De ene achtertuin is de andere niet

nimby-groningenOmdat ik weet dat er vroeg of laat zelfs aan mijn incasseringsvermogen een eind komt, ben ik dezer dagen aan het nadenken over plan B.

Plan B treedt meestal in werking als plan A mislukt. Dat is bij mij nog niet het geval, maar ik ben dan ook nog niet zo lang bezig (anderhalf jaar).

Er zijn heel wat Groningers die na vele jaren vechten tegen de NAM hun plan A aan het afronden zijn. Het resultaat is zelden bevredigend.

De meesten hebben er een behoorlijk zwartgallige kijk op de samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven aan overgehouden.

Maar er zijn ook mazzelaars, die de dans leuk ontsprongen zijn.

Maatjes die wat voor elkaar over hebben

Onlangs kwam naar buiten dat boerderij de Haver in Onderdendam in 2013 niet is gekocht door de NAM, maar door de NAM en EBN, precies in de verhoudingen van de Maatschap Groningen (60% NAM, 40% EBN). Het monumentale pand zou zwaar beschadigd zijn.

Over die transactie wil ik het nu niet hebben. Interessanter vind ik de Maatschap Groningen, die bepaalt waar en hoe er gas wordt gewonnen in het Groningenveld.

Maatje NAM (aandeelhouders: Shell en Exxon) verkoopt al het Groningse gas aan GasTerra (aandeelhouders: Nederlandse Staat, maatje EBN, Shell en Exxon). Dat gaat via een constructie die verdacht veel lijkt op kartelvorming, zoals blijkt uit onderstaand citaat uit GasTerra’s jaarverslag 2014:

“De aandeelhouders van GasTerra hebben een overeenkomst gesloten betrekking hebbende op de door GasTerra te behalen winst na belasting.

Op grond daarvan wordt de prijs van het gedurende het jaar door de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. aan GasTerra verkochte Gronings aardgas zodanig vastgesteld, dat voor GasTerra de door aandeelhouders voor dat jaar vastgestelde winst na belasting overblijft.”

Wie wil dit nu niet, als enige afnemer van een uniek product ZELF de hoogte van de winst bepalen, omdat de producent zo aardig is om de prijs daarop aan te passen?

Het lijkt een knap staaltje zakendoen van GasTerra, maar het kan ook ordinaire handjeklap van de maatjes zijn.

Want zowel bij de Maatschap Groningen als bij GasTerra schuiven grotendeels dezelfde mannen aan tafel. Bekijk het onderstaande plaatje uit het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid maar eens:

maatschap-groningen

Ik heb de namen erbij gezocht, dan maakt het nog wat duidelijker:

maatschap-gasterra

(Voor zover ik heb kunnen nagaan, is Stan Dessens niet actief bij EBN, vandaar dat ik “vertegenwoordiger EBN” open laat. Nadere info is altijd fijn.)

Applaus voor onze Mark en onze Gerald (en diens voorganger Bart van der Leemput, die in 2013 nog aan het roer stond bij de NAM), die naast hun drukke werk bij respectievelijk EZ en de NAM, en zoals u kunt zien dus ook bij Maatschap Groningen en GasTerra, tijd hebben gevonden om aan te schuiven bij de Dialoogtafel Groningen.

Zeker als je bedenkt dat de vergaderdruk sinds 2013 binnen de Maatschap Groningen is toegenomen. Naast de 11 vergaderingen bij GasTerra moesten de heren maar liefst 27 keer op komen draven voor de Maatschap Groningen, terwijl dat voorheen maar een keer of vier per jaar was.

De Onderzoeksraad voor de Veiligheid schrijft over die vergaderingen:

In deze overleggen bespreken de deelnemers het aardbevingsrisico. De meeste aandacht gaat uit naar de proportionaliteit van een besluit zoals het beperken van het geproduceerde volume: hoe verhoudt het besluit zich tot de belangen van de Maatschap, de belangen van NAM, de belangen van EBN als staatsvertegenwoordiger en ook aan de publieke aspecten mede door de toehoorder van EZ.

