteman de afgelopen jaren vooral op een hoger hoofd-tegen-muur-bonkniveau gebracht.

Hoewel de verkoop van brood niet gigantisch veel extra omzet zal genereren, is elke cent meegenomen in deze krappe tijden. Ook voor Ability lijkt het me niet prettig als mijn groenteman mensen moet ontslaan omdat het echt niet meer gaat.

Het bedrijf dat de Wet Sociale Werkvoorziening uitvoert voor de gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond lijdt al jaren verlies. Het verlies van Ability is lager dan jaar op jaar wordt begroot, en dat wordt door die gemeenten steevast als positief nieuws gepresenteerd. Ik snap dat wel. Het is ook niet erg om geld toe te leggen op begeleid werken. Maar het is wel raar dat een gemeente een bedrijf waar mensen met een beperking tot volle tevredenheid werken, jaar op jaar tegenwerkt.

Zonder lef komen we in Groningen niet veel verder

Dat vind ik niet alleen, dat vindt ook Sieger, zo blijkt uit een mailwisseling die mijn groenteman me enkele weken geleden in handen drukte.

Hij had Sieger gevraagd om hulp, en daarop had Sieger zich tot burgemeester Marijke van Beek gericht. Die gaf aan de ‘casus’ te kennen, en CC-de naast wethouder Sienot ook enkele ambtenaren van gemeente en provincie, en iemand van de Dialoogtafel Groningen (zodat daar weer een kluif op tafel lag om eindeloos over te vergaderen).

Daarna bleef het stil. En dus belde mijn groenteman met Sieger, en die stuurde nog maar weer een mail:

We moeten toch een oplossing kunnen vinden om een ondernemer die groente en brood (van een bakker uit de regio) wil verkopen in een dorp waar verder nauwelijks spullen verkrijgbaar zijn verder te helpen. Soms vraagt dat lef! Maar zonder lef komen we in Groningen niet veel verder met zijn allen.

Daarop kreeg Sieger een mail met linkjes, naar een artikel in het Dagblad van het Noorden, naar vragen die de GroenLinks-fractie van de gemeente Eemsmond gesteld heeft, en naar notulen van een raadsvergadering.

Dat heeft Sieger allemaal gelezen, en toen kwam hij met de volgende, in mijn ogen zeer terechte vragen:

Is de situatie waarvoor in het verleden spelregels zijn opgesteld niet zodanig veranderd dat herziening nodig is? (…) Is de overheid er om regels die we bedacht hebben met hand en tand te handhaven of om ervoor te zorgen dat de regels aansluiten bij de behoefte van vandaag?

Hij gaf aan dat hij veel meer van dit soort verzoeken om hulp had gekregen van ondernemers in Noordoost-Groningen, en drong er nogmaals op aan om de regels van vroeger aan te passen aan de nieuwe situatie.

Zijn mail eindigde met de sympathieke woorden: “Ik wens jullie veel doortastende wijsheid.”

Nou weet ik dus niet of de handhaver van de gemeente Eemsmond ook die mailtjes heeft ontvangen, maar ik vrees het ergste. Het zou me niks verbazen als de beerput van de ambtelijke praktijk zich kan meten met de beerput van de NAM, en mijn groenteman eind deze week de deuren moet sluiten.

Gevoelstemperatuur is ook belangrijk

gevoelstemperatuur-2Het voorwerp van mijn dochter blijkt een thermometer te zijn. Erg nauwkeurig wordt de temperatuur niet aangegeven, maar we hebben inmiddels een ander doel ontdekt: het ding geeft hartstikke gezellig licht in het donker. En dat doet wonderen voor de gevoelstemperatuur bij ons thuis.

Zou het voor de gevoelstemperatuur in de gemeente Eemsmond helpen dat er zojuist een gloednieuw provinciebestuur is aangetreden?

In het collegeakkoord, dat de titel ‘Vol vertrouwen’ heeft gekregen, nemen ‘gezamenlijkheid, dienstbaarheid en transparantie’ een prominente plaats in.

Ik hoop dat dat betekent dat regels en voorschriften in het hier en nu een ander doel zullen dienen dan in het verleden.

Voor mijn groenteman zou dat een beetje licht geven, en dat is hard nodig, want voor hem geldt wat voor zovelen geldt in Groningen: ’t het nog nooit zo donker west.