Governance is niet de ‘bevrijding’

Dit artikel publiceerde ik eerder vandaag op de Facebook-pagina van Houd Groningen Overeind (informatie- en actieplatform gaswinning), waar ik binnenkort stop als hoofdredactrice. Er zit een fantastisch team waar ik alle vertrouwen in heb. Vanaf nu richt ik me op leven ondanks de gaswinningsellende. Het kan zijn dat ik daar in de toekomst nog over schrijf op dit blog.

 

PS Teken en deel deze petitie: Laat Groningen Niet Zakken

************************************************

U kent ons bij HGO als ondersteuners van alle acties die er maar zijn. (Hoewel… acties waarbij direct of indirect de NAM betrokken is, ondersteunen wij niet.)

De fakkeltocht vonden we gewéldig. Duizenden mensen. Groot protest. En zelfs de burgemeesters liepen mee. Niet achter de mensen aan, maar voorop. Dat gaf het beeld dat zij ons zouden leiden in de strijd tegen het grote onrecht.

Wat velen niet weten, is dat de burgemeesters stevig beveiligd werden. Waarom? Omdat er veel onrust is in Groningen.

Die onrust wordt niet alleen veroorzaakt door het gerommel in de bodem. Dat is de ‘ramp in slow motion’, waardoor het Groninger land langzaam kapot gaat.

Nee, de onrust komt vooral door het bovengrondse gerommel. De burgemeesters hebben, net als de Commissaris der Koning (toentertijd Max van den Berg) het ‘pact met de duivel’ gesloten.

Ik doel daarmee op het publiek-private bestuursakkoord ‘Vertrouwen op Herstel. Herstel van Vertrouwen’, in de volksmond ‘het Miljard van Max’.

Dat akkoord is de basis geweest voor heel veel verdeel-en-heers. Gedupeerden worden overstelpt met loketten. Niet het Burgerlijk Wetboek, de Mijnbouwwet, de grondwet, het Europese Verdrag van de Rechten voor de Mens of de Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur zijn leidend. Nee. GELD is leidend. De redding van Groningen kost heel veel geld. Wie gaat dat betalen?

De NAM niet, want de NAM is Sinterklaas niet. De gasbel is van de NAM, en dikke pech voor de mensen die erbovenop wonen.

De overheid niet, want Groningen is bedoeld als pinautomaat. Dat systeem kun je niet zomaar omkeren. Stel je voor zeg.

Ik ben aan het afbouwen als hoofdredactrice bij HGO. Binnenkort draag ik het stokje voorgoed over. Mijn gezin en ik zijn namelijk in een rechtszaak verwikkeld. Ook wij staan, net als Sijbrand Nijhoff, lijnrecht tegenover de dure advocaten van de Staat, de NAM en EBN. Een andere uitweg is er niet. Dat is schrijnend, dat is pijnlijk. Ik heb na ruim 4 jaar geen tranen meer over, anders huilde ik erom.

Daar hoef ik geen aandacht voor. Het gaat niet om mij.

Nee, wat mij betreft komt er in de media nu eens echte aandacht voor de ramp in de ramp. We moeten los komen van ‘emo-televisie’. Groningen zit tjokvol tot op het bot gefileerde gedupeerden. Mensen van vlees en bloed, die stuk gaan, dag in dag uit. Mensen die stuk opstaan, en stuk de dag doorbrengen, en stuk gaan slapen. Als ze al kunnen slapen…

Wat steekt is dat burgemeesters hun eigen ingezetenen blijven uitleveren aan de ramp in de ramp. Er is een koers ingezet waardoor uiteindelijk de NCG als een soort onderkoning van Groningen over verregaande bevoegdheden beschikt.

Dat is lekker makkelijk voor burgemeesters. Zij gaan over de veiligheid van hun ingezetenen. De realiteit is dat ze mensen uit laten zetten, zonder hen te helpen in het eindeloze gevecht tegen de NAM. Ze staan niet naast burgers, maar procederen, zoals vorige week in het nieuws kwam met het scheve huis in Overschild.

Of neem nou Marijke van Beek, van de gemeente Eemsmond. Wat voegt een Stutstee toe, Marijke? (Ik zeg het maar hier, want op Twitter heb je me al twee jaar geleden geblokt. Terwijl iedereen weet dat ik niet scheld. Ik ben scherp, en kritisch, maar ik scheld niet.)

Via loket Stutstee kom je, na een lekker bakkie koffie, terecht bij een van de 1001 loketten in het Kafka-circus van NAM en NCG. Waar ook lekkere bakkies worden geschonken. Maar waar de wet niet of nauwelijks telt, en jij als gedupeerde gewoon in de wachtkamer komt te zitten.