Proportionaliteit & profilering

Minder aardgas winnen betekent minder bevingen, althans meer tijd tussen de bevingen. Dat effect zie je in Loppersum, waar de bodem de laatste tijd een stuk minder actief is. Daarmee zijn de problemen nog niet opgelost, maar het is beter dan de oude situatie.

In cluster Oost wordt bijvoorbeeld nog wél flink gewonnen. Een risico-analyse voor onder meer het Chemiepark is er niet. Het komt er dus op neer dat staat, Shell en Exxon gokken met de levens van de inwoners van Delfzijl en wijde omgeving. Oh, en met het voortbestaan van 15-25% van de Nederlandse chemiesector. En met het imago van Nederland. (Een grote milieuramp voeg je niet graag toe aan je palmares.)

Betekent minder aardgas winnen ook minder winst maken?

Niet per se. GasTerra verkeert in de riante positie om gewoon hetzelfde bedrag als altijd af te romen, no matter what. De winst kan dus in theorie op peil blijven, al zullen eindgebruikers zoals huishoudens en industrie wel morren als de prijs van het gas opeens omhoog schiet.

Dat die eindgebruikers nauwelijks een andere keus hebben, komt doordat Nederland na de ontdekking van het Groningenveld razendsnel van stookolie en kolen op aardgas is overgeschakeld. Kom tegenwoordig maar eens om zo’n snelle en complete energietransitie.

De olie- en gasboeren is er alles aan gelegen om de klimaattechnisch broodnodige overstap op duurzame brandstoffen te vertragen. Zo wordt aardgas onder meer door Shell handig geprofileerd als onderdeel van de oplossing.

Heeft dan niet één van de hierboven genoemde mannen een reden om vóór productieverlaging te zijn?

Not In My Backyard

In zijn hoedanigheid van voorzitter van de Vereniging tot behoud van Oud, Groen en Leefbaar Voorschoten sprak Stan Dessens op 27 juni 2012 de volgende bevlogen woorden tegenover de Provinciale Staten van Zuid-Holland:

Er zijn alternatieven die geen natuur vernietigen, beter voor het milieu zijn en geen dorpen en stadsdelen verminken.

Met zijn vereniging vecht onze Stan onder meer tegen de RijnlandRoute, een nieuwe provinciale wegverbinding tussen de kust bij Katwijk en de A4 bij Leiden.

In de laatste nieuwsbrief vertelt hij dat er een beroepschrift is ingediend, en dat hij hoopt dat de Raad van State er alsnog een stokje voor steekt. Hij toont zich goed op de hoogte van juridische ins en outs: de RvS moet volgens de Crisis- en Herstelwet binnen een half jaar uitspraak doen.

Ergens hoop ik dat onze Stan de kennis en ervaring die hij als verenigingsvoorzitter heeft opgedaan met verzet tegen ongewenst ingrijpen in zijn leefomgeving meeneemt in zijn werk als voorzitter van het College van Gedelegeerde Commissarissen van GasTerra – dat hij méédenkt met de arme Groningers, wiens woongenot danig is aangetast. (Understatement of the year.)

Maar als ik lees dat hij ook voorzitter is geweest van de commissie die in 2013 adviseerde om de AIVD meer bevoegdheden te geven, en de burger tegen misbruik dacht te kunnen beschermen door een beter systeem van sturing, toezicht en transparantie, dan twijfel ik weer.

Zeker als ik bij Bits of Freedom lees dat onze Stan nogal slecht geïnformeerd is over de dagelijkse praktijk bij inlichtingendiensten.

Iemand die zich zo slecht verdiept in de kwesties van algemeen belang waarover hij mee moet denken, is misschien ook wel van mening dat oud, groen en leefbaar Groningen minder belangrijk is dan oud, groen en leefbaar Voorschoten.

Nee, mijn plan A, een combinatie van eigenbelang (fatsoenlijke compensatie) en algemeen belang (Groningen, en daarmee Nederland, van de ondergang behoeden door het huidige systeem te kraken), is en blijft een lastige dobber.

2 gedachten over “De ene achtertuin is de andere niet”

  1. En het mooie aan de NAM-Gasterra constructie is dat een deel van het gas verkoopt aan Shell Duitsland en Exxon Duitsland.

Reacties zijn gesloten.