Ondertussen staat het leven van gedupeerden van het eerste uur, zoals John Lanting, Hiltje Zwarberg, Annemarie de Haan (leeft nog in de keet bij haar onveilige huis in Onderdendam, ook te zien in ‘De Stille Beving‘) en vele anderen ‘on hold’. Zij troffen geen vriendelijke burgemeesters die naast hen stonden. Geen enkele toeschietelijkheid. Ongelooflijk, dat dit kan in Nederland.

Burgemeesters worden beveiligd bij de fakkeltocht. Dat is toch ongelooflijk, dat het zó moet, omdat geen bestuurder het lef heeft om een daad te stellen?

De ramp in de ramp is dat de bestuurders allemaal boter op hun hoofd hebben, en meegaan in het systeem dat al direct na de beving bij Huizinge is uitgerold. Commissie Meijer, Dialoogtafel, NCG en straks een onderkoning.

Ik schrijf dit stuk op persoonlijke titel. Na bijna 3 jaar, eerst bij Aardbevingen Groningen, en nu bij Houd Groningen Overeind, neem ik die ruimte. Want ik ben dit gekonkel echt spuugzat.

Samen sterk, dat betekent voor mij dat bestuurders breken met het bestuursakkoord en met de NCG. Terug naar de tekentafel.

Doorgaan met het uitrollen van dit bespottelijke systeem, dat van autonomie en democratie een lachterje maakt, betekent de voltooiing van wingewest Groningen – niet de bevrijding.

Nicolette Marié
scheidend hoofdredactrice HGO

Gek van papieren parallelle werkelijkheid

arghEerder deze week stonden in de rechtbank te Assen Groningse gedupeerden tegenover de Staat en de NAM, inzake immateriële schade en vermogensschade door de gaswinning. De landsadvocate stelde dat de Staat er alles aan deed om de Groningers zo goed mogelijk te beschermen. Daarom is er volgens haar van onrechtmatig handelen geen sprake. De advocaten van de NAM gooiden het over een andere boeg. Eisers hadden onvoldoende aannemelijk gemaakt dat zij recht hadden op vergoeding van smartengeld dan wel vermogensschade door derving van woongenot.

Tijdens de zitting werd verwezen naar alle maatregelen die de Staat en de NAM hadden getroffen. Maar uit het enkele feit dat er (op papier) maatregelen zijn getroffen, kun je niet afleiden dat onze veiligheid gewaarborgd is, noch dat onze rechten voldoende gerespecteerd worden.

Ik kan met gemak een juridisch sluitend betoog houden waaruit blijkt dat het kul is wat de Staat en de NAM beweren. Dat is echter iets voor rechtbanken. In dit artikel zoom ik in op de tekentafelwerkelijkheid waarmee Haagse beleidsmakers en hun ingehuurde knechten zich hebben losgezongen van de realiteit in Groningen.

Versterken

In november 2015 stelde de Raad van State dat niet was gebleken dat het versterkingsprogramma zoals vermeld in het winningsplan onuitvoerbaar zou zijn.

Op een paar dromers ten burele van de NCG na, wist iedereen in Groningen wel beter. En we kregen gelijk. Een jaar later is er nauwelijks versterkt, de inspectie van alle woningen in ‘de kern van het gebied’ is nog niet eens rond. Nu de bevingen zich verplaatsen naar het zuidoosten, reist het circus van Hans Alders mee. Nieuwe plannen, nieuwe inspecties, dit keer in Appingedam en Delfzijl. En weer roeptoetert de man willekeurige cijfers over te inspecteren en versterken woningen.

Bij dit alles grijpt de NCG steevast terug op ‘de norm’. Dat is een door de Commissie Meijdam op verzoek van EZ bekokstoofd allegaartje van risico-wensdenken. Ik schreef daar al eerder over, hier en hier. Die norm past binnen de papieren werkelijkheid waarmee ‘Den Haag’ de ramp terugbrengt tot hanteerbare proporties. (De basis klopt niet, en de uitwerking ervan al helemaal niet.)

In de Commissie Meijdam zat onder andere professor Helsloot. Die schreef onlangs op eigen titel het stuk Aardgas: is het echt onaanvaardbaar dat burgers risico lopen omwille van het algemeen belang? De professor heeft een enorm relativerende helikopterview, getuige dit citaat:

Uitgaande van de huidige inzichten gaat het bij een aardbeving van 5 schaal op de schaal van Richter om mogelijk enkele doden en tientallen gewonden door het instorten van oudere, veelal onverstevigde bouwwerken. Aangenomen dat er elk jaar een zware aardbeving plaatsvindt, dan hebben we het per jaar over een verlies van maximaal honderd levensjaren en enkele honderden miljoenen euro’s aan gebouwen en infrastructuur, wat is dan een redelijke beslissing?

In het rapport Van Rossum ging het nog om 170.000 wooneenheden, de NCG heeft het over 22.000 woningen in ‘de kern van het gebied’, en recent zijn daar dus Appingedam en Delfzijl bij gekomen. Wanneer de bevingen de tekentafelwerkelijkheid achterhalen, komt vanzelf ook de stad Groningen bij, en zijn we weer terug bij de conclusie van het rapport Van Rossum. Dat zijn heus niet allemaal oude gebouwen. Wel zijn ze allemaal onverstevigd. Dat krijg je ervan als de Staat en de NAM decennialang de andere kant op kijken en de vingers in de oren stoppen.

Nationale ramp

In zijn helikopter gaat professor Helsloot eraan voorbij dat er bij een beving van 5.0 op de Schaal van Richter in Groningen nog veel meer aan de hand is dan wat colleteral damage, zoals een paar dooie Groningers en het instorten van wat ouwe meuk in deze met kranten dichtgeplakte uithoek van het land. (Sorry voor mijn cynische weergave van zijn uitspraak. Ik ben een van de mensen wiens levensjaren op het spel staan, daar komt het door.)

Onlangs is in de Publicatiereeks gevaarlijke stoffen het deeltje PGS6: Aanwijzingen voor de implementatie van het BRZO 2015 verschenen. Daarin is een heel hoofdstuk gewijd aan aardbevingen. En dit is de werkelijkheid die daaruit naar voren komt (cursivering door mij):

Door het ontbreken van een eenduidig landelijk beleidskader ten aanzien van aardbevingen kan van de bevoegde gezagen en van inrichtingen op dit moment geen uitspraak worden verlangd of de risico’s afdoende zijn beheerst. Daarnaast is het zo dat ook openbare voorzieningen zoals stroom- en gasvoorzieningen, dijken door aardbevingen geraakt kunnen worden. Aannemelijk is dat bij een zware aardbeving sprake is van een nationale ramp. De mogelijkheden van inrichtingen om zich voor te bereiden op een algemene uitval van openbare voorzieningen zijn vaak beperkt.

Wat staat hier eigenlijk? Dat er, vier jaar na Huizinge, geen regels zijn waarbinnen de ramp in Groningen te vatten is. Eerlijk gezegd denk ik ook niet dat dat ooit zal gebeuren. Het IS namelijk niet in regels te vatten. Alle risicomodellen ten spijt, is de werkelijkheid in Groningen gewoon te weerbarstig. De onzekerheid is groot en zal nog jaren groot blijven.

Wanneer zich een zwaardere beving voordoet, moeten wij het maar uitzoeken met z’n allen. De enkeling met een versterkte woning kan dan wellicht levend het pand verlaten – om er vervolgens niet in terug te kunnen keren, want de woning zelf is total loss. Mogelijk laat deze bofkont alsnog het leven als gevolg van dijkdoorbraken, kapotte buisleidingen, ellende op Chemiepark Delfzijl en ga zo maar door. Blijft-ie in leven, dan is het maar de vraag of de gedupeerde Groninger ooit fatsoenlijk gecompenseerd zal worden.

Dagelijkse ramp

Want naast deze Ramp der Rampen is er nog de dagelijkse ramp van de loopgravenoorlog waarin steeds meer Groningers verzeild zijn geraakt. Alleen al de afhandeling van de HUIDIGE SCHADE (ruim 77.000 schademeldingen, and counting) verloopt zo ongelooflijk traag en onrechtvaardig dat we er met z’n allen aan onderdoor gaan. Combineer dat met het Zwaard van Damocles dat ons boven het hoofd hangt, en je krijgt een verpletterende realiteit. Gecreëerd en in stand gehouden door de Nederlandse Staat en de NAM (Shell en Exxon).

Katherine Stroebe, hoofddocente Sociale Psychologie aan de RUG, omschrijft de situatie als “een zich langzaam voltrekkende ramp”. In haar artikel Gaswinning schaadt de gezondheid stelt ze:

De schade die de gaswinning veroorzaakt, vormt een groot risico voor de psychische en lichamelijke gezondheid, juist ómdat ze een menselijke oorzaak heeft.

Conclusie

Mevrouw Stroebe heeft het over “gevoel van onveiligheid”, “gevoel van onrecht” en “gevoel de controle over het leven kwijt te zijn”.
Schrap dat woordje gevoel maar. Er is concreet sprake van onveiligheid, onrecht en verlies van controle over ons leven.

Daar komt bij dat de gaswinning, alle excuses ten spijt, door beleidsmakers nog steeds niet gezien wordt als een nationale ramp, maar als een ‘maatschappelijke discussie’, een kille afweging van belangen, waarmee voorbij gegaan wordt aan basale rechten.

Wat wij vinden van het verschuilen van de Staat en de NAM achter hun eigen papieren parallelle werkelijkheid, wordt door Folkert Buiter prima verwoord in zijn stuk Schaamteloze hebberigheid:

Doof, blind en gevoelloos zijn de exploitanten en profiteurs van de gaswinning en met hen, hun woordvoerders en advocaten. De Staat en de NAM zijn verworden tot schaamteloze hebberige hooligans, die dag in dag uit Groningen en de Groningers molesteren.

Bericht uit Groningen aan GroenLinks

proliesbethBeste GroenLinks-leden,

Het bericht dat Liesbeth van Tongeren niet op de conceptlijst voor de verkiezingen staat heeft ons Noorderlingen zeer hard geraakt.

Als er iemand is die de afgelopen jaren voor Groningen gevochten heeft in de gaskwestie, dan is het wel Liesbeth van Tongeren. Met alle integriteit die haar eigen is, heeft zij een immense dossierkennis opgebouwd inzake gaskwesties, waterinjecties, olie in zoutkoepels, ondergrond, schaliegas, nucleaire kwesties, Omgevingswet en tal van andere zaken. Zaken die partij-overstijgend zijn. Zaken die ons allen aangaan en van enorme invloed op ons milieu en onze toekomst zijn.

In de provincies waar deze kwesties het meest pregnant speelden en spelen is een groot kiezerspotentieel, dat juist op Liesbeth van Tongeren wilde stemmen. Die kiezers dreigen nu voor GroenLinks verloren te gaan.

De in de materie ingewijden (en dat zijn er erg veel) weten allemaal dat overdracht van de dossiers in kwestie aan een ander zo goed als onmogelijk is. Dit heeft niet te maken met de capaciteiten van een door u aan te dragen kandidaat, maar met de complexiteit en omvang van de dossiers. Het heeft Liesbeth van Tongeren jaren van noeste arbeid gekost om de onderwerpen in alle breedte en diepte goed op haar netvlies te krijgen. Ieder ander die zich nog moet inwerken, zal daar ook jaren over doen. Die tijd kunnen wij ons niet permitteren. Heeft iemand daar eigenlijk bij stil gestaan?

Zowel GroenLinks-leden als niet-GroenLinks-leden vrezen haar mogelijke vertrek met recht ten zeerste. Want hoeveel kennis zal er met haar vertrek verloren gaan? Terwijl juist die zorgvuldig opgebouwde kennis de basis zou kunnen zijn voor de broodnodige verandering in de genoemde dossiers. Dat is allemaal al ingezet, en wij zijn liever geen belemmeringen in die ontwikkelingen.

De door u allen voorgestelde verandering zou zonder Liesbeth van Tongeren gerust een totaal verkeerde kant op kunnen bewegen. Daar zitten we in Groningen niet op te wachten. Ook van mensen in andere provincies, waar net zulke zware en urgente dossiers spelen, weten we dat ze niet zitten te wachten op haar vertrek.

Wij verzoeken u daarom bij deze Liesbeth van Tongeren terug op de lijst te zetten. Uiteindelijk gaat dit beleid ook over ons namelijk. Over welke kant wij als burgers op willen gaan. Wij willen een nieuwe democratie, politici die dicht bij de burgers staan. Dat geeft ons echte zeggenschap. En met Liesbeth van Tongeren zitten we al jaren in die nieuwe democratie. Dat is geheel en al haar verdienste.

Er is in Groningen veel wantrouwen, jegens overheden, jegens de NAM. Maar er is ook vertrouwen, onder andere in de enorme capaciteiten van Liesbeth van Tongeren. Dat vertrouwen is er ook in de rest van het land, en zij heeft het in al die jaren van haar Kamerlidmaatschap nog nooit beschaamd. Wij willen daarom graag met haar door, en verzoeken u ten zeerste daar rekening mee te houden.

Liesbeth geven we niet zo maar, zonder enig tegengeluid, op.

Wij wensen u veel wijsheid toe.

Babette Ubink van der Spek

Nicolette Marié de Kler